A oto ten tekst :
Gęś hawajska
Podczas swoich licznych wypraw kapitan Cook w 1778 r. wylądował na wyspie Sandwich, należącej obecnie do Hawajów i tu spotkał niezmierną ilość różnych ptaków, których nie obserwował nigdzie indziej. Na jego apel przyrodnicy opisali tu 69 endemitów, tj. gatunków ptaków, które żyją tylko na Hawajach. Jednym z takich ptaków była gęś hawajska -- Branta sandvicensis, zwana przez ludność polinezyjską nene. Ptak z podrodziny gęśców (Plectropterinae), rodziny kaczkowatych rzędu blaszkodziobych. Jest to ptak wzrostem przypominający inne gatunki dzikich gęsi: wysokość 56-70 cm, waga ciała 1,9-2,2 kg, charakterystyczne szaro-brązowe upierzenie, głowa czarna, policzki żółtawe. Samce nieco większe od samic, są jednakowo z nimi ubarwione. Jeszcze w XIX wieku było ich ok. 25 000 sztuk, zaś dokładny spis przeprowadzony w 1951 r. wykazał, że żyje ich w naturze jedynie 30 sztuk!!
Nene jest ptakiem lądowym. Jej pierwotnym środowiskiem życia są wąskie trawniki wśród zastygłej lawy na stromych zboczach wulkanów, na wysokości 2 000 m. npm. Na ubogą roślinność składają się tu wysokogórskie trawy, krzewinki jagodowe i krzewy dzikiej róży. Zbiorniki wodne są tu płytkie i rzadko rozrzucone. Przystosowując się do tego środowiska, gęś hawajska wspaniale maszeruje i to na duże odległości, a także łatwo wspina się na skały. Nene odżywia się wyłącznie pokarmem roślinnym: trawy, zioła, jagody, liście, orzechy, zielone części roślin o wysokiej zawartości wody. Zjada 31 gatunków roślin.
Okres lęgowy rozpoczyna się w końcu sierpnia i trwa aż do kwietnia. Dobieranie się par poprzedza taniec godowy, który odbywa się w wodzie. Tu nene, w małych wulkanicznych zbiornikach, wykonują cały szereg skomplikowanych ruchów, które są charakterystycznym zachowaniem się gatunku -- identyfikacją gatunkową. Po dobraniu się pary samica wybiera skromne zagłębienie terenu i ze znalezionych w pobliżu zeschniętych roślin sama buduje bardzo prymitywne gniazdo. Znosi 4-5 jaj ważących ok. 150 g i ukrywa je do momentu zniesienia ostatniego; dopiero wówczas siada na gnieździe. Dzięki temu młode lęgną się równocześnie. Wysiadywanie trwa ok. 29-30 dni. Pisklęta wolno rosną: dopiero w wieku 12-14 tygodni wyrastają im wszystkie pióra i ptaki stają się lotne. Ale już przed tym ich rodzice rozpoczynają pierzenie się. Tracą wszystkie lotki, wobec czego przez 4-6 tygodni są praktycznie nielotne i mogą przebywać tylko na ziemi, stając się bardzo łatwą zdobyczą różnych drapieżników, a przede wszystkim przywiezionych na Hawaje przez białego człowieka mangust mungo. Z tych to powodów straty wśród piskląt dochodzą do 20%. Niewątpliwie istniało wiele przyczyn wymierania gęsi hawajskiej, ale największy w tym udział mają liczni drapieżni przybysze. Wraz z białym człowiekiem oprócz kóz, owiec, koni, bydła, świń, przybyły również koty, psy, szczury, mrówki i moskity, które przenoszą zakaźne choroby ptaków.
Kiedy na początku XX wieku stwierdzono raptowny spadek populacji gęsi hawajskiej, rozpoczęto próby ich ochrony i hodowli, które jednak zniweczyła powódź w 1946 r. Przeżył jedynie osamotniony samiec, którego wysłano do znanego rezerwatu ptaków wodnych w Slimbridge, w Anglii, gdzie dr Peter Scott trzymał dwie samice. Ku ogólnemu zdumieniu, w zupełnie innych warunkach klimatycznych Wysp Brytyjskich samice zniosły 9 jaj, z których wykluły się zdrowe pisklęta. Udało się je szczęśliwie odchować. Nawiązano ścisłą współpracę ze stacją hodowlaną w Pokakuola, skąd sprowadzono do Slimbridge obce samce, "dla odświeżenia krwi". Osiągnięto nadspodziewany sukces.
W 1973 r. hodowla w Slimbridge liczyła sobie 754 sztuki gęsi hawajskiej. Równolegle notowano coraz częstsze narodziny tego ptaka w ogrodach zoologicznych. W 1974 r. postanowiono kilkanaście gęsi przenieść z Anglii w ich pierwotne środowisko, na Hawaje. Równocześnie rozmnażano osobniki znajdujące się w stacji Pokakuola, gdzie do 1978 r. odchowano 1 699 sztuk.
Ptak ten miał dużo szczęścia -- uratowano go od zagłady istotnie "pięć minut przed dwunastą". W Polsce możemy ją spotkać w ogrodzie zoologicznym w Krakowie i we Wrocławiu.
Gatunek objęty międzynarodową ochroną.
Z góry wielkie dzięki, potrzebuję to na jutro ;/
Pomoc
















