Skocz do zawartości

Zdjęcie

CZYNNOŚĆ UKŁADU NERWOWEGO W PROCESIE TRENINGU

- - - - -

  • Proszę się zalogować aby odpowiedzieć

#1
naja

naja

    NAJA KFD

  • Aktywny user KFD
  • PipPipPipPipPipPipPip
  • 5212 postów
  • Wiek: 37
    • Płeć:Mężczyzna
    CZYNNOŚĆ UKŁADU NERWOWEGOW PROCESIE TRENINGU
    fan Celichowski, Piotr Krutki
    Realizacja wszystkich ruchów, również wykonywanych podczas treningu fizycznego,
    możliwa jest dzięki czynności układu nerwowego. W następstwie wielokrotnie
    powtarzanych ruchów dochodzi do adaptacji czynności szeregu układów
    (np. układu mięśniowego, oddechowego, krążenia) do charakteru i poziomu
    realizowanej aktywności fizycznej oraz odpowiedniego poziomu przemiany
    materii. Adaptacja ta przejawia się w zmianach strukturalnych i czynnościowych
    trenowanych organów. W odniesieniu do układu nerwowego, którego czynność
    w procesie treningu jest przyczyną pierwotną wspomnianych zmian adaptacyjnych
    innych narządów, właściwie trudno jest mówić o adaptacji przejawiającej
    się zmianą jego struktury, czy też wyraźną zmianą jego czynności. Natomiast
    układ nerwowy ośrodkowy odgrywa zasadniczą rolę w treningu, gdyż poczynając
    od procesów o charakterze decyzyjnym, narodzin woli związanej z podjęciem
    aktywności fizycznej (co wkracza w dziedzinę psychologii), poprzez czynność
    wszystkich ośrodków związanych z realizacją tych zamierzonych ruchów, od
    neuronów kory mózgu, do neuronów motorycznych i receptorów obwodowych,
    układ nerwowy jest zaangażowany w całym procesie związanym z realizacją
    treningu. Oprócz układu mięśniowego, oddziałuje na wiele innych układów
    (krążenia, oddechowy, steruje termoregulacją), biorąc udział w dostosowywaniu
    czynności organizmu do poziomu wysiłku fizycznego. W odniesieniu do układu
    nerwowego można również mówić o wynikającym z procesu treningu poprawieniu
    sprawności jego funkcjonowania i polepszaniu koordynacji czynności
    mięśni, a także o procesach uczenia się pewnego rodzaju ruchów, związanych
    z uprawianiem określonej dyscypliny sportowej.
    Morfologiczne zmiany, jakie mogą być wywołane w obrębie ośrodkowego
    układu nerwowego przez różne rodzaje treningu, nie są w zasadzie znane.
    Natomiast interesująca informacja, jaka została opisana w odniesieniu do
    układu nerwowego obwodowego, dotyczy zmiany strukturalnej płytek ruchowych
    (synaps nerwowo-mięśniowych). W badaniach na zwierzętach stwierdzono,
    że bieganie na bieżni powodowało zwiększenie rozmiaru płytki ruchowej.
    Wyniki porównań efektów biegania o różnej intensywności pozwoliły dodatkowo
    na wyciągnięcie hipotezy, że trening siły oddziałuje na płytki ruchowe
    w większym stopniu niż trening wytrzymałości. Można przypuszczać, że również
    w obrębie ośrodkowego układu nerwowego dochodzi do zmian czynnościowych
    i morfologicznych synaps pomiędzy komórkami w łańcuchu neuronalnym,
    odpowiedzialnym za realizację ruchów. Zmiany czynności synaps są jednym
    z możliwych mechanizmów procesu uczenia się.
    Wpływ układu nerwowego na siłę skurczu mięśnia
    Układ nerwowy ośrodkowy odgrywa znaczną rolę w procesie zwiększania siły
    skurczu mięśni, zwłaszcza w początkowym okresie treningu siły mięśniowej
    (pierwsze tygodnie). Ocenia się, że bardzo niewielki wzrost masy mięśniowej na
    początku treningu (wynikający z niewielkiego początkowo wzrostu średnicy
    włókien mięśniowych) jest zbyt mały, by mógł być przyczyną występującego
    równolegle wzrostu siły skurczu mięśni. Dlatego sądzi się, że przyczyny
    zwiększania tej siły wynikają ze zmian czynności układu nerwowego. Wzrost siły
    skurczu może się wiązać z silniejszym pobudzaniem tkanki mięśniowej do
    skurczu przez motoneurony. Ma to wpływ na sterowanie czynnością najmniejszych
    elementów biorących udział w ruchu, czyli jednostek ruchowych. Jednostkę
    ruchową stanowi kompleks składający się z jednego neuronu ruchowego
    (motoneuronu) i zespołu włókien mięśniowych unerwianych wyłącznie przez ten
    neuron. Możliwe są dwa mechanizmy biorące udział we wspomnianym procesie
    wzrostu siły pod wpływem treningu. Pierwszy mechanizm może polegać na
    zwiększaniu liczby jednostek ruchowych, rekrutowanych (czyli włączanych do
    skurczu) podczas maksymalnego dowolnego (zależnego od woli) wysiłku. Drugi
    może wynikać ze wzrostu częstotliwości potencjałów czynnościowych generowanych
    przez czynne motoneurony, co pozwala na osiągnięcie silniejszego skurczu
    (oba te mechanizmy związane ze sterowaniem siłą skurczu omawiane są
    szczegółowo w rozdziale dotyczącym układu mięśniowego). Ocenia się, że osoby
    niewytrenowane nie są zdolne w czasie maksymalnego dowolnego skurczu
    pobudzić do czynności jednocześnie wszystkich swoich jednostek ruchowych
    w mięśniach. W dodatku te jednostki nie są czynne z najwyższą możliwą do
    osiągnięcia siłą skurczu (czyli skurczu tężcowego zupełnego).
    Podsumowując, w początkowym okresie treningu, dzięki nasileniu pobudzeń
    dochodzących do włókien mięśniowych z motoneuronów, zwiększa się
    możliwość wykorzystania potencjalnie możliwej do osiągnięcia siły skurczu
    mięśnia. Natomiast po tym początkowym czasie, w miarę rozwoju zmian
    adaptacyjnych w tkance mięśniowej, zaczynają one odgrywać coraz większą rolę
    w zwiększaniu siły skurczu. W przypadku treningu siły mięśniowej (czyli
    mającego na celu uzyskanie wzrostu siły skurczu), który doprowadza do wzrostu
    masy mięśniowej, na siłę skurczu wpływa przede wszystkim wzrost liczby białek
    kurczliwych w mięśniach, powiązany ze wzrostem masy mięśniowej (patrz
    rozdział dotyczący wpływu treningu na tkankę mięśniową).
    Niektóre obserwacje wskazują, że proces treningu siły może także stymulować
    zmianę porządku rekrutacji, umożliwiającą włączanie do skurczu najsilniejszych
    jednostek ruchowych już na samym początku skurczu. U osób niewytrenowanych
    najsilniejsze jednostki ruchowe są włączane do ruchu dopiero
    wtedy, gdy jego siła osiąga odpowiednio wysoki poziom. Obserwowano również,
    że u wysokiej klasy zawodników sportów wytrzymałościowych (pływanie
    długodystansowe), wymagających wysokiej siły (podnoszenie ciężarów) i u pianistów
    motoneurony unerwiające włókna mięśniowe generują różne częstotliwości
    wyładowań, zwłaszcza na początku i końcu okresu aktywności. Na tej
    podstawie można sądzić, że proces treningu, zarówno wytrzymałości, jak też siły,
    może powodować zmiany częstotliwości wyładowań. Jednak szczupłość informacji
    utrudnia sformułowanie uogólnień. Należy się spodziewać, że zmiany te
    odpowiadają zmianom czasu skurczu włókien mięśniowych jednostek ruchowych,
    jakie zachodzą w wyniku treningu w tkance mięśniowej (patrz rozdział
    dotyczący wpływu treningu na tkankę mięśniową).
    Trening układu nerwowego
    Na przebieg skurczów, w tym na ich siłę, wpływa sprawność działania układu
    nerwowego. Trening powoduje zmiany adaptacyjne nie tylko w obrębie układu
    mięśniowego, oddechowego i krążenia, ale również poprawę sprawności działania
    układu nerwowego w odniesieniu do realizowanej aktywności. Wpływ
    usprawnienia czynności układu nerwowego na wzrost siły skurczu mięśni można
    zaobserwować prowadząc kuriozalny trening, polegający na wyobrażaniu sobie
    pewnego, niewykonywanego uprzednio ruchu. Po pewnym czasie takiego
    treningu (w którym bierze udział wyłącznie układ nerwowy) obserwuje się wzrost
    siły skurczu, choć jest to wzrost siły skurczu mniejszy niż u osób, które taki ruch
    rzeczywiście wykonywały. Na rolę układu nerwowego w procesie treningu
    wskazują także obserwacje wyników ćwiczeń wykonywanych przy użyciu jednej
    tylko kończyny: po pewnym czasie prowadzenia takich ćwiczeń można zaobserwować
    wzrost siły skurczu nie tylko w trenowanej kończynie, ale także w tej
    kończynie, która nie była ćwiczona.

    Rola receptorów
    Szybkość, sprawność i precyzja wykonywanych ruchów zależą w dużym stopniu
    od prawidłowej czynności receptorów, które pozwalają na odczuwanie siły
    skurczów oraz przebiegu ruchów. Obserwacje zwierząt, u których doświadczalnie
    przeprowadzono deaferentację kończyn (czyli pozbawienie ich czucia przez
    uszkodzenie włókien czuciowych), oraz pacjentów, u których urazy spowodowały
    podobne, trwałe uszkodzenia czucia, wskazały na znaczenie informacji
    przekazywanych z obwodu dla precyzji wykonywanych ruchów. Ograniczenie
    czucia dotyczy czynności receptorów mięśniowych (zwłaszcza wrzecion mięśniowych
    i narządów ścięgnistych), stawowych i skórnych. Po deaferentacji
    mięśnie pozostają unerwione ruchowo, dlatego istnieje możliwość wykonywania
    ruchów pozbawionymi czucia kończynami. Jednak znacznemu ograniczeniu
    ulegają takie cechy ruchów, jak szybkość powtarzania, precyzja, ocena pozycji
    kończyn.
    Obserwacje pacjentów, u których występują zaburzenia czynności narządu
    przedsionkowego - a w rezultacie zaburzenia równowagi, wskazują na zasadnicze
    znaczenie tego receptora w realizacji bardzo wielu aktów motorycznych.
    Szczególnie dotyczy to takich dyscyplin, w których dochodzi do szybkich zmian
    położenia ciała w przestrzeni (np. gimnastyka artystyczna, ćwiczenia na
    równoważni, gry zespołowe, skoki do wody, nurkowanie). Te obserwacje
    wskazują, że informacje pochodzące z receptorów mają ogromne znaczenie dla
    realizacji wszystkich zadań ruchowych, a szczególnie tych wymagających
    precyzji. Znaczenie wzroku i słuchu w odniesieniu do uprawiania wielu dyscyplin
    sportowych jest oczywiste.
    Receptory w czasie wykonywania ruchów dostarczają różnych rodzajów
    czucia, które staje się integralną składową zjawiska, jakim jest ruch. Omawiając
    znaczenie receptorów należy podkreślić, że nie tylko wybór i poziom aktywności
    mięśni niezbędnych do wykonania ruchu, ale także wrażenia, jakich doznaje się
    w czasie realizacji złożonych zadań motorycznych, są elementami, które
    podlegają procesowi zapamiętywania. W ten sposób nowe, nieznane wrażenia
    (np. związane z wprowadzeniem nowego elementu do warunków, w jakich
    odbywa się trening) mogą zaburzać realizację wykonywanego, wyuczonego
    zadania motorycznego.
    Zmęczenie
    Zmęczenie jest stanem rozwijającym się podczas wykonywania pracy fizycznej
    (ale także umysłowej). W odniesieniu do aktywności fizycznej charakteryzuje się
    zmniejszaniem się zdolności rozwijania siły skurczu. Zmęczenie jest stanem,
    który dotyczy nie tylko mięśni (tzw. zmęczenie obwodowe), lecz również wielu
    struktur ośrodkowego układu nerwowego (zmęczenie ośrodkowe). Należy
    podkreślić, że zmęczenie obwodowe zawsze występuje łącznie ze zmęczeniem
    ośrodkowym.
    Zmęczenie ośrodkowe przejawia się jako zmniejszenie wpływów zstępujących
    z nadrdzeniowych ośrodków na neurony rdzenia kręgowego oraz jako
    spadek aktywności obserwowany w odniesieniu do liczby czynnych motoneuronów
    (jednostek ruchowych) i częstotliwości generowanych przez nie wyładowań.
    Ocenia się, że u osobników wytrenowanych i cechujących się dobrą motywacją
    do wykonywania zadania motorycznego z maksymalną siłą ograniczenie
    wpływów nadrdzeniowych wynikające ze zmęczenia jest mniejsze niż u osobników
    niewytrenowanych. Spadek częstotliwości wyładowań motoneuronów,
    który bezpośrednio skutkuje zmniejszeniem siły skurczu, wynikać może z wielu
    przyczyn. Po pierwsze, jest to niewątpliwie skutek ograniczenia wspomnianych
    pobudzających wpływów nadrdzeniowych. Po drugie, istotny wpływ mają
    również informacje pochodzące z obwodu, od receptorów. Sądzi się, że
    w początkowym okresie rozwoju zmęczenia spada wielkość wpływów pobudzających
    włókien typu Ia i II z wrzecion mięśniowych (patrz rozdział: Struktura
    i czynność tkanki mięśniowej), a możliwy jest wzrost wpływów hamujących
    z innych receptorów mięśniowych na motoneurony. Zwłaszcza w późniejszym
    okresie, gdy w mięśniu pojawiają się produkty przemiany materii, możliwe są
    wpływy wolnoprzewodzących włókien czuciowych typu III i IV, które mogą
    polisynaptycznie oddziaływać hamująco na czynność motoneuronów. Być może
    także wewnętrzne cechy samych motoneuronów mają również znaczenie w procesie
    ograniczania częstotliwości ich wyładowań. W odniesieniu do motoneuronów
    wysokoprogowych jednostek ruchowych (unerwiających szybko kurczące
    się włókna mięśniowe) obserwowano spadek częstotliwości ich wyładowań
    w czasie, gdy były one pobudzane bodźcem o stałym natężeniu. Taki proces
    określono jako adaptację motoneuronów szybko kurczących się jednostek
    ruchowych do stałego pobudzania i sądzi się, że w warunkach naturalnych,
    w czasie długich skurczów podobny proces może mieć miejsce. Adaptacja
    motoneuronu może również być rozpatrywana jako proces, który uniemożliwia
    rozwój bardzo silnego zmęczenia obwodowego i powoduje ekonomiczne
    wykorzystanie możliwości włókien mięśniowych.
    Układ nerwowy ośrodkowy nie tylko jest strukturą, w której zachodzi
    rozwój zmęczenia, ale strategia jego czynności w pewien sposób przeciwdziała
    rozwojowi tego zjawiska. W czasie trwającej długo aktywności mięśnia czworogłowego
    uda obserwowano, że główny ciężar aktywności przenosił się z jednej
    jego głowy na inną. Sądzi się, że w ten sposób układ nerwowy, wykorzystując
    naprzemienną pracę kilku synergistycznych mięśni, może opóźniać rozwój
    zmęczenia. Przypuszcza się, że zbliżony mechanizm funkcjonuje także w pojedynczym
    mięśniu. Stwierdzono, że podczas długiego okresu aktywności jednostki
    ruchowe występujące w obrębie jednego mięśnia pracują w sposób naprzemienny.
    Niektóre z nich po pewnym czasie aktywności wyłączają się ze skurczu,
    podczas gdy inne rozpoczynają swoją aktywność. Tego typu mechanizmy
    związane z regulacją czynności grup mięśniowych lub jednostek ruchowych są
    możliwe w czasie skurczów submaksymalnych. Warto zaznaczyć, że w badaniach
    takich skurczów można zaobserwować również inne procesy sterowania
    ruchami. W skurczach submaksymalnych, w miarę rozwoju zmęczenia obwodowego,
    w celu podtrzymania żądanego poziomu siły, układ nerwowy
    ośrodkowy sterujący ruchem powoduje włączanie się do ruchu coraz większej
    liczby jednostek ruchowych, których motoneurony generują coraz większą
    częstotliwość wyładowań. Z tego powodu można zaobserwować wzrost aktywności
    jednostek w elektromiogramie, czyli zapisie potencjałów czynnościowych
    jednostek ruchowych, wykonywanym w czasie skurczu mięśnia .
    Pod wpływem zmęczenia ulega rozkojarzeniu sprawność działania układu
    nerwowego. Spada precyzja ruchów, gdyż pogorszeniu ulega koordynacja
    czynności różnych mięśni, natomiast wzrasta amplituda drżenia mięśniowego.
    Ponadto ograniczeniu ulega zdolność koncentracji uwagi, spostrzegawczość itd.
    Przy silnym zmęczeniu rozregulowaniu podlega także czynność układu autonomicznego,
    czego przejawem są rozmaite zaburzenia czynności wegetatywnych.
    Koordynacja czynności mięśni w czasie ruchów
    Koordynacja czynności mięśni zachodzi na poziomie ośrodkowego układu
    nerwowego. U osoby niewytrenowanej badania elektromiograficzne wykazują,
    że podczas realizacji ruchów czynne są nie tylko mięśnie bezpośrednio zaangażowane
    w dany ruch, ale także pewną aktywność można stwierdzić w innych
    mięśniach. Proces treningu prowadzi do ograniczenia aktywności zbędnych
    mięśni, a właściwe mięśnie są czynne na poziomie odpowiadającym realizowanej
    aktywności, co umożliwia sprawniejszą realizację ruchu. Ustala się także
    stosowny wzorzec wykorzystywania różnych grup mięśniowych w różnych
    fazach ruchu. W efekcie ruch realizowany jest przy mniejszych kosztach
    energetycznych, co wiązać należy z oszczędniejszym wykorzystywaniem pracy
    mięśni. Poprawa koordynacji nerwowo-mięśniowej powoduje również wzrost
    szybkości i precyzji wykonywanych ruchów. Polepszenie koordynacji czynności
    różnych, także antagonistycznych grup mięśniowych, może również powodować
    zwiększenie siły maksymalnego dowolnego skurczu. W rezultacie daje to
    wrażenie łatwości i lekkości, z jaką wytrenowani zawodnicy wykonują prezentowane
    ruchy, które uzyskują zarazem harmonijność, elegancję i precyzję.
    Niewątpliwie trening poprawiający koordynację ruchów wiąże się ze zmianami
    czynności sieci neuronalnej i proces ten toczy się na wielu szczeblach ośrodkowego
    układu nerwowego. Obecnie brak jest jeszcze na ten temat szczegółowej
    wiedzy.
    Nauczanie ruchów
    Proces nabywania sprawności ruchowej, jaki występuje w odniesieniu do
    aktywności sportowej, szczególnie w wyniku prowadzonego treningu szybkości,
    zręczności czy precyzji, wiąże się ze szczególną cechą układu nerwowego, jaką
    jest pamięć. Zdolność zapamiętywania i uczenia się należą do cech świadczących
    o plastyczności układu nerwowego. Pamięć, czyli zdolność przechowywania
    informacji, jest funkcją przede wszystkim kory mózgu, ale w procesach uczenia
    się czynności ruchowych ważną rolę odgrywa również móżdżek i jądra podkorowe.
    Pamięć związaną ze zdolnością odtwarzania ruchów określa się jako
    pamięć ruchową. Zapamiętywanie i odtwarzanie z pamięci informacji jest
    podstawą uczenia się, a pamięć ruchowa oczywiście umożliwia proces uczenia się
    ruchów. Pamięć ruchowa, w postaci pamięci wtórnej, może trwać przez całe
    życie. Przykładem może być umiejętność jazdy na rowerze, która nie zanika
    nawet po wielu latach.
    Nauczanie ruchów wiąże się z wieloma procesami zwłaszcza w obrębie
    ośrodkowego układu nerwowego, wynikającymi z praktyki lub doświadczenia.
    Ogólnie, procesy te prowadzą do dość trwałej poprawy zręczności w zakresie
    wykonywania ruchów. Część zmian odnoszących się do poprawy zręczności,
    nabrania wprawy, uzyskiwana jest w wyniku wieloletniego nawet treningu
    (na przykład pisanie ręczne czy na komputerze), ale część można zaobserwować
    jako bardzo szybki postęp w nauczaniu. Prawdopodobnie wiązać to należy ze
    stopniem złożoności nauczanego ruchu oraz z jego powtarzalnością. Łatwiej jest
    uzyskać szybką poprawę szybkości i wprawy w wykonywaniu ruchów prostych.
    Należy jednak pamiętać, że to właśnie trudne zadania motoryczne umożliwiają
    uzyskanie większego postępu w odniesieniu do wprawy, z jaką są wykonywane,
    gdyż trudne zadania początkowo wykonywane są powoli i niewprawnie,
    a trening układu nerwowego w zakresie wykonywania tych zadań jest głównym
    czynnikiem umożliwiającym postęp.
    W odniesieniu do procesu nauczania ruchów duże znaczenie ma możliwość
    przeniesienia wiedzy wynikającej z wcześniejszych doświadczeń i praktyki na
    nowe sytuacje i zadania motoryczne. Stwierdzono, że zawodnicy, którzy
    uprzednio trenowali grę w badminton, czynili większe postępy w procesie
    treningu gry w tenisa, dokonując transferu swoich doświadczeń na nową
    dyscyplinę sportu.
    Kończąc rozważania dotyczące wpływu treningu fizycznego na układ
    nerwowy warto podkreślić, że ruch odgrywa pozytywną rolę w odniesieniu do
    tego układu. Zagadnienia te dotyczą w większym stopniu dziedziny neuropsychologii,
    ale należy podkreślić, że regularny wysiłek fizyczny jest czynnikiem
    antydepresyjnym, prowadzi do poprawy snu, a także przyczynia się do lepszego
    samopoczucia i samooceny
    • 4

    Doradca KFD

    Doradca KFD
    • KFD pro

    Siemka, sprawdź ofertę specjalną:




    Poniżej kilka linków do tematów podobnych do Twojego:

    #2
    kacza17

    kacza17

    • Użytkownicy
    • PipPipPipPip
    • 801 postów
  • Wiek: 32
    • Płeć:Kobieta
    • Miasto:Zabrze
    dobry artykuł!
    • 0




    0 użytkowników czyta ten temat

    0 użytkowników, 0 gości, 0 anonimowych użytkowników

     Zamknij okienko