Tłuszcze nienasycone – tłuszcze jadalne; występują w nich reszty kwasów tłuszczowych posiadających w łańcuchu węglowodorowym wiązania podwójne; występują w dużych ilościach w roślinach i są zazwyczaj w temperaturze pokojowej ciekłe.

Budowa i właściwości tłuszczów nienasyconych
Kwasy tłuszczowe nienasycone mają przeważnie konsystencję płynną, w odróżnieniu od kwasów nasyconych, które mają postać stałą.
Obecność wiązania podwójnego powoduje obniżanie się temperatury topnienia kwasu tłuszczowego w porównaniu z kwasem nasyconym o tej samej długości łańcucha. Im więcej kwas tłuszczowy zawiera wiązań podwójnych, tym niższa staje się jego temperatura topnienia.
Cechą charakterystyczną kwasów tłuszczowych nienasyconych jest łatwość ulegania reakcjom chemicznym.
Dość łatwo przyłączają one zarówno wodór (wykorzystuje się to przy produkcji margaryn) jak i tlen. Przyłączanie tlenu zachodzi, gdy następuje psucie się tłuszczu, czyli jełczenia i posiada nazwę utleniania lub autooksydacji. Kwas nienasycony tym łatwiej ulega utlenianiu, gdy ma więcej wiązań podwójnych.
Tłuszcze utlenione zwane zjełczałymi są szkodliwe dla zdrowia ludzi.
Tłuszcze nienasycone barwią wodę bromową i manganian(VII) potasu. Uczestniczą reakcji utwardzania tłuszczów. Proces ten polega na addycji wodoru do wiązań podwójnych (→ uwodornienie) występujących w resztach kwasowych tłuszczu nienasyconego, ale musi być obecności katalizatora niklowego.

Występowanie tłuszczów nienasyconych
Tłuszcze nienasycone zawierają się w oliwie z oliwek, oleju, rybach, białym mięsie drobiowym, orzechach i nazywane są dobrymi tłuszczami.
Tłuszcze nienasycone dzielą się ma jednonienasycone (mono) lub wielonienasycone (poli). Zwykle są one pochodzenia roślinnego i występują w płynnej konsystencji (w temp. pokojowej).
Produkty, które zawierają tłuszcze mono to : avocado, oliwki, orzeszki ziemne, migdały.
Te, które mają w swoim składzie poli : tłuste ryby, olej roślinny, orzechy leśne, ziarna słonecznika.
Zdrowymi tłuszczami są tłuszcze występujące pod nazwą omega-3 (poli). Tłuszcze te znajdują się w rybach, typu : łosoś, makrela, sardynki oraz pstrąg.
Te dwie odmiany tłuszczy nienasyconych powinny stać się substytutami do tłuszczy nasyconych. Taka zamiana pozwoliłaby obniżyć poziom cholesterolu LDL w krwi.

Znaczenie tłuszczów nienasyconych
Są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania mózgu, układu odpornościowego, układu krążenia i skóry. Choć tłuszcze nienasycone uważane są za zdrowsze od nasyconych, w prawidłowej codziennej diecie nie powinny łącznie dostarczać więcej niż 30% kalorii.
Tłuszcze omega-3 zapobiegają chorobom serca, ponieważ niwelują powstawanie skrzepów krwi, obniżają ciśnienie krwi oraz zapobiegają arytmii serca.
Niewielkie ilości kwasów tłuszczowych zużywane są jako budulec komórek, wskutek czego ich udział w procesach wzrostu i regeneracji jest dość istotny.

Ciekawostki
W zdrowej diecie powinno się:
- wybierać majonez, bądź sosy sałatkowe, które zawierają nie więcej niż 1gram tłuszczy nasyconych w porcji (łyżka)
- starać się unikać ciasteczek, krakersów, słodyczy
- częściej jeść ryby, zwłaszcza te tłuste, ale z umiarem – jedzenie 2 razy w tygodniu (porcja 170 gr.), najlepiej grillowane lub gotowane w celu uniknięcia nadmiaru kalorii
- usuwać widoczny tłuszcz z mięsa, który przygotowywany jest do dalszej obróbki (typu pieczenie, gotowanie itp.)
- starać się stosować tłuszcze roślinne w postaci płynnej niż stałej (zawierają mniej tłuszczy nasyconych niż te drugie)
- włączać do swojej diety płatki zbożowe, makaron, ciemne pieczywo
- ograniczać picie pełnego mleka