Skocz do zawartości

Zdjęcie

Co za diabeł siedzi w papierosie?

* * * * * 1 głosów

  • Proszę się zalogować aby odpowiedzieć

#1
luiza

luiza

    Na KFD prawie jak w domu ;)

  • Aktywny user KFD
  • PipPipPipPipPip
  • 1738 postów
  • Wiek: 41
    • Płeć:Kobieta
    • Miasto:WO

    Skąd się wzięło palenie tytoniu

    Tytoń jako roślina znany był już od tysięcy lat. Istnieje wiele sposobów używania tytoniu. W dawnych czasach była to podawana do nosa tabaka, tytoń do żucia, palenie cygara lub fajki. Moda na palenie papierosów pojawiła się w początkach XX wieku i przybrała rozmiary epidemii. Palenie tytoniu, choć nie jest normalnym zjawiskiem, stało się powszechnym zwyczajem i
    normą społeczną.

    Według danych epidemiologicznych w Polsce pali około 9 milionów osób (w latach 70. paliło 14 mln Polaków), wydając na ten cel 16 miliardów złotych. Badania wykazały, że w grupie wiekowej 30-40 lat aż 30% kobiet i 50% mężczyzn paliło papierosy. Codziennie rozpoczyna palenie 500 dzieci i młodocianych.

    Palenie papierosów to nic innego jak inhalowanie produktów spalania tytoniu w "papierowej koszulce" i wprowadzanie do organizmu ponad 4000 substancji toksycznych. Spośród nich 40 ma udowodnione działanie rakotwórcze.

    Dlaczego to jest szkodliwe?
    Tak naprawdę powszechność palenia doprowadziła w skali światowej do katastrofy zdrowotnej. Palenie papierosów powoduje wytworzenie szkodliwego dymu tytoniowego, który wchłaniany przez układ oddechowy, przedostaje się do krwi i jest rozprowadzany po organizmie, zaburzając pracę wszystkich narządów. Oto przykładowe substancje i związki chemiczne zawarte w dymie tytoniowym oraz ich działanie:
    . nikotyna - silnie uzależniająca substancja, podnosi tętno i ciśnienie krwi, wpływa na nastrój i zachowanie
    . tlenek węgla - silnie toksyczny gaz, łączy się z hemoglobiną w krwinkach czerwonych i uniemożliwia przenoszenie tlenu w organizmie
    . piren - związek silnie rakotwórczy
    . toluen - rakotwórczy rozpuszczalnik przemysłowy
    . uretan - organiczny związek rakotwórczy. benzopiren - silna substancja rakotwórcza. Związki rakotwórcze uszkadzają w komórkach mechanizmy odpowiedzialne za kontrolę ich wzrostu i naprawę uszkodzeń materiału genetycznego. Powoduje to niekontrolowany wzrost komórek czyli powstanie nowotworu.
    . cyjanowodór - silna trucizna, używany w komorach gazowych przez hitlerowców
    . arsen - trujący metal ciężki
    . fenol - trujący środek dezynfekujący, niszczy rzęski nabłonka wyściełającego oskrzela.

    Palenie uszkadza układ obronny organizmu, przez co zwiększa się ryzyko wszelkich infekcji, a zwłaszcza układu oddechowego. Jest również przyczyną przewlekłego procesu zapalnego prowadzącego m.in. do choroby obturacyjnej płuc i miażdżycy naczyń krwionośnych.

    Sprzyja poważnym chorobom
    Schorzenia, na których powstanie ma wpływ palenie tytoniu, noszą nazwę chorób odtytoniowych. Oznacza to, że większość pacjentów cierpiąca z ich powodu mogłaby być zdrowa, gdyby nie paliła. Silny związek z paleniem tytoniu mają m in.: nowotwory płuca, krtani, gardła, jamy ustnej, przełyku, pęcherza moczowego i trzustki. Również rak żołądka, wątroby, nerki i szyjki macicy występuje znacznie częściej u palaczy.

    Poza chorobami nowotworowymi palenie jest jednym z głównych czynników ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego (choroba niedokrwienna serca, zawał, udar mózgu, miażdżyca) i układu oddechowego (przewlekła obturacyjna choroba płuc, rozedma, przewlekłe zapalenie oskrzeli). Palenie zwiększa również ryzyko wystąpienia choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy, osteoporozy, zaćmy oraz wpływa na mniejszą płodność.

    Nałóg ten powoduje połowę przedwczesnych zgonów wśród mężczyzn w Polsce, a rocznie 80 000 osób umiera z powodu chorób odtytoniowych. Palenie wpływa też na ogólną umieralność powodując, że palacze żyją średnio 13-14 lat krócej niż osoby niepalące.

    Czy "lekkie" mniej szkodzą?
    Nie! Wszystkie papierosy są tak samo szkodliwe i mają taką samą zdolność uzależniania bez względu na zawartość nikotyny podawaną przez producenta. Badania wykazały, że palacze inhalują podobną ilość nikotyny niezależnie od jej zawartości w papierosie. Robią to nieświadomie, głębiej się zaciągając lub częściej paląc. Organizm palacza domaga się bowiem odpowiedniej dawki nikotyny, do której jest przyzwyczajony. Nazwy "mocne" czy "lekkie" są w pewnym sensie tylko zasłoną dymną.

    Na czym właściwie polega ten nałóg?
    Palenie tytoniu jest nałogiem wywołanym przez dwa oddziałujące na siebie uzależnienia: behawioralne (psychologiczne) oraz
    farmakologiczne (biologiczne uzależnienie od nikotyny).

    Przeważająca większość dorosłych palaczy zaczyna palić regularnie przed 18. rokiem życia. Pierwsze wypalone papierosy nie powodują odczucia przyjemności. Kontynuowanie palenia, pomimo zakazów czy objawów ubocznych (zawroty głowy, osłabienie, ślinotok, nieprzyjemny smak w ustach), wynika z silnej potrzeby przynależności do grupy i pewnego stylu życia. Z czasem palenie w określonych sytuacjach (po posiłku, w towarzystwie, przy alkoholu, kawie itd.) powoduje wykształcenie odruchu warunkowego czyli sięgania po papierosa w chwilach, które się z nim kojarzą. Na tym polega uzależnienie psychologiczne (behawioralne). Można to określić jako przyzwyczajenie, nawyk. Dla niektórych palaczy zmiana nawyku jest niezmiernie trudna, pomimo braku uzależnienia chemicznego od nikotyny.

    W różnym czasie, w zależności od predyspozycji indywidualnych i intensywności palenia, dochodzi do rozwinięcia uzależnienia
    biologicznego (farmakologicznego, chemicznego) od nikotyny. Została ona uznana za środek psychoaktywny (na równi z opiatami, alkoholem, lekami uspakajającymi i nasennymi), ponieważ wpływa na samopoczucie i zachowanie oraz ma działanie uzależniające. W kilka sekund po zainhalowaniu dymu tytoniowego, nikotyna dociera z krwią do ośrodków w mózgu, powodując ich pobudzenie, zwiększa napęd i poprawia nastrój. Palacze mylnie odbierają to jako uczucie przyjemności, a jest to tylko zaspokojenie objawów głodu nikotyny, powstałego od czasu wypalenia poprzedniego papierosa. Wraz z trwaniem nałogu organizm domaga się coraz wyższych dawek, aby uzyskać ten sam efekt.

    Co to jest palenie bierne?
    To mimowolne wdychanie dymu tytoniowego podczas przebywania w otoczeniu osoby palącej. Prowadzi do takich samych złych skutków zdrowotnych jak palenie czynne. Rozróżniamy strumień główny dymu tytoniowego (wdychany i wydychany do otoczenia przez palacza) oraz strumień boczny (pochodzący z żarzącego się papierosa), w którym zawartość substancji toksycznych jest nawet wyższa niż w strumieniu głównym. Stanowi on istotne źródło zanieczyszczenia w pomieszczeniach zamkniętych. Z badań wynika, że 34% niepalących, dorosłych Polaków jest narażonych na palenie bierne w domu, a 46% w miejscu pracy. Niepokoi zwłaszcza fakt, że połowa dzieci i młodzieży jest zagrożona biernym paleniem w domu z winy rodziców.

    Jakie są skutki palenia biernego?
    Przebywanie w zadymionym pokoju przez godzinę odpowiada wypaleniu 1 papierosa. Natychmiastowe skutki ekspozycji na dym tytoniowy to: kaszel, podrażnienie spojówek, ból głowy, gardła, chrypka, katar i kichanie. Pogarsza się ogólne samopoczucie, pojawiają się mdłości. U osób z chorobami układu oddechowego i krążenia mogą wystąpić problemy z oddychaniem, atak astmy czy arytmia.

    Powtarzające się bierne narażenie na dym tytoniowy skutkuje pogorszeniem przebiegu chorób przewlekłych (np. astmy, alergii, przewlekłego zapalenia oskrzeli), zwiększonym ryzykiem zawału, raka płuc i innych nowotworów.

    Wdychanie dymu tytoniowego z otoczenia szczególnie szkodzi dzieciom. Objawia się to nasileniem występowania astmy i infekcji dróg oddechowych oraz hospitalizacji w pierwszym roku życia. Wyższa absencja w szkole z powodu infekcji przyczynia się do gorszych wyników w nauce.

    We wczesnym dzieciństwie istnieje wyższe ryzyko nagłego zgonu niemowlęcia, zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, jak również częściej występuje zapalenie ucha środkowego. Zaobserwowano także więcej przypadków białaczek oraz innych nowotworów złośliwych wśród dzieci palących rodziców. Poza tym u starszych dzieci wykształca się tolerancyjna postawa wobec palenia tytoniu i "zachęcone" przykładem palących rodziców czy opiekunów zazwyczaj stają się palaczami w późniejszym życiu.

    Jeżeli kobieta w okresie ciąży pali (czynnie lub biernie), razem z nią pali jej dziecko. Konsekwencje zdrowotne są wówczas szczególnie poważne. Dzieci matek palących rodzą się mniejsze, słabsze i gorzej przystosowane do samodzielnego życia. Dlaczego palenie nie służy urodzie Poza wspomnianymi wyżej chorobami odtytoniowymi istnieją również inne aspekty tego nałogu - po prostu palenie szkodzi urodzie! Palenie papierosów powoduje, że kobieta jest postrzegana jako mniej atrakcyjna. Jej ubranie, włosy, oddech są przesiąknięte dymem tytoniowym. To nie wszystko. Dym tytoniowy powoduje przewlekły skurcz naczyń, gorsze ukrwienie skóry i cebulek włosowych, co jest przyczyną wypadania włosów i ich kiepskiego wyglądu. Uszkadza również włókna kolagenu i elastyny nadające skórze jędrność. Efektem palenia jest ziemista cera, przedwczesne zmarszczki i ogólnie starzenie się skóry.

    U palących kobiet wytwarza się na zębach ciemny, trudno usuwalny nalot. Stężenie estrogenów zmniejsza się, powodując zaburzenia hormonalne, wcześniejszą menopauzę i wyższe ryzyko osteoporozy. Obniżone stężenie estrogenów sprzyja również rozwojowi miażdżycy, choroby wieńcowej i wystąpieniu zawału serca. Palące kobiety częściej chorują na raka szyjki macicy. Jeżeli przyjmują preparaty hormonalne, to paląc zwiększają ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych.

    Macierzyństwo w oparach dymu

    Nie zrywając z nałogiem nawet w okresie ciąży, kobieta naraża siebie i swoje dziecko na różnorodne patologie. Dochodzi częściej do powikłań ciąży, takich jak: nasilone wymioty, krwawienia, samoistne poronienie, urodzenie martwego dziecka, przedwczesny poród, odklejenie łożyska, a także ciąża pozamaciczna.

    Dziecko nałogowej palaczki urodzi się z niższą masą ciała o 200-400 g, a to oznacza, że będzie słabsze i bardziej podatne na infekcje, w tym zapalenia płuc, zapalenia ucha środkowego. Będzie miało również podwyższone ryzyko wystąpienia astmy, cukrzycy, chorób serca i nadciśnienia w dorosłym życiu. Narażenie na dym tytoniowy przed urodzeniem wpływa na centralny układ nerwowy, a tym samym rozwój psychiczny i zachowanie dziecka w późniejszym wieku.

    Czy warto rozstać się z nałogiem?
    Oczywiście! I to w każdym wieku, w każdej sytuacji, w każdym okresie ciąży. Poprawienie swojego zdrowia i wyglądu to nie jedyne korzyści. Pamiętajmy o swoich bliskich, oni również będą zdrowsi. Wiedząc, ile wydajesz codziennie na papierosy, pomyśl, na co przeznaczysz te pieniądze po roku, 5 latach czy 20 latach niepalenia. Poza tym obniżysz poziom stresu w Twoim życiu, zyskasz wolność, zniknie ciągłe poczucie winy, że powinno się spróbować zerwać z nałogiem.

    Palenie pogarsza przebieg wielu współistniejących chorób, jak również wchodzi w szkodliwe interakcje z wieloma lekami. Z kolei palenie i picie alkoholu powoduje zwielokrotnienie ryzyka wystąpienia raka krtani oraz nasila w mózgu zniszczenia wywołane nadużywaniem alkoholu. Jeżeli chorujesz na nadciśnienie, choroby serca lub układu oddechowego, to rzucenie palenia spowoduje znaczną poprawę w leczeniu tych chorób, jak również skuteczniejsze działanie leków. W przypadku zachorowania na nowotwór (niezależnie od tego, jaki organ jest zaatakowany) zerwanie z nałogiem zwiększa szanse całkowitego wyzdrowienia.

    Jak to zrobić?

    Rzucenie palenia nie jest łatwe, ale dobrze wiedzieć, że wielu ludziom już się to udało. Przede wszystkim trzeba chcieć. Osiągnięcie sukcesu zależy głownie od rodzaju motywacji, w mniejszym stopniu od metody.

    Każdy sposób jest dobry, jeżeli prowadzi do celu, ale naukowo udowodniono skuteczność tylko dwóch rodzajów terapii - poradnictwa antynikotynowego oraz leków (preparatów zawierających nikotynę i bupropion). Inne metody, takie jak akupunktura, hipnoterapia, laseroterapia, homeopatia nie mają naukowego potwierdzenia swej skuteczności i nie są zalecane. Profesjonalną pomoc możesz uzyskać również od: lekarzy, pielęgniarek, psychologów. Lekarz zapisze leki ułatwiające zaprzestanie palenia, będzie również nadzorował ich działanie oraz Twoje samopoczucie w trakcie całego procesu leczenia.

    Spotkania z psychoterapeutą, zarówno indywidualne, jak i grupowe, zapewnią niezbędne informacje oraz praktyczne wskazówki: jak wybrać odpowiedni dzień do rzucenia palenia, zwiększyć swoją motywację, jakich używać "sztuczek", aby oszukać głód nikotyny, jak radzić sobie na co dzień bez papierosa. W badaniach wykazano, że palacze, którzy przestają palić całkowicie z dnia na dzień, mają większe szanse na trwałe zerwanie z nałogiem niż ci, którzy ograniczają stopniowo ilość wypalanych papierosów.

    Leki dostępne bez recepty
    Są to między innymi preparaty zawierające nikotynę (Nicorette, Nicotinell, Niquitin), służące do tzw. nikotynowej terapii zastępczej. Polega ona na wprowadzaniu do organizmu odpowiedniej dawki nikotyny, do której organizm jest przyzwyczajony, aby zapobiegać powstaniu objawów zespołu odstawienia nikotyny. W tym czasie palacz uczy się nowych zachowań bez sięgania po papierosa (przezwycięża uzależnienie psychologiczne). Po kilku tygodniach zmniejsza się stopniowo dawki wprowadzanej nikotyny aż do jej całkowitego odstawienia. W Polsce dostępne są plastry, gumy do żucia, pastylki do ssania, tabletki podjęzykowe i inhalatory.

    Plastry zapewniają stałe stężenie nikotyny we krwi przez 16 lub 24 godziny (w zależności od rodzaju plastra). Pozostałe formy leku są używane w razie pojawienia się silnej potrzeby zapalenia papierosa. Zastępują również odruch trzymania papierosa w ustach oraz manewr ręka-usta (przyzwyczajenie psychiczne). Nikotynowa terapia zastępcza zwiększa dwukrotnie szansę natrwałe zerwanie z nałogiem. Można ją łączyć z innymi formami terapii. Leczenie trwa do 8-12 tyg. Stosowana zgodnie z zaleceniami jest bezpieczna.

    Jeżeli jesteś w ciąży, masz poniżej 18 lat lub cierpisz na choroby współistniejące - zasięgnij porady swojego lekarza. Zrób to również wtedy, gdy masz jakiekolwiek wątpliwości lub jeżeli w trakcie przyjmowania pojawią się niepokojące Cię objawy.

    Warto wspomnieć jeszcze o preparatach pomocniczych o nazwie Nicofree. Papieros Nicofree jest przeznaczony zwłaszcza dla tych pacjentów, u których szczególnie silne jest uzależnienie psychologiczne - nawyk ruchów rąk i trzymania papierosa w ustach. Papierosa Nicofree nie zapala się. Należy sięgnąć po niego, gdy odczuwa się potrzebę zapalenia. Trzyma się go w ustach i wciąga powietrze jak w przypadku zwykłego papierosa. Smakuje podobnie, gdyż zawiera filtr z zapachem tytoniu, ale nie truje, nie dymi i nie przeszkadza innym.

    Kapsułki Nicofree są preparatem naturalnym, beznikotynowym. W swoim składzie zawierają m.in. roślinne włókna, glukozę, kofeinę, lecytynę. Włókna pęcznieją pod wpływem wody, osłabiając uczucie głodu towarzyszące zaprzestaniu palenia. Naturalna kofeina pochodząca z nasion guarany działa tonizująco i zmniejsza stres związany z rzuceniem nałogu. Porcja glukozy hamuje wzmożony apetyt. Kapsułki Nicofree stosuje się przez 4-5 tygodni, zwykle 4-5 kapsułek dziennie, zawsze popijając dużą szklanką wody.

    Ciąża i rozstanie z nałogiem

    Ciąża jest okresem w życiu kobiety, kiedy jej zdrowie i rozwijającego się dziecka jest szczególnie ważne. Jeśli nie udało się rzucić pale-nia przed planowaną ciążą, można to zrobić w każdym momencie jej trwania, co przyniesie korzyści zdrowotne i przyszłej matce, i dziecku.

    Nie przyjmuj żadnych leków samodzielnie. Zgłoś się do swojego lekarza, z którym wspólnie ustalicie najodpowiedniejszy dla Ciebie sposób postępowania. Lekarz udzieli wskazówek, jak rzucić palenie. Możesz również skorzystać z konsultacji u psychologa. Jeżeli Twoja motywacja do zaprzestania palenia jest wysoka (a w ciąży najczęściej tak się dzieje), to masz dużą szansę, aby trwale zerwać z nałogiem bez konieczności przyjmowania leków.

    Natomiast w razie nieskuteczności metod niefarmakologicznych i kontynuowania palenia, lekarz rozważy przepisanie Ci jednego z preparatów leczniczych (najczęściej będą to plastry zawierające nikotynę). Ryzyko dla płodu związane z kontynuowaniem palenia jest większe niż z zastosowaniem zastępczej terapii nikotynowej, dającej szansę na osiągnięcie trwałej abstynencji.

    Czy każdy musi przytyć?
    Nie każdy, kto rzuca palenie, przybiera na wadze. Jest to bardziej prawdopodobne, jeżeli palisz ponad 10 lat lub ponad 20 papierosów dziennie. Tylko jedna trzecia odstawiających papierosy doświadcza przyrostu masy ciała średnio o 2-4 kg. Zresztą racjonalne odżywianie i zwiększona aktywność fizyczna pozwalają tego uniknąć. Pamiętaj, że palenie stanowi znacznie większe zagrożenie zdrowia niż przejściowy wzrost masy ciała o kilka kilogramów. Trzeba byłoby przytyć ponad 20 kilogramów, aby znieść korzyści związane z rzuceniem nałogu.

    Papieros - antidotum na stres?
    Nic bardziej mylnego! Wielu palaczy uważa, że palenie pomaga im uspokoić się. Głód nikotyny, odczuwany w jakiś czas po wypaleniu papierosa, powoduje złe samopoczucie, niepokój lub podenerwowanie. Objawy te znikają po wypaleniu kolejnego. W rzeczywistości palenie podnosi poziom stresu z powodu ciągłej potrzeby zwiększania poziomu nikotyny.

    Również martwienie się koniecznością rzucenia nałogu zwiększa niepokój. Badania naukowe pokazują, że poziom lęku obniża się po zaprzestaniu palenia, gdyż nastrój przestaje zależeć od zmian poziomu nikotyny we krwi. Wielu ludzi czuje podenerwowanie i stres, kiedy rzucają palenie, ale trzeba pamiętać, że jest to prawidłowa reakcja organizmu, leczącego
    się z zależności od nikotyny.Jeżeli objawy głodu nikotyny i potrzeba zapalenia papierosa są trudne do opanowania, pamiętaj o możliwości pomocy ze strony Medicover. Lekarz, psycholog, dietetyk pomogą radzić sobie w takich sytuacjach poprzez naukę nowych zachowań lub zalecą odpowiednie leki.

    Jak powstrzymać dziecko od nałogu?
    Rodzice ponoszą odpowiedzialność za swoje dzieci przez wiele lat. Zmienia się tylko zakres ich wpływu. Jeżeli pragniesz, aby Twoje dziecko brało z życia to, co najlepsze, i było zdrowe, to przede wszystkim zachęcaj je do tego własnym przykładem - nie pal! Najlepszym rozwiązaniem jest rzucić palenie, podkreślając motywy swego postępowania. Nigdy nie usprawiedliwiaj się, myśląc, że wystarczy mówić dziecku, aby nie brało z nas złego przykładu i nie paliło. To działa wręcz odwrotnie, bowiem dziecko otrzymuje sprzeczne komunikaty - co innego widzi i co innego słyszy.

    Czy palenie jest jedyną przyczyną raka płuc?
    Palenie papierosów jest głównym, pojedynczym czynnikiem ryzyka odpowiedzialnym za zachorowanie na raka płuca. Wśród chorych 90% pacjentów stanowią palacze. Oznacza to, że 9 na 10 chorych mogłoby nie zachorować na raka (i nie umrzeć z jego powodu), gdyby nie palili. Z uwagi na rozpowszechnienie nałogu palenia papierosów w większości krajów świata zachorowalność na raka płuca wzrasta w tempie epidemii i to zarówno u mężczyzn, jak i w ostatnich latach również wśród kobiet. W większości krajów uprzemysłowionych, w tym również w Polsce, ta choroba stanowi najczęstszą przyczynę zgonów z powodu nowotworów złośliwych u obu płci. W Polsce liczba zachorowań jest zbliżona do liczby zgonów i wynosi około 20 000 osób rocznie.

    Palenie papierosów stwarza 20-krotnie wyższe ryzyko wystąpienia raka płuca. Należy pamiętać, że bierne wdychanie dymu tytoniowego również jest przyczyną częstszego występowania nowotworów. W przypadku raka płuca to ryzyko jest zwiększone 3-krotnie i dotyczy dzieci palących rodziców, współmałżonków palacza oraz innych osób z najbliższego otoczenia.

    Niepokojące objawy
    U większości chorych rak płuca jest rozpoznawany między 35. a 75. rokiem życia. Szczyt zachorowań przypada na wiek 55-65 lat. Do najczęstszych objawów raka płuca należą kaszel często połączony z krwiopluciem, nawracające infekcje dróg oddechowych i duszność. Niestety, objaw najczęstszy i najwcześniej występujący, czyli kaszel, jest bardzo niecharakterystyczny i wielokrotnie bagatelizowany. U wieloletniego palacza bowiem kaszel jest stanem przewlekłym, traktowanym przez niego jako coś "normalnego", towarzyszącego nałogowi. Stąd też zdarza się, że pierwszym objawem raka płuca są objawy powodowane przez przerzuty odległe np. bóle kości przy przerzutach do kości, czy objawy neurologiczne przy zajęciu ośrodkowego układu nerwowego.

    Konieczne badania

    Rozpoznanie raka płuca jest możliwe na podstawie nieprawidłowego obrazu na zdjęciu rentgenowskim klatki piersiowej. Najczęściej jest wykrywany przypadkowo i opisywany jako cień okrągły. Wynik rtg wymaga potwierdzenia w badaniu bronchoskopowym z pobraniem wydzieliny z oskrzeli i wycinków do badania histopatologicznego. W uzasadnionych przypadkach diagnostykę poszerza się, wykonując biopsję aspiracyjną cienkoigłową.

    Gdy nieprawidłowym zmianom w rtg płuc towarzyszy płyn w jamie opłucnej, jest on pobierany i również poddawany badaniu cytologicznemu w kierunku obecności komórek nowotworowych. Po rozpoznaniu mikroskopowym rodzaju guza, niezbędna jest ocena stopnia jego zaawansowania, miejscowego naciekania i ewentualnych przerzutów. W tym celu wykonuje się tomografię komputerową klatki piersiowej, jamy brzusznej, niekiedy również głowy.

    Czy można wykryć wczesne stany choroby?

    Rak płuca jest podstępną chorobą, rozwija się najczęściej niepostrzeżenie, dając mało charakterystyczne i późne objawy, wtedy gdy na leczenie jest już z reguły za późno. Obecnie żadne dostępne badania nie są zalecane jako badania przesiewowe, czyli mogące rozpoznać chorobę we wczesnym stadium i tym samym zwiększyć szanse wyleczenia.

    Jedynym sposobem, aby ustrzec się przed zachorowaniem na raka płuca, jest niepalenie papierosów oraz nieprzebywanie w otoczeniu osób palących (unikanie biernej ekspozycji na dym tytoniowy). Po zaprzestaniu palenia ryzyko rozwoju raka płuca spada o połowę dopiero po 10 latach, co daje wyobrażenie, jak silnie i długo działają toksyny i kancerogenny dym w organizmie palacza.

    Jakie są rokowania?Wyniki leczenia raka płuca są złe, ponieważ 80% chorych umiera w ciągu pierwszego roku po ustaleniu rozpoznania. Tylko 5-7% spośród wszystkich chorych przeżywa 5 lat. Rokowanie zależy przede wszystkim od postaci histologicznej raka, jego zaawansowania oraz ogólnego stanu chorego. Wśród metod terapeutycznych stosuje się leczenie chirurgiczne, chemioterapię i radioterapię. Ważny z punktu widzenia wyboru leczenia jest podział raków płuca na drobnokomórkowe i niedrobnokomórkowe (płaskonabłonkowy, wielkokomórkowy i gruczolakorak).

    Rak drobnokomórkowy w momencie wykrycia jest już w większości przypadków chorobą uogólnioną, niemożliwe jest więc leczenie operacyjne. Stosuje się wówczas chemioterapię wielolekową, często w połączeniu z napromienianiem. Taka terapia wydłuża czas przeżycia, rzadko prowadzi jednak do wyleczenia.

    U chorych z rakiem niedrobnokomórkowym w I i II stadium zaawansowania leczeniem z wyboru jest leczenie chirurgiczne. W zależności od wielkości i lokalizacji guza może być to częściowe wycięcie tkanki płuca, wycięcie płata lub całego płuca. Prawdopodobieństwo wyleczenia ma 25% pacjentów zakwalifikowanych do resekcji. W przypadkach nieoperacyjnych pozostaje chemio- i radioterapia paliatywna (poprawiająca "komfort" życia, ale nieznacznie tylko wydłużająca życie pacjentów).

    Co grozi palaczom oprócz chorób nowotworowych?
    Najpoważniejsze zagrożenie stanowią schorzenia układu oddechowego i krążenia, wśród których na pierwsze miejsce wysuwa się przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP), określana kiedyś jako przewlekłe zapalenie oskrzeli i rozedma płuc. Jej istotą jest ograniczenie przepływu powietrza przez zwężone drogi oddechowe.

    Najważniejszym czynnikiem ryzyka POChP jest palenie papierosów, również palenie fajki, cygar. Przewiduje się, że co piąty palacz zachoruje na tę chorobę. Wdychany dym papierosowy uszkadza wyściełające oskrzela rzęski, powoduje zwiększone wydzielanie gęstego śluzu i niszczy pęcherzyki płucne. Dochodzi w ten sposób do nieodwracalnej przebudowy ich ścian. Chorobę może również wywołać bierne wdychanie dymu tytoniowego.

    Jakie są objawy POChP?
    Przewlekła obturacyjna choroba płuc ma podstępny przebieg i rozwija się przez wiele lat, nie powodując żadnych objawów. Rozpoznanie stawia się zazwyczaj u pacjentów w wieku 50-60 lat, u których choroba jest już w pełni rozwinięta. Pierwszym objawem jest przewlekły kaszel, zazwyczaj połączony z wykrztuszaniem wydzieliny. Niestety, jest on często lekceważony przez palaczy, traktowany jako nieuniknione następstwo nałogu palenia.

    Gdy pojawi się duszność, trudności w oddychaniu, wtedy chory zgłasza się do lekarza. Badania ujawniają, że znaczna część rezerwy oddechowej płuc została już bezpowrotnie zniszczona. Początkowo duszność występuje tylko przy podejmowaniu wysiłku fizycznego (duszność wysiłkowa). Wraz z rozwojem choroby, staje się ona coraz bardziej nasilona i znacznie ogranicza wykonywanie codziennych czynności. Może jej towarzyszyć świszczący oddech. W najbardziej zaawansowanym stadium choroby pacjent odczuwa duszność stale, nawet siedząc w fotelu czy leżąc w łóżku (duszność spoczynkowa).

    Spirometria - pomiar przepływu powietrza przez drogi oddechowe To proste, nieinwazyjne badanie pozwala wykryć POChP. Dwa najważniejsze parametry: natężona objętość wydechowa pierwszo-sekundowa (FEV1) i natężona pojemność życiowa (FVC) służą rozpoznaniu choroby i monitorowaniu jej przebiegu. Uzyskane w ba-daniu wartości służą zakwalifikowaniu pacjenta do odpowiedniego stadium zaawansowania choroby, co ma duże znaczenie dla rokowania i dalszej terapii. Spirometria pozwala też zidentyfikować pacjentów bezobjawowych, u których choroba dopiero rozwija się, co ma ogromne znaczenie dla zapobiegania jej progresji.

    Jak można leczyć POChP?
    Rzucenie palenia jest jedynym sposobem, aby zahamować postęp choroby. Leczenie farmakologiczne polega na podawaniu leków wziewnych rozszerzających oskrzela. Uzupełnieniem terapii w uzasadnionych przypadkach są doustne preparaty teofiliny. Leki zmniejszają nasilenie objawów, częstość zaostrzeń, poprawiają komfort życia pacjentów i tolerancję wysiłku, nie wpływają jednak na zahamowanie postępu choroby. W zaostrzeniach POChP na podłożu infekcji bakteryjnej stosuje się
    antybiotyki.

    Do zalecanych metod postępowanie należy również coroczne szczepienie przeciwko grypie, które może zmniejszyć niebezpieczeństwo wystąpienia choroby o ciężkim przebiegu oraz o połowę ryzyko zgonu u chorych.

    Do rutynowego postępowania włącza się również edukację chorego, ćwiczenia fizyczne i oddechowe. W zaawansowanym stadium choroby, przy współistniejącej niewydolności oddechowej, stosuje się długotrwałe leczenie tlenem (>15 godzin dziennie), które wydłuża życie pacjenta.

    Czy można samemu wykryć zagrożenie POChP?


    Ocenie zagrożenia POChP służy prosty test:
    1. Czy palisz lub paliłaś papierosy i ukończyłaś 40 lat?
    2. Czy kaszlesz rano, aby "oczyścić płuca"?
    3. Czy odczuwasz brak tchu, biegnąc do autobusu, tramwaju lub wchodząc na schody?
    4. Czy w zimie często się przeziębiasz?

    Jeżeli odpowiesz "tak" przynajmniej na dwa pytania, sugeruje to możliwość choroby. Zgłoś się do swojego lekarza celem przeprowadzenia dalszych badań.

    POChP jest chorobą długotrwałą i skracającą życie o kilkanaście lat. Jeżeli jest rozpoznana w początkowym stadium, a chory rzuci palenie, to choroba nie postępuje. Często jest przyczyną przerwania pracy i przejścia na rentę inwalidzką (w Polsce 20% wszystkich rent jest przyznawanych z tego powodu). Jeżeli chory nie przestanie palić, to choroba nasila się pomimo leczenia i prowadzi do przed- wczesnego zgonu przed 70. rokiem życia. Stąd tak ważne dla poprawienia rokowania jest wczesne rozpoznanie choroby i natych- miastowe odstawienie papierosów.

    Nie twierdzimy, że rzucenie palenia to żaden problem. Jednak nic nie usprawiedliwia tego nałogu. Z każdym dniem jest dla palacza groźniejszy.

    Lek. med. Agnieszka Motyl
    Specjalista medycyny rodzinnej
    www.medicover.com

    • 0

    Doradca KFD

    Doradca KFD
    • KFD pro

    Siemka, sprawdź ofertę specjalną:




    Poniżej kilka linków do tematów podobnych do Twojego:



    0 użytkowników czyta ten temat

    0 użytkowników, 0 gości, 0 anonimowych użytkowników

     Zamknij okienko