Nazwa produktu leczniczego: Unidox Solutab

Skład: Doxycyclinum
Postać farmaceutyczna: tabletki
Dawka: 100 mg
Wielkość opakowania: 10 tabl.
Podmiot odpowiedzialny: Astellas Pharma Sp. z o.o.
Wytwórca: Astellas Pharma Europe B.V.
Kraj wytwórcy (kod kraju): NL



Działanie
Antybiotyk tetracyklinowy o szerokim spektrum działania bakteriostatycznym. Hamuje syntezę białka bakterii poprzez wiązanie się z podjednostkami 30S i 50S rybosomów. Działa na bakterie Gram-dodatnie, Gram-ujemne oraz inne drobnoustroje. Do szczepów wrażliwych (MIC≤1 µg/ml) należą: Streptococcus haemolyticus α i β, Streptococcus pneumoniae, Staphylococcus aureus, Staphylococcus epidermidis, Propionibacterium acnes, Neisseria gonorrhoeae, Haemophillus influenzae, Brucella spp., Mycoplasma spp., Rikettsia spp., Chlamydia spp. oraz Ureaplasma spp.. Do szczepów średnio wrażliwych (MIC 2-4 µg/ml) należą: Bacillus anthracis, Listeria monocytogenes, Escherichia coli, Enterobacter spp., Bacteroides spp., Klebsiella spp., Salmonella spp. oraz Shigella spp.. Do szczepów zazwyczaj opornych (MIC>4 µg/ml) należą: Enterococcus spp., Pseudomonas spp., Proteus spp., Serratia spp. oraz Providencia spp.. Zaleca się monitorowanie lokalnej antybiotykooporności, gdyż wśród gatunków wrażliwych odsetek szczepów opornych może różnić się w zależności od regionu (oporność przekazywana przez plazmidy). Występuje oporność krzyżowa z innymi tertacyklinami. Doksycyklina całkowicie wchłania się z przewodu pokarmowego i podlega efektowi pierwszego przejścia; mleko i inne pokarmy nie mają wpływu na wchłanianie. Przy dawce początkowej 200 mg w pierwszej dobie i następnych dawkach 100 mg na dobę średnie stężenie osiągane w surowicy po 2 h wynosi: 2,6-3 µg/ml, po 24 h: 1,5 µg/ml. Odwracalne wiązanie z białkami osocza wynosi 80-90%. Objętość dystrybucji wynosi 1,58 l/kg. Doksycyklina dobrze przenika do tkanek i płynów ustrojowych, m.in. żółci (stężenie 5-10 krotnie większe niż w osoczu) i śliny (5-27% stężenia w surowicy). Przenika przez łożysko i jest wydzielana w niewielkiej ilości do mleka. Słabo przenika do płynu mózgowo-rdzeniowego (10-20% wartości stężenia we krwi; zwiększa się w stanach zapalnych opon mózgowych). Kumuluje się w kościach i zębach. T0,5 we krwi po jednorazowym podaniu wynosi 16-18 h, po wielokrotnym podaniu 22-23 h. Jest metabolizowana w nieznacznym stopniu. Wydala się z moczem w postaci niezmienionej (40%) oraz z kałem w postaci nieaktywnego chelatu (20-40%). T0,5 u chorych z zaburzeniami czynności nerek pozostaje niezmieniony (zwiększenie wydalania z kałem). Hemodializa ani dializa otrzewnowa nie wpływają na stężenie doksycykliny w surowicy.

Wskazania
Zakażenia układu oddechowego (zapalenie płuc i inne zakażenia dolnych dróg oddechowych wywołane m.in. przez wrażliwe szczepy Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae i Klebsiella pneumoniae; zapalenie płuc wywołane przez Mycoplasma pneumoniae; zapalenie oskrzeli i zatok). Zakażenia układu moczowego wywołane m.in. przez wrażliwe szczepy Klebsiella spp., Enterobacter spp., Escherichia coli i Streptococcus faecalis. Zakażenia układu płciowego (zakażenia wywołane przez Chlamydia trachomatis, w tym niepowikłane zakażenia cewki moczowej, szyjki macicy oraz odbytu; nierzerzączkowe zapalenie cewki moczowej wywołane przez Ureaplasma urealyticum; wrzód miękki; ziarniniak pachwinowy; ziarnica weneryczna; rzeżączka i kiła - jako jeden z możliwych leków). Zakażenia układu pokarmowego (biegunka podróżnych wywołana przez wytwarzające enterotoksynę szczepy Escherichia coli; wspomagająco w zakażeniach Entamoeba spp.; cholera). Riketsjozy (gorączki plamiste, np. gorączka plamista Gór Skalistych; dury wysypkowe, np. dur plamisty; gorączka Q; zapalenie wsierdzia wywołane przez Coxiella; gorączki odkleszczowe). Ponadto: zapalenie spojówek wywołane przez Chlamydia trachomatis, trądzik pospolity, dur powrotny (Borellia recurrentis), dżuma (Yersina pestis), tularemia (Francisella tularensis), bruceloza (Brucella spp.) i ornitoza (Chlamydia psittaci).

Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na składniki preparatu lub inne tetracykliny. Ciąża i okres karmienia piersią. Wiek do 12 rż. Ciężka niewydolność nerek występująca wraz z niewydolnością wątroby. Ciężkie zaburzenia czynności wątroby.

Środki ostrożności
Występuje krzyżowa nadwrażliwość i krzyżowa oporność na inne tetracykliny. W razie pojawienia się w trakcie leczenia dodatkowych zakażeń wywołanych przez drobnoustroje oporne na działanie doksycykliny należy przerwać stosowanie preparatu i wdrożyć odpowiednie leczenie. W przypadku wystąpienia rzekomobłoniastego zapalenia jelita w postaci uporczywej biegunki należy zastosować doustnie wankomycynę lub teikoplaninę, a w przypadku gronkowcowego zapalenia jelita - kloksacylinę oraz uzupełniać płyny. Nie jest wskazane stosowanie preparatów hamujących perystaltykę jelit. Ostrożnie stosować u pacjentów z zaburzeniami krzepliwości krwi (wydłużenie czasu protrombinowego), z zaburzeniami czynności nerek (nasilenie azotemii), z niewydolnością wątroby lub leczonych lekami hepatotoksycznymi (możliwe działanie hepatotoksyczne). Ze względu na zawartość laktozy nie należy stosować u osób z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozo-galaktozy. Podczas długotrwałego leczenia należy wykonywać okresowe badania morfologii krwi i wskaźników czynności wątroby i nerek; w przypadku zaobserwowania odstępstw od norm leczenie należy przerwać. Ze względu na ryzyko wystąpienia fotodermatozy podczas kuracji należy unikać silnego nasłonecznienia i przerwać leczenie w momencie pojawienia się pierwszych objawów rumienia. Należy zachować ostrożność stosując doksycyklinę u pacjentów z miastenią.

Ciąża i laktacja
Z powodu udowodnionego zagrożenia dla matki (ryzyko uszkodzenia wątroby) i płodu (opóźniona osteogeneza, łamliwość kości, zaburzenia rozwoju zębów, np. nieodwracalne przebarwienia, hipoplazja szkliwa) nie należy stosować w ciąży. W przypadku konieczności zastosowania u kobiety w wieku rozrodczym, należy najpierw upewnić się, że nie jest ona w ciąży. Doksycyklina przenika do mleka, z tego powodu nie należy jej podawać w okresie karmienia piersią.

Działania niepożądane
Zaburzenia krwi i układu chłonnego: niedokrwistość hemolityczna, trombocytopenia, neutropenia, porfiria, eozynofilia, zmniejszona aktywność protrombinowa. Zaburzenia endokrynologiczne: brązowo-czarne przebarwienie tarczycy po długotrwałym stosowaniu, bez zaburzeń jej czynności. Zaburzenia układu nerwowego: łagodny wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego u niemowląt (prowadzi do uwypuklenia ciemiączka) oraz u starszych dzieci i dorosłych (z podrażnieniem opon mózgowych i rozszerzeniem źrenic); mogą wystąpić towarzyszące ból głowy, nudności, szumy uszne, zawroty głowy, niewyraźne widzenie, ubytek pola widzenia, podwójne widzenie; objawy te ustępują w okresie do kilku tygodni od przerwania leczenia, jednak w rzadkich przypadkach możliwa jest całkowita utrata wzroku. Zaburzenia ucha i błędnika: zaburzenia przedsionkowe (szumy uszne) i zawroty głowy. Zaburzenia żołądka i jelit (zazwyczaj lekkie i rzadko wymagające przerwania leczenia): ból brzucha, brak łaknienia, nudności, wymioty, biegunka, niestrawność, trudności w połykaniu, czarny język, zapalenie jamy ustnej, zapalenie języka, zapalenie jelita cienkiego i okrężnicy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, stan zapalny okolicy moczowo-płciowej z nadkażeniem drożdżakami (Candida spp.), świąd odbytu, zahamowanie wzrostu bakterii wytwarzających witaminę B. Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych: rzadko podczas długotrwałego stosowania lub u pacjentów z już istniejącą niewydolnością wątroby lub nerek może wystąpić przemijające zwiększenie parametrów czynności wątroby, zapalenie wątroby i niewydolność wątroby przebiegająca z żółtaczką, a czasami również z zapaleniem trzustki. Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: wysypka plamisto-grudkowa z rumieniem, złuszczające zapalenie skóry, pokrzywka, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, fotodermatozy. Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej: zaburzenia rozwoju zębów i kości, łamliwość kości, nieodwracalne przebarwienia zębów, hipoplazja szkliwa, bóle mięśni i stawów. Zaburzenia nerek i dróg moczowych: zwiększenie stężenia mocznika we krwi, nasilenie azotemii u osób z niewydolnością nerek (należy zachować ostrożność u tych pacjentów), objawy zespołu Fanconiego wywołane przez produkty rozpadu doksycykliny, objawiające się obecnością albumin, glukozy i aminokwasów w moczu, hipofosfatemią, hipokalemią oraz nerkową kwasicą cewkową. Zakażenia i nadkażenia pasożytnicze wywołane przez oporne drobnoustroje: zakażenia drożdżakami, gronkowcowe zapalenie jelita, zapalenie pochwy. Reakcje nadwrażliwości ogólne i w miejscu podania: anafilaksja i wstrząs anafilaktyczny, niedociśnienie, zapalenie osierdzia, obrzęk naczynioruchowy, zaostrzenie rozsianego tocznia rumieniowatego, duszność, choroba posurowicza, obrzęki obwodowe, tachykardia, pokrzywka i uderzenia krwi.

Interakcje
Działa antagonistycznie z antybiotykami bakteriobójczymi, w tym β-laktamowymi. Leki zobojętniające HCl, sole żelaza, węgiel aktywowany i wymienniki jonowe zmniejszają wchłanianie doksycykliny. W przypadku jednoczesnego podawania doksycykliny z jonami żelaza dochodzi do zaburzenia wchłaniania obu substancji ze względu na tworzenie się nieaktywnych biologicznie chelatów. Poprzez wydłużanie czasu protrombinowego doksycyklina nasila działanie leków przeciwkrzepliwych (konieczność dostosowania dawki). Jednoczesne stosowanie z metoksyfluoranem może powodować uszkodzenie nerek. Doksycyklina może zmniejszać skuteczność doustnych środków antykoncepcyjnych poprzez zmniejszanie stężenia estriolu w osoczu (ryzyko zajścia w ciążę, krwawienia międzymiesiączkowe). Doksycyklina może wpływać na wyniki testów oznaczania glukozy w moczu. U pacjentów przyjmujących substancje indukujące enzymy wątrobowe (np. barbiturany i ich pochodne, karbamazepina, fenytoina, alkohol) T0,5 doksycykliny może ulec znacznemu skróceniu. Łączne podawanie z cyklosporyną może prowadzić do zwiększenia stężenia cyklosporyny w osoczu (w przypadku podawania tych dwóch leków w skojarzeniu wymagana jest ścisła kontrola lekarza).

Dawkowanie
Doustnie podczas posiłku popijając wodą lub rozpuszczając tabletkę w co najmniej 20 ml wody. Dorośli i dzieci od 12 rż. o m.c. > 50 kg: 1. dnia 200 mg w 1 lub 2 dawkach, następnie 100 mg raz dziennie lub w cięższych zakażeniach do 200 mg na dobę przez cały okres leczenia. Dzieci od 12 rż. o m.c. < 50 kg: 1. dnia 4 mg/kg m.c. w 1 dawce, następne dni - 2 mg/kg m.c. raz dziennie w 1 dawce. Leczenie powinno trwać 5-10 dni, w przypadku zakażeń wywołanych przez paciorkowce β-hemolizujące - przynajmniej 10 dni. W zakażeniach układu płciowego: 100 mg 2 razy na dobę przez 7 dni. W ostrych zakażeniach najądrzy i jąder wywołanych przez Chlamydia trachomatis lub Neisseria gonorrhoeae: 100 mg 2 razy na dobę przez 2 tyg. W trądziku pospolitym: 50 mg na dobę przez 12 tyg.

Uwagi
Nie należy stosować w zakażeniach Salmonella spp.. W razie wystąpienia zawrotów głowy, niewyraźnego lub podwójnego widzenia należy powstrzymać się od prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługi urządzeń mechanicznych.