KFD.PL: Wapń - Forum KFD.pl

Wapń - wzór Ca, łac. calcium ? nazwa calcium pochodzi od łacińskiego rzeczownika calx, czyli wapno - "metal z wapna"; pierwiastek chemiczny; grupa metali ziem alkalicznych w układzie okresowym; występuje w organizmie jako makroelement; liczba atomowa 20, masa atomowa 40,1; znanych jest 20 izotopów wapnia, a 6 należy do trwałych; jako metal reaktywny.

Komitet Żywienia Człowieka PAN, który przyjmuje wielkość strat wapnia podczas technologicznych procesów przetwórstwa żywności rzędu 15% wskazuje następujące normy dzienne - okres niemowlęctwa 0,6-0,8 grama, dla dorosłych kobiet i mężczyzn ? 0,9 grama, kobiet w ciąży ? 1,4 grama, okres laktacji oraz leczenia osteoporozy ? 1,7 grama.

Występowanie wapnia
Wapń spotykamy na górnych warstwach Ziemi w ilości 3,54%. Podstawowe minerały to kalcyt, aragonit, marmury, kreda, wapienie, gips, anhydryt, dolomit, fluoryt, apatyt oraz wiele krzemianów.
Izotopy stabilne wapnia - 40Ca, 42Ca, 43Ca, 44Ca, 46Ca i 48Ca.
Wapń występuje również w wodach mineralnych, tkankach roślinnych oraz tkankach zwierzęcych. W organizmie człowieka, w postaci Ca3(PO4)2?Ca(OH)2 jest głównym składnikiem mineralnym kości.
Artykuły spożywcze, w których występują większe ilości wapnia:
- ser ementaler, ser owczy, ser gouda, twaróg oraz camembert
- migdały, orzechy laskowe, a także figi
- jogurt, mleko tłuste, żółtko jaja kurzego
- kapusta, szpinak, koper włoski
- czekolada
Najlepiej przyswajany jest wapń pochodzenia zwierzęcego. Są to chrząstki, kości i produkty mleczne. Kości to np. rosół, chrząstki-galareta, produkty mleczne-tłusty twaróg robiony w domu.

Znaczenie wapnia dla funkcjonowania organizmu
Funkcje:
- wchodzi w skład materiału budulcowego kości oraz szkliwa; przez cały czas podlega przemianom, które polegają na wbudowywaniu do kości i szkliwa oraz resorpcji
- pełni pewną rolę w przewodzeniu impulsów nerwowych oraz mechanizmie skurczów mięśni, a także przepuszczalności błon komórkowych
- bierze udział w regulacji procesu krzepnięcia krwi
- jest regulatorem ph krwi ,co ma decydujący wpływ na nasze zdrowie
- reguluje rytm serca
- pomaga we wchłanianiu witaminy B12
- leczenie osteoporozy; bierze udział w tworzeniu arteriosklerotycznych blaszek
- wpływa pozytywnie na kontrolę ciśnienia tętniczego
- wpływa na zmniejszanie się reakcji alergicznych
- to ?wspomagacz? działania wielu bardzo ważnych enzymów
- pozytywnie działa na płodność i donoszenie ciąży
- wyprowadza z organizmu metale ciężkie
- podstawowy składnik kości, zębów i paznokci; wzmacnia włosy
- mocny antyutleniacz i antystresor

Niedobór i nadmiar wapnia
Dzienne zapotrzebowanie na wapń sięga 800 - 1500 mg. Natomiast, kiedy organizm dostaje go mniej niż 500 mg zachodzi pewne ryzyko wystąpienia choroby zwanej osteoporozą. Najczęstszymi symptomami niedoboru wapnia są:
- u dzieci zaburzenia w rozwoju dziecka- późne ząbkowanie oraz dzieci późno zaczynają chodzić
- nadmierna potliwość
- deformacje kości
- wczesna próchnica
- zbyt duża płaczliwość w nocy
- skrzywienie kręgosłupa oraz kończyn dolnych
- skłonność do alergii i wysypek
- zła krzepliwością krwi, która wiąże się z krwotokami i siniakami skurczami mięśni i padaczką
- bezsenność i zawroty głowy
- osłabienie pamięci
- szybkie męczenie się
- bóle pleców, nóg, stawów oraz drętwienie kończyn
- osteoporoza i zwiększona skłonność do złamań
- zaparcia
Wapń jest aktywnym pierwiastkiem, który występuje w formie jonizowanej, ale tylko w różnych związkach chemicznych. Jest ciężko przyswajalny w organizmie. Napoje gazowane, kawa, cukry i węglowodany obniżają przyswajanie wapnia. Tylko 20-30% tego pierwiastka zawartego w żywności możliwe jest do przyswojenia przez organizm.
Nadmiar wapnia w organizmie sprzyja zwiększaniu się ryzyka infekcji dróg moczowych, a także powoduje zaparcia.

Ciekawostki
- wapń i jego związki znane już były w starożytności. Antoine Lavoisier w 1789 domyślał się, że w wapnie jest jakiś pierwiastek metaliczny, ale za jego czasów nie znaleziono metody na jego wydzielenie. Natomiast Humphry Davy w 1808 r. wyizolował go w stanie czystym i doszedł analitycznie, że jest pierwiastkiem. Davy zwilżył wapno i dodał do niego pewna ilość tlenku rtęciowego, uformował w miseczkę, którą umieścił na blaszce platynowej, która stanowiła anodę. Miseczkę napełnił rtęcią, do której zanurzył drucik platynowy ? katodę, a po pewnym czasie wydzielił się metal. Po odparowaniu rtęci został tylko srebrzysty metal - wapń. Nową, prostszą metodą jest metoda Michaela Faradaya. Faraday poddawał elektrolizie suchy stopiony chlorek wapnia CaCl2. Na katodzie dostrzeżono metaliczny wapń, ale ponieważ jest on lżejszy od stopionego chlorku wapniowego, wypływał na powierzchnię cieczy i nastąpiło spalanie się. Kiedy trudność została wyeliminowana, Robert Bunsen i Mathiessen w 1854-1855 otrzymali tą metodą pewne ilości czystego wapnia. Wieloraki czysty wapń otrzymał Henri Moissan w 1898 poprzez elektrolizę stopionego jodku wapniowego.

Zestawy witamin godne polecenia:
Vitamin Health Care
VITA-MIN Multiple Sport
VITA-MIN PLUS