KFD.PL: Truskawka - Forum KFD.pl

Truskawka - Poziomka truskawka (Fragaria ×ananassa Duchesne) – jest mieszaniną dwóch gatunków poziomki z rodziny różowatych (Rosaceae Juss.). Posiada wiele nazw zwyczajowych takich jak poziomka ananasowa, poziomka wielkoowocowa, jednak najpopularniejszą z określeń jest nazywanie jej po prostu truskawką. Mieszaniec ten uzyskano w Europie przez skrzyżowanie pochodzącej ze wschodniej Ameryki Północnej poziomki wirginijskiej (F. virginiana Duch.) z poziomką chilijską. Takiemu zjawisku poddał poziomki Duchesn w 1712 roku. Truskawka jest uprawiana ze względu na swoje smaczne owoce.

Charakterystyka
Bylina truskawki sięga wysokości 15-45 cm. Posiada krótką o małym przyroście na długość łodygę. Wyrasta tworząc rozłogi zwane "wąsami", za pomocą których rozprzestrzenia się i rozmnaża wegetatywnie.
Liście ma trójlistkowe, na górnej stronie nagie oraz lśniące. Kwiaty truskawki są obupłciowe, złożone z 5 białych płatków korony lub ich krotności oraz różnej liczby działek kielicha ułożonych w dwóch okółkach i kieliszka. Zewnętrzny okółek posiada mniejsze działki, natomiast wewnętrzne są dłuższe i szersze. Po przekwitnieniu przylegają do owocu. Na wypukłym dnie kwiatowym znajduje się ok. 20 słupków i 20-30 pręcików. Po zapyleniu kwiatu rozrasta się dno kwiatowe, w ten sposób tworząc jadalny owoc zbiorowy, który jest jagodą pozorną. Na jej powierzchni zawiązują się liczne orzeszki, które stanowią właściwe owoce. Kolor orzeszków zależy od odmiany. Barwy sięgają od kremowego poprzez czerwonawy do purpurowego. Niektóre kultywary owocują kilka razy w roku.

Zastosowanie
Truskawka uprawiana jest we wszystkich krajach klimatu umiarkowanego oraz w chłodniejszych rejonach podzwrotnikowych ze względu na smaczne owoce. Do największych producentów tych pysznych owoców zaliczamy Stany Zjednoczone, Polskę, Japonię oraz Chiny.
Jedna, cała szklanka ( czyli 144 g) truskawek stanowi około 45 kalorii (188 kJ) .Są nie tylko smaczne, ale i zdrowe.
Truskawka ma swoje zastosowanie w kuchni, lecznictwie oraz kosmetyce.

Znaczenie w kuchni
Od czasu swojego powstania truskawki popularność tych owoców stale rośnie. Są one uprawiane w krajach o umiarkowanym klimacie, a także w chłodniejszych rejonach podzwrotnikowych. Obecnie istnieje bardzo wiele odmian truskawek. Najobficiej owocują na początku lata. Występują również późne odmiany, które owocują do połowy października oraz takie, które w ciągu jednego lata owocują dwa razy.
Owoce te (świeże) są bogate w witaminę C. Jej zawartość w 100 g wynosi niespełna 64 mg. Wysoka temperatura powoduje niszczenie znacznych ilości witaminy C, więc kompoty lub dżemy truskawkowe zawierają jej o wiele mniej, niż świeże truskawki.
Truskawki są również najlepszym źródłem witaminy B1, B2 i B3. W owocach można również znaleźć niewielkie ilości witaminy A.
Są bogate w makro- i mikroelementów, przede wszystkim w żelazo, wapń, potas, magnez, fosfor i mangan. Truskawki zawierają mniej więcej 32 kcal w 100 g. Są niskokaloryczne, pod warunkiem jednak, że nie połączymy ich z dość kalorycznymi dodatkami.
Inne znaczenie truskawek dla organizmu:
- wykazują działanie moczopędne i alkalizujące
- pomagają w usuwaniu kwasu moczowego z organizmu
- wspomagają pracę nerek i wydzielanie żółci

Truskawki należą do owoców, które są bogate w pektyny. Polecane są w diecie przeciwmiażdżycowej, ponieważ pektyny, wiążą spożyty cholesterol, w ten sposób zapobiegają wzrostowi jego poziomu we krwi.
Owoce te są dość skuteczne przy problemach z zaparciami. Są idealne do pobudzenia pracy jelit. Cennymi składnikami truskawek są również polifenole oraz antocyjany.
Są one złożonymi związkami o dużej aktywności przeciwutleniającej. Dlatego też, chronią organizm przed działaniem wolnych rodników i mogą mieć działanie przeciwnowotworowe.
Truskawki wpływają na odporność i chronią organizm przed licznym wirusami chorobotwórczymi.

Nie wszyscy mogą korzystać z truskawek. Należą one do owoców, które mogą wywoływać alergię, zwłaszcza u małych dzieci. Truskawki są wprowadzane do diety dopiero pod koniec pierwszego roku życia, w małych ilościach. Następnie należy uważnie obserwować reakcję dziecka. Truskawek powinny unikać osoby, które są uczulone na salicylany (np. aspirynę), ponieważ woce te zawierają spore ilości salicylany.
Kupując truskawki trzeba wybierać te średniej wielkości, które są jędrne i czerwone. Duże truskawki są na ogół pozbawione smaku, natomiast matowe i miękkie są przejrzałe. Truskawki szybko fermentują i pleśnieją, dlatego też nie należy trzymać ich w lodówce dłużej niż dwa dni. Można je także zamrozić lub przetworzyć. Woda działa niekorzystnie na smak truskawek. Traci się nie tylko smak, ale i aromat. Dlatego też, zaleca się szybkie i dokładne płukanie pod bieżącą wodą. Dopiero później usuwa się szypułki, aby owoc nie nasiąkał wodą.
Z truskawek przyrządza się różne dżemy, konfitury, kompoty, soki i przeróżne desery od koktajli po wypieki. Najlepiej smakują na słodko z jogurtami, czy też bitą śmietaną.

Znaczenie w lecznictwie
Do jedzenia truskawek można zachęcić wszystkich. Nawet cukrzycy doskonale je znoszą, ponieważ zawierają bardzo łatwo przyswajalne cukry - glukozę i fruktozę. Jedzenia truskawek unikają tylko osoby uczulone na nie.

Truskawki działają odkwaszająco, krwiotwórczo, a także wzmacniająco. Z tych względów, reumatycy, artretycy, podagrycy, wątrobiarze, nerkowcy, chorzy na płuca, dzieci i rekonwalescenci powinni jeść truskawki w dużych ilościach.
Sok z truskawek zawiera fitoncydy, które mają właściwości bakteriobójcze. Truskawki , dzięki temu, że zawierają drobne pestki, wykazują właściwości lekko przeczyszczające.
Napar z owoców i liści truskawki ma swoje zastosowanie jako środek moczopędny, przy leczeniu szkorbutu, krwawień z macicy, podagry, kamicy moczowej i żółciowej.

Truskawki w medycynie ludowej
W medycynie ludowej używane są w przypadkach niedokrwistości, osłabienia, krzywicy, krwotoków, żółtaczki, biegunek u dzieci, schorzeń przewodów moczowych, jak również w zaburzeniach przemiany mineralnej.
Truskawki można również stosować zewnętrznie. Rozgniecione owoce i sok stosuje się w przypadkach zaniedbanej egzemy, przeciw piegom, plamom lub wągrom. Świeże i nagrzane liście przykłada się do ran, a także wrzodów, gdyż mają właściwości kojące.
Napar i odwar z liści ma zastosowanie przy zapaleniach okrężnicy, biegunce, żółtaczce, gruźlicy, obrzękach, wrzodach i wysypkach.
Herbatkę z liści i kwiatów truskawki wypija się w dużych ilościach przy przeziębieniach.
Odmiany uprawne
Wśród odmian uprawnych wyróżnia się:
a) odmiany owocujące kilka razy (powtarzające):
- 'Madam Poincaré'
- 'Maria', 'Everest'
- 'Promise'.
b) odmiany wczesne:
- 'Laxton's Utylity'
- 'Królowa Luiza'
- 'Senga Precosa'
- 'Sensation' (smak ananasa)
- 'Elsanta'
- 'Sonata'
c) odmiany średniowczesne:
- 'Delicatesse', 'Dukat' (PL).
d)odmiany późne:
- 'Madame Moutot'
- 'Elista' - 'Louis Gauthier' (ananasowa, powtarzająca).

Ciekawostki
Polska jest jednym z głównych eksporterów truskawek w Europie. Truskawki pojawiają się w maju - odmiana wczesna. Jednak najsłodsze owoce i najbardziej dorodne można dostać w czerwcu i lipcu. Odmiany późniejsze rodzą swoje owoce nawet do początków września. Warto jest uprawiać truskawki na własną rękę, gdyż nie jest to bardzo trudne, a pieniądze za kilogram truskawek nie są małe. Truskawki doskonale ukorzeniają się zwłaszcza w glebie piaszczysto -gliniastej. Należy uważać na chwasty, ponieważ truskawki są na nie bardzo wyczulone. Kiedy nie mają w pobliżu siebie obcych roślin, zwłaszcza chwastów owoce truskawek są dorodniejsze, ponieważ mają łatwiejszy dostęp do światła.
Do najpopularniejszych odmian truskawek zaliczamy: camarosa, honeyone, kent, marmolada. W Polsce popularne jest uprawianie truskawek deserowych typu dukat i anansowe.
Ze względu na swoją czerwoną barwę oraz kształt przypominający serce - truskawka czy jeszcze wtedy poziomka była symbolem Venus, czyli greckiej bogini miłości i piękna. Chodzi pogłoska, że jeśli przepołowisz podwójną truskawkę i podzielisz się nią z kimś - to zakochacie się w sobie.
W średniowieczu ciężarne kobiety nie jadały poziomek, ponieważ uważały ze zjedzenie tego czerwonego owocu może spowodować czerwone znamiona na ciele rodzonego dziecka.

Truskawka jest stosowana także jako doskonały wzmacniacz zębów. Wystarczy tylko ją rozetrzeć na dziąsłach oraz zębach, poczekać tak kilkanaście minut i powtarzać zabieg codziennie, a zęby będą ewidentnie wzmocnione.