Witamina K- (witaminy K) - grupa związków chemicznych; są pochodnymi 2-metylo-1,4-naftochinonu; człowiek potrzebuje około 2 mg tych witamin na dobę; podlegają procesowi regeneracji w wątrobie jako skutek cyklu witaminy K
Do grupy witaminy K należy witamina K1 (fitomenadion), K2 (menachinon-6), K3 (menadion). Witaminę K1 można uzyskać z pożywienia, K2 natomiast jest produkowana przez bakterie jelitowe. Witamina K3 jest produkowana sztucznie.

Źródła witaminy K
Witaminę K można dostać w ciemnozielonych i liściastych warzywach - brokuły, rzepa, szpinak, sałata, kapusta. Oprócz warzyw witamina występuje w owocach awokado, brzoskwiniach, ziemniakach, białku jaj, serze i wątrobie.
Działanie organicznego związku jakim jest witamina K mogą być osłabione przez takie czynniki jak: promieniowanie rentgenowskie i inne rodzaje promieniowania, zamrażanie żywności, zanieczyszczenie powietrza, oleje mineralne, aspiryna oraz inne leki typu penicylina i jej pochodne, leki przeczyszczające, olej rycynowy. Czynniki te powodują nie tylko wydalanie witaminy K z organizmu, ale i usuwanie dużej ilości potasu, a także witamin A, D i E.

Znaczenie witaminy K dla funkcjonowania organizmu
Główne znaczenie witaminy K wiąże się z jej udziałem w procesach posttranslacyjnej ?-karboksylacji białek PIVKA - reszt kwasu glutaminowego w białkach w pozycji ?. Witamina K współuczestniczy w tej reakcji jako kofaktor ?- karboksylazy. Cała reakcja wpływa na warunki utrzymania prawidłowego stężenia czynników krzepnięcia: II, VII, IX, X, jak również: osteokalcyny, osteopontyny, osteonektyna.
Witamina K odpowiada za syntezę i utrzymanie prawidłowego stężenia naturalnych czynników krzepnięcia, jak również za białka wiążące wapń w nerce, łożysku i płucach.
Witaminy K biorą udział w procesach glikozylacji.
Funkcje witamin K:
- zapewniają dobrą krzepliwość krwi
- reguluje wytwarzanie protrombiny; czyli białka osocza krwi uczestniczą w zespole procesach zapobiegających wypływowi krwi w przypadku zranienia i uszkodzenia naczyń krwionośnych
- powodują zatrzymanie krwawienia; zapobiegają krwawieniom wewnętrznym oraz krwotokom; czynnik zmniejszający nadmierne, obfite krwawienia miesiączkowe
- odgrywają ważną rolę w gospodarce wapniowej oraz mineralizacji tkanek; witamina K ma wpływ na działanie niektórych białek (np. osteokalcyna), które znajdują się w kościach. Procesy te są ważne dla organizmu, ponieważ obecność składników mineralnych ( mi?dzy innymi wapń, potas, sód, chlor, magnez, fosfor, siarka, żelazo) jest niezbędna do jego właściwego funkcjonowania. Składniki mineralne biorą udział mi?dzy innymi w budowie kości, skurczach mięśni, produkcji energii, a we krwi i innych płynach ustrojowych regulują pH oraz ciśnienie płynów między krwią i innymi komórkami. Wapń i fosfos wiążą białka i inne substancje organiczne. Poza tym minerały są obecne w czerwonych ciałkach krwi, błonach komórkowych, hormonach i enzymach.
- hamują rozwój nowotworów piersi, jajników, okrężnicy, żołądka, pęcherzyka żółciowego wątroby i nerek( ograniczają rozwój nowotworów)

Niedobór i nadmiar witaminy K

Niedobór witaminy K spotyka się rzadko, ponieważ organizm może ją wytwarzać sam za pomocą mikroorganizmów znajdujących się w jelicie cienkim.
Brak witaminy K mogą odczuwają osoby, które jedzą za mało zielonolistnych warzyw. Niedobór również występuje u dorosłych podczas kuracji antybiotykowej. Pacjent nadużywając leków powoduje osłabianie bakterii przewodu pokarmowego, które produkują witaminę K.
Działanie witaminy K jest hamowane przez przyjmowanie innych lekarstw typu kumaryna, warfaryna, heparyna i salicylany.
Awitaminoza może być spowodowana zaburzeniami we wchłanianiu pokarmów, które ograniczają trawienie tłuszczów, jak również powodują uszkodzenia wątroby. W takich rodzajach nieprawidłowości funkcjonowania organizmu lekarz zaleca zazwyczaj dodatkowo przyjmowanie proporcjonalnych dawek witaminy K.
Zbyt mała ilość witaminy K może powodować zapalenia jelita, biegunkę oraz celiakię. Celiakia charakteryzuje się zaburzeniami wchłaniania tłuszczów.
Spożycie witaminy K powinno być większe u osób, które mają uporczywe krwawienia z nosa.
Niedobór witaminy K występuje czasami u niemowląt, ponieważ ich organizm nie może od razu wytworzyć w przewodzie pokarmowym właściwej ilości bakterii potrzebnych do jej powstania. Kobiety ciężarne stosują uzupełniające dawki witaminy K lub wstrzykują ją dziecku niedługo po porodzie.

Jeśli chodzi o nadmiar witamina K nie jest toksyczna. W dużych dawkach substancja wywołuje żółtaczkę oraz uszkodzenia tkanki mózgowej u niemowląt. Nadmiar witaminy K może prowadzić do niedokrwistości.
Podczas leczenia przeciwzakrzepowego należy zachować ostrożność i dawkować witaminę K, w ten sposób, aby nie spowodować skutków przeciwnych. Najwięcej witaminy K powinny przyjmować nastolatki oraz ludzie młodzi, którzy znajdują się w przedziale wiekowym od 19 do 25 lat, jak również kobiety w ciąży i matki karmiące.

Ciekawostki
- przyjmowanie dużej dawki witaminy E osłabia wpływ witaminy K na krzepliwość
- zbyt duże dawki witaminy K mogą powodować rozpad krwinek czerwonych i niedokrwistość
- nadmierna dawka witaminy K powoduje poty oraz uczucie gorąca
- leki zakrzepowe wpływają na zahamowanie wchłaniania naturalnej witaminy K, prócz syntetycznej witaminy K, która znosi ich oddziaływanie

Zestawy witamin godne polecenia:
Vitamin Health Care
VITA-MIN Multiple Sport
VITA-MIN PLUS