Nazwa produktu leczniczego: Salazopyrin EN

Skład: Sulfasalazinum
Postać farmaceutyczna: tabletki dojelitowe
Dawka: 500 mg
Wielkość opakowania: 50 tabl. 100 tabl.
Podmiot odpowiedzialny: Pfizer Health AB
Wytwórca: Kemwell AB
Kraj wytwórcy (kod kraju): S

Działanie
Sulfasalazyna wywiera działanie przeciwzapalne, immunosupresyjne i przeciwbakteryjne. Stosuje się ją w celu zahamowania stanów zapalnych, zwłaszcza błony śluzowej jelit i w leczeniu czynnego reumatoidalnego zapalenia stawów. Mechanizm działania w chorobach zapalnych jelit: za główne działanie sulfasalazyny uważa się działanie przeciwzapalne powstającej miejscowo mesalazyny. Dodatkowo wykryto działanie immunosupresyjne w wyniku zahamowania metabolizmu limfocytów i granulocytów oraz zahamowania różnych układów enzymatycznych przez wszystkie trzy związki (sulfasalazyna, sulfapirydyna, mesalazyna). Znaczenie kliniczne może mieć również działanie bakteriostatyczne sulfapirydyny powstającej miejscowo w okrężnicy. Lek wpływa zarówno na tlenową, jak i na beztlenową florę bakteryjną. Mechanizm działania w reumatoidalnym zapaleniu stawów nie został ustalony. Po podaniu doustnym lek częściowo wchłania się (w ok. 20% podanej dawki) w jelicie cienkim, a następnie podlega krążeniu jelitowo-wątrobowemu. Maksymalne stężenie w osoczu jest osiągane po 3-6 h, a stopień związania z białkami wynosi ok. 99%. Stwierdza się znaczne różnice osobnicze wartości stężenia leku w surowicy. Istnieje umiarkowana tendencja do kumulacji sulfasalazyny w organizmie. Niewielki procent dawki jest wydalany z moczem. Sulfasalazyna jest rozkładana przez bakterie w świetle okrężnicy na dwa główne metabolity: sulfapirydynę i mesalazynę (kwas 5-aminosalicylowy). Sulfapirydyna szybko się wchłania, jest częściowo metabolizowana w wątrobie do nieaktywnej acetylosulfapirydyny i jest wydalana przede wszystkim w postaci niezmienionej z moczem. Nieacetylowana sulfapirydyna jest częściowo związana z białkami surowicy, a maksymalne stężenie w surowicy osiąga po 12 h. Sulfapirydyna wykazuje pewną tendencję do kumulacji; przestaje się ją wykrywać w surowicy dopiero po upływie 3 dni od odstawienia leku. Stopień acetylacji sulfapirydyny jest determinowany genetycznie. Pacjenci z wolną acetylacją wykazują większe stężenie w surowicy wolnej sulfapirydyny, a w związku z tym stwierdza się u nich większą tendencję do występowania działań niepożądanych. Mesalazyna jest wchłaniana w mniejszym stopniu. 15% dawki jest wydalane z moczem. Większa część podanej dawki, 75%, pozostaje w świetle okrężnicy i ulega wydaleniu z kałem jako kwas 5-aminosalicylowy.

Wskazania
Reumatoidalne zapalenie stawów, oporne na leczenie z zastosowaniem NLPZ. Choroby zapalne jelit (np. wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Crohna).

Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na sulfonamidy lub salicylany, ich pochodne oraz którąkolwiek substancję pomocniczą. Porfiria ostra przerywana, porfiria mieszana. Niedrożność dróg moczowych lub jelit. Nie stosować u dzieci w wieku poniżej 2 lat.

Środki ostrożności
Należy zachować ostrożność podczas stosowania u pacjentów: z ciężką alergią i astmą oskrzelową, z niedoborem G-6-PD (ryzyko wystąpienia niedokrwistości hemolitycznej). Sulfasalazyny nie należy stosować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby lub nieprawidłowym składem krwi, chyba, że potencjalne korzyści przeważają nad ryzykiem. W przypadku stosowania dawki 70 mg/kg mc./na dobę, stężenie leku we krwi może osiągać poziom uważany za próg toksyczności (50 µg/ml). W przypadku pacjentów z łagodną nadwrażliwością należy rozważyć odczulanie. W przypadku ciężkich reakcji nadwrażliwości należy przerwać stosowanie leku.

Ciąża i laktacja
Lek może być stosowany w okresie ciąży , jedynie w przypadku bezwzględnej konieczności. Ryzyko wystąpienia uszkodzeń płodu w przypadku stosowania sulfasalazyny w okresie ciąży uważa się za niewielkie. Sulfasalazyna podawana doustnie hamuje wchłanianie i metabolizm kwasu foliowego, co może spowodować jego niedobory. Sulfasalazyna przenika do mleka matki, ale ilości leku obecne w mleku matki nie powinny stanowić zagrożenia dla zdrowego dziecka. U wcześniaków i u noworodków z żółtaczką fizjologiczną wskazana jest ostrożność.

Działania niepożądane
Często: ból głowy, gorączka, jadłowstręt, leukopenia, niedokrwistość hemolityczna, makrocytoza, bóle brzucha, nudności, wzdęcia, wysypka, pokrzywka, świąd, rumień, przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, przemijająca oligospermia (działanie jest odwracalne po 2-3 mies. od odstawienia leku). Niezbyt często: zawroty głowy, agranulocytoza (w ciągu 3 mies. od rozpoczęcia leczenia), depresja, szum w uszach. Rzadko: choroba posurowicza, obrzęk twarzy, pancytopenia, agranulocytoza (przy długotrwałym leczeniu), trombocytopenia, niedokrwistość megaloblastyczna, zapalenie trzustki, wymioty, sinica, toksyczna rozpływna martwica naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, nadwrażliwość na światło, zmiany w obrębie paznokcia, zapalenie wątroby, żółtaczka, włókniejące zapalenie pęcherzyków płucnych, nacieki eozynofilowe, duszność (trudności w oddychaniu), kaszel, bóle stawów, neuropatia obwodowa, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, zaburzenia smaku i węchu, układowy toczeń rumieniowaty, zespół nerczycowy, białkomocz, krwiomocz, kryształy w moczu. Inne możliwe działania niepożądane: zwiększenie liczby autoprzeciwciał, zapalenie osierdzia, encefalopatia, łysienie, liszaj płaski, toksyczne, krostkowe zapalenie skóry, żółte zabarwienie skóry i płynów ustrojowych, pogorszenie stanu pacjenta/zaostrzenie objawów w przebiegu wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, zaburzenia żołądkowe, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, niedokrwistość aplastyczna, zespół Sjögrena, śródmiąższowe zapalenie nerek.

Interakcje
Może wystąpić zmniejszone wchłanianie digoksyny podczas jednoczesnego stosowania sulfasalazyny. Może wystąpić niedobór kwasu foliowego, ponieważ sulfasalazyna hamuje jego wchłanianie. Ryfampicyna zmniejsza stężenie w osoczu sulfapirydyny (jednego z metabolitów sulfasalazyny) - jest to prawdopodobnie związane z silnym działaniem ryfampicyny indukującym enzymy wątrobowe. Jednoczesne podanie doustne sulfasalazyny i merkaptopuryny lub azatiopuryny może spowodować supresję szpiku kostnego i leukopenię. Sulfasalazyna hamuje metylotransferazę tiopuryny, która bierze udział w metabolizowaniu merkaptopuryny.

Dawkowanie
Doustnie. Reumatoidalne zapalenie stawów. Dorośli: dawkowanie należy dostosować indywidualnie. Zalecane dawkowanie wynosi 1-3g na dobę. Najczęściej stosowaną dawką są 2 tabl. 2 razy na dobę. Zaleca się rozpoczęcie leczenia od mniejszych dawek i stopniowo je zwiększać zgodnie ze schematem: dzień 1.-4.: 1 tabl. rano, 2 tabl. wieczorem; dzień 5.-8.: 1 tabl. rano, 2 tabl wieczorem; dzień 9. i następne: 2 tabl. rano, 2 tabl. wieczorem. Jeśli reakcja pacjenta na leczenie jest niezadowalająca przez okres 2-3 mies., dobową dawkę sulfasalazyny można zwiększyć maksymalnie do 3 g. U pacjentów, u których wystąpiły działania niepożądane można czasowo zmniejszyć dawkę. Choroby zapalne jelit - ostra postać choroby. Dorośli: ciężkie zaostrzenia choroby: 2-4 tabl. 3-4 razy na dobę. Łagodne i umiarkowane rzuty: 2 tabl. 3-4 razy na dobę. Dzieci: 40-60 mg/kg mc./dobę w 3-6 dawkach podzielonych. Choroby zapalne jelit - leczenie podtrzymujące. Dorośli: 2 tabl. 2-3 razy na dobę. Leczenie tą dawką nie powinno być przerywane i należy je kontynuować długotrwale, jeśli nie wystąpią działania niepożądane. W razie zaostrzenia choroby dawkę zwiększa się do 2-4 tabl. 3-4 razy na dobę. Dzieci: 20-30 mg/kg mc./dobę w 3-6 dawkach podzielonych. Dawkowanie należy dostosować indywidualnie w zależności od stanu klinicznego, tolerancji leku przez pacjenta i reakcji pacjenta na leczenie. Zaleca się, aby u pacjentów, którzy nigdy wcześniej nie byli leczeni sulfasalazyną, zwiększać dawkę stopniowo przez kilka tyg.
Tabletki należy przyjmować podczas posiłków, połykać w całości, nie wolno kruszyć ani łamać. Dawka dobowa powinna być rozłożona równomiernie na dawki podzielone.

Uwagi
Podczas stosowania leku należy przyjmować odpowiednią ilość płynów, ponieważ sulfasalazyna może spowodować obecność kryształów w moczu i tworzenie się kamieni nerkowych. W czasie leczenia należy kontrolować obraz krwi i czynność wątroby przed rozpoczęciem leczenia oraz co 2 tyg. w czasie pierwszych 3 mies. leczenia. Przez okres kolejnych 3 mies. należy przeprowadzać okresowe badania kontrolne co 4 tyg. Następnie, obraz krwi i czynność wątroby należy kontrolować co 3 mies. Przed leczeniem i w regularnych odstępach czasu podczas leczenia należy kontrolować czynność nerek. Zmiany w obrazie krwi (np. makrocytoza i pancytopenia), które mogą być przypisywane niedoborom kwasu foliowego można normalizować podawaniem kwasu foliowego (leukoworyna).