Nazewnictwo międzynarodowe - Ruta graveolens (łac.), Common Rue (ang.)

Ruta zwyczajna jest to bylina lub półkrzew z rodziny rutowatych. Pochodzi ona z południowej Europy i północnej Afryki. Współcześnie rośnie niemal w całej Europie, jak również w Polsce. Roślina znana jest też jako ruta ogrodowa, ruta zielona, rutka czy ostrowonka. Dawniej uważano ją za symbol niewinności.

Surowiec zbiera się w czasie kwitnienia. Są to liście oraz niezdrewniałe części pędów. Należy używać rękawic ochronnych, ponieważ świeże ziele wywołuje silne zaczerwienienie i podrażnienie skóry. W przypadkach poparzenia zaleca się zrobienie okładu ze świeżych kwiatków nagietka lub posmarowanie maścią tranową.

Roślina charakteryzuje się aromatycznym, balsamicznym zapachem oraz ostrym, korzennym smakiem. W jej skład wchodzą: olejki eteryczne, flawonoidy, alkaloidy, kumaryna, kwasy organiczne, sole mineralne i witamina C.
Ruta zwyczajna ma działanie wiatropędne, żółciopędne i moczopędne. Działa także rozkurczowo na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, dróg żółciowych i układu moczowego. Obniża też ciśnienie krwi i poprawia krążenie obwodowe. Oprócz tego podwyższa poziom wapnia we krwi i hamuje wydalanie jodu. Usprawnia przepływ żółci oraz pracę nerek i akcji serca. Ma także właściwości odtruwające i uspokajające. Poprawia trawienie i zmniejsza łamliwość naczyń krwionośnych.

Należy z rozwagą stosować rutę zwyczajną, ponieważ jej przedawkowanie może przynieść negatywne skutki. Zwiększa ona wrażliwość na promienie UV, przez co powoduje silną pigmentację skóry. Może także doprowadzić do nadmiernych krwawień menstruacyjnych, a nawet do poronienia u kobiet ciężarnych. Najlepiej jest jeżeli jest używana pod okiem lekarza.

W średniowieczu uważano, iż ryta zwiększa popęd u kobiet.

Ciekawe przepisy

Napar:
Należy jedną łyżeczkę suszonej ruty zalać szklanką wrzątku i parzyć pod przykryciem przez 15 minut. Odcedzić. Pije się po szklance 2 razy dziennie.

Nalewka:
Trzeba 100 g suszonego ziela ruty zalać 500 ml 70 % spirytusu i całość odstawić na 7 dni. Pije się po 20 kropli rozrobione w kieliszku wody, nie częściej niż 2-3 razy dziennie.