Nazwa produktu leczniczego: Relanium

Skład: Diazepamum
Postać farmaceutyczna: tabletki
Dawka: 5 mg
Wielkość opakowania: 20 tabl.
Podmiot odpowiedzialny: GlaxoSmithKline Pharmaceuticals S.A.
Wytwórca: GlaxoSmithKline Pharmaceuticals S.A.
Kraj wytwórcy (kod kraju): PL



Działanie
Diazepam działa przeciwlękowo, uspokajająco, nasennie, przeciwdrgawkowo i powoduje relaksację mięśni szkieletowych prawdopodobnie poprzez hamowanie neuroprzekaźnika - kwasu γ-aminomasłowego (GABA). Może powodować nieznaczne uspokojenie aż do wywołania snu, a nawet śpiączki, gdyż w o.u.n. działa na układy: limbiczny, podwzgórze i wzgórze. Przypuszcza się, że mechanizm ośrodkowego działania leku polega na allosferycznej interakcji receptorów błonowych z receptorami GABA, co powoduje otwarcie kanałów chlorkowych i zwiększone przechodzenie jonów chlorkowych do wnętrza neuronu. Efektem tego działania jest hiperpolaryzacja błon i zahamowanie czynności neuronów. Przeciwlękowe działanie diazepamu i być może paradoksalne działanie stymulujące o.u.n. prawdopodobnie są wynikiem odhamowania odpowiedzi tłumiącej. Relaksacyjne działanie diazepamu na mięśnie szkieletowe polega na hamowaniu dośrodkowych dróg polisynaptycznych. Lek ten może hamować odbicia mono- i polisynaptyczne, działając jak inhibitor przewodzenia nerwowego lub blokując synaptyczne przewodzenie sygnału. Drugim prawdopodobnym mechanizmem działania jest hamowanie czynności nerwów motorycznych i czynności mięśniowych. Diazepam zapobiega napadom drgawek przez zwiększenie hamowania presynaptycznego i zmniejsza rozprzestrzenianie aktywności drgawkowej, ale nie działa na wyładowania normalne. W zwykle stosowanych dawkach wywiera nieznaczny wpływ na autonomiczny układ nerwowy, oddechowy i sercowo-naczyniowy. Po podaniu doustnym diazepam jest szybko i prawie całkowicie wchłaniany z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie we krwi po 30-90 min od podania. Stężenia we krwi diazepamu i jego metabolitów, które wykazują również farmakologiczną aktywność, są proporcjonalne do dawki i wykazują znaczne różnice osobnicze. Diazepam wiąże się z białkami osocza w 98-99%. Lek i jego metabolity przenikają do płynu mózgowo-rdzeniowego, przez barierę łożyska i do mleka matki; we krwi płodu osiągają stężenie podobne lub nawet większe niż we krwi matki. Diazepam jest metabolizowany w wątrobie i powstają 3 aktywne metabolity: oksazepam, temazepam, demetylodiazepam. Eliminacja diazepamu jest dwufazowa. Początkowo występuje szybka faza dystrybucji, a następnie przedłużona faza eliminacji o T0,5 wahającym się od 20 do 50 h. Diazepam w nieznacznym stopniu jest wydalany z moczem w postaci nie zmienionej w połączeniu z kwasem glukuronowym, ale głównie w postaci metabolitów. T0,5 diazepamu i jego metabolitów u zdrowych ochotników wynosi: diazepam - 20-50 h, demetylodiazepam - 30-200 h, 3-hydroksydiazepam - 5-20 h, oksazepam - 6-20 h. U pacjentów w podeszłym wieku i u chorych z zaburzeniami czynności wątroby i nerek stwierdza się przedłużenie T0,5 diazepamu; również u wcześniaków i noworodków T0,5 diazepamu jest dłuższe niż u dorosłych i starszych dzieci.

Wskazania
Krótkotrwałe leczenie stanów lękowych (przez 2-4 tyg.), które mogą być także związane z bezsennością. Leczenie objawów nagłego odstawienia alkoholu. Jako lek uspokajający i środek do premedykacji. Leczenie stanów zwiększonego napięcia mięśniowego. Pomocniczo jako lek przeciwdrgawkowy w leczeniu niektórych typów padaczki, np. drgawki kloniczne mięśni.

Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na benzodiazepiny lub na którąkolwiek substancję pomocniczą preparatu. Ostra niewydolność oddechowa. Zaburzenia oddychania. Zespół bezdechu sennego. Ciężka niewydolność wątroby. Ostre zatrucie alkoholem, lekami nasennymi, przeciwbólowymi, neuroleptykami i solami litu. U dzieci poniżej 3 lat ze względu na możliwość zakrztuszenia się.

Środki ostrożności
Preparatu nie należy stosować w monoterapii w leczeniu depresji lub lęku związanego z depresją. Szczególnie ostrożnie stosować u pacjentów: z zaburzeniami osobowości, predysponowanych do jaskry z zamkniętym kątem przesączania, miastenią, niewydolnością nerek i (lub) wątroby, przewlekłymi stanami skurczowymi oskrzeli, w podeszłym wieku lub osłabionych. Hipoalbuminemia może nasilać działanie uspokajające diazepamu. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do uzależnienia psychicznego i fizycznego, ryzyko uzależnienia jest zwiększone u pacjentów z uzależnieniem od alkoholu lub leków w wywiadzie. Diazepamu nie należy stosować w leczeniu przewlekłych psychoz lub fobii oraz natręctw. Preparat zawiera laktozę - nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Tabl. 2 mg zawierają czerwień koszenilową, a tabl. 5 mg - żółcień chinolinową; obie substancje mogą powodować reakcje alergiczne.

Ciąża i laktacja
Podawanie leków z grupy benzodiazepin w ciąży może powodować uszkodzenie płodu - stosowanie leku w ciąży jest dopuszczalne jedynie w przypadku, gdy jego zastosowanie u matki jest bezwzględnie konieczne, a stosowanie bezpieczniejszego leku alternatywnego jest niemożliwe lub przeciwwskazane. Diazepam przenika przez łożysko. Stwierdzono, że jego przyjmowanie w I trymestrze ciąży powoduje zwiększenie ryzyka wystąpienia wad wrodzonych. Podawanie leku matkom krótko przed porodem może wywołać u noworodka hipotermię, hipotonię, zaburzenia oddychania, bezdech, osłabienie odruchu ssania, zwiększenie stężenia bilirubiny we krwi. U dzieci matek, które przyjmowały długotrwale diazepam w okresie ciąży, stwierdzono objawy zespołu odstawiennego. Diazepam przenika do mleka matki - nie zaleca się stosowania leku w okresie karmienia piersią, a w przypadku konieczności podawania leku należy przerwać karmienie.

Działania niepożądane
Najczęściej występują: zmęczenie, senność, zmniejszenie sprawności intelektualnej i szybkości reakcji, osłabienie siły mięśniowej, zawroty głowy, niezborność ruchów, zaburzenia chodu, splątanie, spowolnienie mowy, drżenie rąk. Rzadko: suchość błon śluzowych jamy ustnej, wzmożone pragnienie, obrzmienie języka, metaliczny smak w ustach, czkawka, nudności, wymioty, zaparcia, zwiększone lub zmniejszone łaknienie, zmiana masy ciała (zwiększenie lub zmniejszenie), uszkodzenie wątroby, zatrzymanie moczu, trudności w oddawaniu moczu, nietrzymanie moczu, obrzęki, zmniejszenie ciśnienia tętniczego, tachykardia, zwiększone wydzielanie oskrzelowe, spłycenie oddechu, zaburzenia widzenia (podwójne widzenie, oczopląs, nieostre widzenie), zaburzenia czucia, nadpobudliwość, euforia, ból głowy, nadwrażliwość na światło, skurcze mięśniowe, bóle stawów, zmniejszenie libido, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia owulacji, ginekomastia, skórne reakcje alergiczne, zapalenie spojówek, reakcje paradoksalne (zachowanie agresywne, podniecenie), zmiany w morfologii krwi (niedokrwistość, agranulocytoza, leukopenia, neutropenia, trombocytopenia). Stosowanie leku przez dłuższy czas może prowadzić do uzależnienia psychicznego i fizycznego. Nagłe odstawienie diazepamu może spowodować wystąpienie objawów odstawiennych: drażliwość, niepokój, podniecenie, trudności w zasypianiu aż do bezsenności; rzadko - bóle brzucha, bóle mięśniowe, zmniejszenie apetytu lub brak łaknienia (anoreksja), zmniejszenie masy ciała, wymioty, pocenie się, napięcie, biegunka, zamglone widzenie, parestezje, bezład ruchowy, drżenie; bardzo rzadko - omamy, ostre psychozy i drgawki.

Interakcje
Diazepam nasila działanie hamujące na o.u.n. alkoholu - można go spożywać najwcześniej 36 h po przyjęciu diazepamu. Diazepam nasila także działanie leków przeciwdepresyjnych, inhibitorów MAO, neuroleptyków, narkotycznych leków przeciwbólowych, leków przeciwpadaczkowych, nasennych oraz przeciwhistaminowych, co wymaga zmniejszenia ich dawek. Premedykacja preparatem pozwala na zmniejszenie dawek fentanylu i jego pochodnych. Diazepam podawany równocześnie z digoksyną może zmniejszać jej wydalanie z moczem, a tym samym zwiększać toksyczność. Natomiast przyspiesza eliminację i może hamować działanie lewodopy. Izoniazyd, disulfiram, cymetydyna, leki przeciwhistaminowe i doustne środki antykoncepcyjne (zawierające estrogeny) nasilają działanie, a ryfampicyna osłabia działanie diazepamu. Leki zobojętniające (zawierające wodorotlenek magnezu i glinu) podawane z diazepamem mogą zmniejszać szybkość jego wchłaniania, ale nie wpływają na zaabsorbowaną ilość leku (po podaniu pojedynczej dawki mogą wpływać na szybkość działania, natomiast nie mają wpływu na stężenia we krwi po podawaniu długotrwałym). Antykoagulanty zmniejszają wiązanie z białkami diazepamu i desmetylodiazepamu, powodując zwiększenie ilości frakcji wolnej diazepamu.

Dawkowanie
Doustnie. Dorośli, zazwyczaj: stany lękowe - 2-10 mg 2-4 razy na dobę; bezsenność związana ze stanami lękowymi - 5-15 mg na dobę przed zaśnięciem; leczenie objawów nagłego odstawienia alkoholu - 10 mg 3-4 razy w pierwszych 24 h, następnie dawkę można zmniejszyć do 5 mg 3-4 razy na dobę; jako środek do premedykacji - 5-15 mg przed zabiegiem; stany zwiększonego napięcia mięśniowego - 2-15 mg na dobę w dawkach podzielonych; jako lek przeciwdrgawkowy - 2-10 mg 2-4 razy na dobę. Dzieci powyżej 3 lat: w stanach lękowych, stanach zwiększonego napięcia mięśniowego lub jako lek przeciwdrgawkowy - 1-2,5 mg 3-4 razy na dobę lub 0,12-0,8 mg/kg mc. lub 3,5-24 mg/m2 pc. na dobę w 3-4 dawkach podzielonych, następnie dawkę można stopniowo zwiększyć w zależności od skuteczności i nasilenia działań niepożądanych. Osoby powyżej 65 lat oraz pacjenci osłabieni: początkowo 2-2,5 mg 1-2 razy na dobę, następnie dawki można zwiększyć w zależności od reakcji pacjenta i tolerancji.
Leczenie diazepamem nie powinno trwać dłużej niż 4 tyg.

Uwagi
W celu uniknięcia lub zmniejszenia objawów odstawiennych należy stopniowo redukować dawki (o 0,5 mg) do zera; powolne odstawianie leku jest szczególnie ważne u chorych z epizodami padaczkowymi w wywiadzie. Lek może powodować zaburzenia sprawności psychofizycznej - w trakcie leczenia nie należy prowadzić pojazdów i obsługiwać urządzeń mechanicznych w ruchu, ani spożywać alkoholu.