Nazwa produktu leczniczego: Ziperid

Skład: Risperidonum
Postać farmaceutyczna: tabletki powlekane
Dawka: 2 mg
Wielkość opakowania: 20 tabl. 60 tabl.
Podmiot odpowiedzialny: ICN Polfa Rzeszów S.A.
Wytwórca: Specifar S.A.
Kraj wytwórcy (kod kraju): GR



Działanie
Lek przeciwpsychotyczny - wybiórczy antagonista przekaźnictwa monoaminoergicznego o dużym powinowactwie do receptorów 5-HT2 i D2. Rysperydon wiąże się również z receptorami α1-adrenergicznymi oraz, z mniejszym powinowactwem, z H1-histaminergicznymi i α2-adrenergicznymi; nie wykazuje powinowactwa do receptorów cholinergicznych. Mimo że rysperydon jest silnym antagonistą receptora D2, co jak się uważa łagodzi pozytywne objawy schizofrenii, w mniejszym stopniu powoduje hamowanie aktywności ruchowej oraz indukuje katalepsję niż klasyczne neuroleptyki. Zrównoważony ośrodkowy antagonizm receptorów serotoninowych i dopaminowych może zmniejszać tendencję do niepożądanych objawów pozapiramidowych oraz poszerzać działanie lecznicze tak, aby obejmowało ono również negatywne i afektywne objawy schizofrenii. Po podaniu doustnym rysperydon wchłania się całkowicie z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie we krwi w ciągu 1-2 h. Pokarm nie wpływa na wchłanianie leku. Rysperydon jest częściowo metabolizowany do 9-hydroksyrysperydonu, który wykazuje podobną aktywność farmakologiczną jak rysperydon. Rysperydon i 9-hydroksyrysperydon tworzą aktywną frakcję przeciwpsychotyczną. Innym szlakiem metabolizmu rysperydonu jest N-dealkilacja. Po doustnym podaniu chorym z psychozą, rysperydon ulega eliminacji, jego T0,5 wynosi ok. 3 h, a T0,5 w fazie eliminacji 9-hydroksyrysperydonu wynosi ok. 24 h. Stan stacjonarny dla 9-hydroksyrysperydonu osiągany jest po 4-5 dniach stosowania. Szybko wiąże się z albuminą i α-1-glikoproteiną. Rysperydon w 88%, a 9-hydroksyrysperydon w 77% wiążą się z białkami osocza. Tydzień po podaniu leku, 70% dawki wydalane jest z moczem, a 14% z kałem. 35-45% podanej dawki wydala się z moczem w postaci rysperydonu i 9-hydroksyrysperydonu, pozostała część w postaci nieczynnych metabolitów. U pacjentów w podeszłym wieku i pacjentów z niewydolnością nerek wykazano większe stężenia we krwi czynnych metabolitów i przedłużony okres eliminacji rysperydonu.

Wskazania
Schizofrenia: ostre i przewlekłe psychozy schizofreniczne oraz inne zaburzenia psychotyczne, w których dominują objawy pozytywne (takie jak omamy, urojenia, zaburzenia myślenia, wrogość, podejrzliwość) i/lub objawy negatywne (takie jak zblednięcie afektu, wycofanie emocjonalne i społeczne, zubożenie mowy). Rysperydon łagodzi objawy afektywne (takie jak depresja, poczucie winy, niepokój) związane ze schizofrenią. Rysperydon jest również skuteczny w utrzymywaniu poprawy klinicznej w leczeniu podtrzymującym chorych, którzy początkowo odpowiedzieli na leczenie. Mania w zaburzeniach afektywnych dwubiegunowych. Epizody te charakteryzują się objawami takimi jak wzmożony, wylewny lub drażliwy nastrój, nadmierne poczucie własnej wartości, zmniejszona potrzeba snu, słowotok, gonitwa myśli, rozproszenie uwagi lub pogorszenie osądu, jak również destrukcyjne lub agresywne zachowania. Leczenie zaburzeń zachowania lub innych zaburzeń destrukcyjnych u dzieci, młodzieży i dorosłych z niedorozwojem umysłowym, u których dominują objawy destrukcyjne (takie jak agresywność, impulsywne zachowania, samookaleczanie się) i u których niefarmakologiczne leczenie psychospołeczne nie przyniosło odpowiedniego skutku.

Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na składniki preparatu. Nietolerancja galaktozy, niedobór laktazy typu Lapp lub zaburzenia wchłaniania glukozy i galaktozy.

Środki ostrożności
Nie zaleca się stosowania rysperydonu w leczeniu zaburzeń zachowania w demencji ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia działań niepożądanych dotyczących naczyń mózgowych (w tym udarów mózgu i przemijających napadów niedokrwiennych). Leczenie ostrych psychoz u pacjentów z demencją w wywiadzie powinno być prowadzone wyłącznie krótko i pod nadzorem specjalisty. Należy starannie rozważyć ryzyko działań niepożądanych dotyczących naczyń mózgowych wynikających z leczenia preparatem przed rozpoczęciem leczenia jakiegokolwiek pacjenta z udarem mózgu lub przemijającym napadem niedokrwiennym w wywiadzie. Należy również uwzględnić inne czynniki ryzyka choroby niedokrwiennej mózgu, takie jak nadciśnienie, cukrzyca, palenie tytoniu, migotanie przedsionków itp. Podczas stosowania preparatu może wystąpić hipotonia ortostatyczna, szczególnie we wstępnym okresie zwiększania dawki. Jeżeli wystąpi niedociśnienie należy rozważyć zmniejszenie dawki. Ostrożnie stosować u pacjentów z chorobą układu sercowo-naczyniowego, w tym związaną z wydłużeniem odstępu QT - dawkę należy zwiększać stopniowo. Należy zachować ostrożność stosując rysperydon razem z lekami wydłużającymi odstęp QT. Leki blokujące receptory dopaminergiczne mogą wywoływać dyskinezy późne. Istnieją doniesienia, że wystąpienie objawów pozapiramidowych jest czynnikiem ryzyka rozwoju dyskinez późnych. Jeżeli pojawią się objawy podmiotowe i przedmiotowe dyskinez późnych, należy rozważyć odstawienie wszystkich leków przeciwpsychotycznych. W przypadku wystąpienia złośliwego zespołu neuroleptycznego należy odstawić wszystkie leki przeciwpsychotyczne, w tym rysperydon. U pacjentów w podeszłym wieku oraz u pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby zaleca się podawać połowę dawki początkowej oraz zwiększać dawkę wolniej. Należy zachować ostrożność u pacjentów z chorobą Parkinsona, ponieważ rysperydon może spowodować nasilenie objawów choroby. U chorych na cukrzycę lub pacjentów z czynnikami ryzyka rozwoju cukrzycy zaleca się staranną obserwację kliniczną. Należy zachować ostrożność w przypadku guzów zależnych od prolaktyny oraz pacjentów z padaczką. Istnieje ryzyko zwiększenia masy ciała.

Ciąża i laktacja
Bezpieczeństwo stosowania w ciąży nie zostało ustalone, dlatego preparat można stosować jedynie w przypadku, gdy spodziewane korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. Kobiety przyjmujące rysperydon nie powinny karmić piersią.

Działania niepożądane
Często: zaburzenia snu, pobudzenie, niepokój, ból głowy, u dzieci częściej opisywano wystąpienie sedacji niż u dorosłych; sedacja ma na ogół charakter łagodny i przemijający. Niezbyt często: obrzęki, niewielkie zmniejszenie się liczby neutrofilów i/lub płytek krwi, zwiększenie masy ciała, senność, uczucie zmęczenia, zawroty głowy, zaburzenia koncentracji i dyskinezy późne, ortostatyczne zawroty głowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, drgawki, niewyraźne widzenie, hipotonia ortostatyczna, odruchowa tachykardia, zaparcie, dyspepsja, nudności, wymioty, ból brzucha, zwiększona aktywność enzymów wątrobowych, nieżyt nosa, wysypka i inne reakcje nadwrażliwości, nietrzymanie moczu, zatrucie wodne spowodowane nadmiernym pragnieniem lub nieprawidłowym wydzielaniem hormonu antydiuretycznego, zależne od dawki zwiększenie prolaktyny w osoczu, które może prowadzić do mlekotoku, ginekomastii, zaburzeń miesiączkowania i braku miesiączki, priapizm, zaburzenia erekcji, zaburzenia ejakulacji oraz zaburzenia orgazmu. Bardzo rzadko: hiperglikemia lub nasilenie objawów istniejącej cukrzycy. W trakcie leczenia rysperydonem opisywano incydenty naczyniowo-mózgowe, w tym udary mózgu oraz przejściowe napady niedokrwienne. Mogą wystąpić zaburzenia termoregulacji.

Interakcje
Należy zachować ostrożność stosując z innymi lekami o działaniu ośrodkowym, w tym z alkoholem. Rysperydon może działać antagonistycznie do lewodopy i innych agonistów receptorów dopaminergicznych. Karbamazepina i leki stymulujące enzymy wątrobowe zmniejszają stężenie w osoczu frakcji rysperydonu odpowiedzialnej za działanie przeciwpsychotyczne. Pochodne fenotiazyny, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne i niektóre β-adrenolityki mogą zwiększać stężenie rysperydonu w osoczu, z wyjątkiem czynnej frakcji odpowiedzialnej za działanie przeciwpsychotyczne. Fluoksetyna, paroksetyna i inhibitory CYP2D6 mogą zwiększać stężenie rysperydonu w osoczu, a w mniejszym stopniu zwiększać stężenie czynnej frakcji odpowiedzialnej za działanie przeciwpsychotyczne. Z badań in vitro wynika, że takie same interakcje mogą wystąpić po zastosowaniu haloperydolu. Cymetydyna i ranitydyna zwiększają dostępność biologiczną rysperydonu, jednak w niewielkim stopniu dotyczy to czynnej frakcji odpowiedzialnej za działanie przeciwpsychotyczne. Nie stwierdzono interakcji z amitryptyliną, erytromycyną, galantaminą, donepezylem, walproinianem, lekami, które w znacznym stopniu wiążą się z białkami osocza oraz litem i starszymi/typowymi neuroleptykami. U pacjentów z demencją leczonych równocześnie furosemidem i rysperydonem stwierdzono większą umieralność - mechanizm tej interakcji nie został wyjaśniony. Jednoczesne stosowanie rysperydonu z innymi lekami moczopędnymi (głównie tiazydowymi w małych dawkach) nie było związane z podobnymi obserwacjami.

Dawkowanie
Doustnie. Schizofrenia. Dorośli: preparat można podawać 1-2 razy dziennie. Dawka początkowa wynosi zazwyczaj 2 mg/dobę. W drugim dniu dawka może być zwiększona do 4 mg/dobę. Dawkę można utrzymywać na tym poziomie lub w razie konieczności dostosować indywidualnie. Optymalną dawką dla większości chhorych jest 4-6 mg/dobę. Dawki powyżej 10 mg/dobę nie okazały się bardziej skuteczne niż mniejsze dawki, a dodatkowo mogą wystąpić objawy pozapiramidowe. Nie należy stosować dawek większych niż 16 mg/dobę (bezpieczeństwo stosowania takich dawek nie zostało ustalone). Jeżeli konieczna jest sedacja, można jednocześnie podać pochodną benzodiazepiny. Pacjenci w podeszłym wieku: dawka początkowa wynosi 0,5 mg 2 razy na dobę. Dawkę można indywidualnie zwiększać o 0,5 mg 2 razy na dobę do dawki 1-2 mg 2 razy na dobę. Dzieci: nie ma doświadczenia dotyczącego leczenia dzieci poniżej 15 lat. Zaburzenia afektywne dwubiegunowe, epizody maniakalne. Dorośli: początkowo 2 mg/dobę. Dawkę można indywidualnie zwiększać, jednak nie więcej niż o 1 mg/dobę co 24 h. Optymalną dawką podtrzymującą dla większości pacjentów jest 2-6 mg/dobę. Pacjenci w podeszłym wieku: zaleca się wolniejsze zwiększanie dawki i mniejsze dawki podtrzymujące. Dzieci: nie ma doświadczenia dotyczącego leczenia dzieci poniżej 18 lat. Podobnie jak w przypadku każdego leczenia objawowego, regularnie należy oceniać potrzebę dalszego podawania preparatu. Zaburzenia zachowania i zaburzenia destrukcyjne: Pacjenci o mc. > 50 kg: dawka początkowa wynosi 0,5 mg raz na dobę. Dawkę można indywidualnie zwiększać co drugi dzień o 0,5 mg raz na dobę. Dla większości chorych optymalna dawka to 1 mg/dobę. Pacjenci o mc. < 50 kg: dawka początkowa wynosi 0,25 mg raz na dobę. Dawkę można indywidualnie zwiększać co drugi dzień o 0,25 mg raz na dobę. Dla większości chorych optymalna dawka to 0,5 mg/dobę. Nie ma doświadczenia dotyczącego leczenia dzieci poniżej 5 lat. Podobnie jak w przypadku każdego leczenia objawowego, regularnie należy oceniać potrzebę dalszego podawania preparatu.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby i nerek: dawka początkowa wynosi 0,5 mg 2 razy na dobę. Dawkę można indywidualnie zwiększyć o 0,5 mg 2 razy na dobę do dawki 1-2 mg 2 razy na dobę. Zmiana z leczenia innymi lekami przeciwpsychotycznymi: jeśli istnieją wskazania medyczne, zaleca się stopniowe odstawianie poprzedniego leczenia wraz z wprowadzeniem leczenia preparatem. W przypadku chorych zmieniających leczenie z neuroleptyków o przedłużonym uwalnianiu na preparat, preparat podaje się zamiast kolejnej iniekcji leku o przedłużonym uwalnianiu w czasie przeznaczonym na iniekcję. Okresowo należy oceniać konieczność kontynuacji leczenia przeciw parkinsonizmowi.

Uwagi
Zaleca się stopniowe odstawianie leku. Preparat może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługi urządzeń mechanicznych - do czasu poznania indywidualnej wrażliwości pacjenta należy zalecić ograniczenie wykonywania tych czynności.