KFD.PL: Pomarańcza - Forum KFD.pl

Pomarańcza- jest owocem cytrusowym, zazwyczaj o pomarańczowej skórce i włóknistym miąższu. Prawdopodobnie pochodzi z Chin i wschodniej Azji. Zawiera mnóstwo witamin, w tym najwięcej witaminy C. Posiada smak słodko- kwaśny.
Nazwą pomarańcza określa się kilka gatunków roślin. Należą one do rodzaju cytrus, jednak nie stanowią wyodrębnionej jednostki systematycznej.

Gatunki pomarańczy
- pomarańcza bergamota (bergamota, bergamotka)
- pomarańcza chińska, pomarańcza słodka
- pomarańcza gorzka, pomarańcza kwaśna
- pomarańcza limeta (limeta, pomarańcza limeta)
- pomarańcza olbrzymia (pompela)

Pomarańcza słodka - (inne nazwy: Pomarańcza chińska, ang. seet orange). Pochodzi z rodziny rutowatych (Rutaceae). Jest drzewem, które dorasta do 20 m wysokości o podłużnych, skórzastych liściach i białych kwiatach. W XV wieku została sprowadzona z Chin do Europy. W Ameryce nasiona pomarańczy pojawiły się w XV wieku i były przywiezione przez Kolumba. Uprawiana jest obecnie w tropikach i subtropikach. Największe plantacje można spotkać w USA i Brazylii. Owocem jest kulista jagoda o kolorze pomarańczowym. Miąższ podzielony jest na segmenty, w miąższu znajdują się pestki, w ilości zależnej od odmiany. Miąższ owoców pomarańczy zawiera w sobie do 12% cukrów, około 2% kwasu cytrynowego, witaminę C (do 65 mg%), witaminę A, z grupy B, P, kwas foliowy (aż 37 mikrogramów w 100g owocu, co stanowi największą ilość spośród innych owoców), jak również składniki mineralne (fosfor, potas, wapń, magnez, sód, cynk, żelazo) oraz pektyny.
Inną odmiany pomarańczy jest pomarańcza gorzka (Citrus aurantium). Posiada owoce koloru pomarańczowego. Owoce tego drzewa nie mają wartości deserowej, ale wykorzystuje się je jako przyprawę, jak również do wyrobu konfitur i marmolad, do wyrobu likierów ("Curacao") . Wyciągi z pomarańczy gorzkiej wspomagają trawienie, które ułatwiają przyswajanie różnych składników pokarmowych. Posiadają działanie bakteriobójcze i bakteriostatyczne. Najważniejszym producentem pomarańczy gorzkiej jest Hiszpania.

Znaczenie i zastosowanie
Powszechnie pomarańcza jest stosowana w produkcji soków owocowych. Bujnie rośnie w lasach tropikalnych. W pełni dojrzałe drzewo pomarańczowe przypuszczalnie może dawać do tysiąca owoców rocznie. Zaistniała sytuacja zapewnia bardzo dobre zbiory przez następne 50 - 80 lat. Drzewka pomarańczowe dość rzadko przekraczają 9m wysokości. 1/3 światowych zbiorów pomarańczy przypada Brazylijczykom. Na drugim miejscu są Stany Zjednoczone (szczególnie Kalifornia i Floryda), a także Chiny. Od czasów starożytnych pomarańcza kojarzona była z niewinnością, szczodrością i płodnością. Chińscy znachorzy suszoną skórkę pomarańczową leczyli anoreksję i inne choroby o podłożu psychicznym, przeziębienia, kaszel i opuchliznę piersi.
Z pomarańczowego kwiecia sporządzano wodę i zalecano jako środek przeciwpotowy, a także przeciwkrwotoczny. Rzymianie używali wody pomarańczowej w przypadku kaca i niestrawności żołądkowej.
Pomarańcza jest wartościowym, leczniczym ziołem, który wywodzi się z Chin. Do czasów średniowiecznych pomarańcza była ulubiona formą lecznictwa arabskich lekarzy.
W XVI wieku, włoska księżniczka Anna-Marie de Nerola podobno odkryła olej wydobyty z kwiatów pomarańczy (neroli), którym perfumowała swoje rękawiczki.
Obecnie neroli olej jest bardzo drogi. Chińczycy w dalszym ciągu są największymi entuzjastami leczniczych pomarańczy.
Drzewo pomarańczowe dostarczało ludziom smacznego pożywienia w postaci owoców oraz leczyło ich przez tysiące lat.
Neroli olej jest wydobywany z kwiatów pomarańczy, a olej znany pod nazwą „petit grain” wydobywa się z liści oraz młodych pędów drzewa pomarańczowego. Oba oleje są używane na większą skalę w przemyśle perfumeryjnym. Woda z kwiatów pomarańczy jest produktem ubocznym destylacji i jest także wykorzystywana w perfumerii, do przyprawiania słodyczy i wypieków. Jest często stosowana w celach leczniczych.
Lecznicze właściwości posiada owoc pomarańczy, skórka, liście, kwiaty oraz nasiona.

Inne funkcje:
- owoc o właściwościach silnie kwasotwórczych
- stymuluje trawienie oraz łagodzi wzdęcia
- (napar sporządzony z owocu pomarańczy) środek łagodzący bóle głowy, uspokajający palpitacje serca oraz obniżający gorączkę
- (sok pomarańczowy) pomaga organizmowi w wydalaniu zbędnych produktów przemiany materii
- bogata w witaminę C, pomaga naszemu układowi odpornościowemu w zwalczaniu wszelkich rodzajów infekcji.

Jakkolwiek, zbyt duża zawartość kwasu może być przyczyną podrażnienia artretyzmu. W chińskiej medycynie ludowej, niedojrzały owoc, nazywa się zhi shi. Odpowiedzialny jest za regulowanie siły „qi”, pomagaja w łagodzeniu wiatrów oraz wzdęć.
Olejki aromatyczne pomarańczy, a zwłaszcza neroli, wykazują właściwości uspokajające. W medycynie zachodniej, olejki są używane do obniżenia pulsu serca i palpitacji, łagodzą układ trawienny oraz pomagają w zaśnięciu. Rozcieńczony olejek neroli jest stosowany w relaksujących masażach. Dystylowana woda z kwiatów pomarańczy ma właściwości uspokajające, uśmierzające oraz przeciwkonwulsyjne. Terapia prowadzona na bazie pomarańczy jest również pomocna w leczeniu szkarlatyny.
Skórka pomarańczowa zawiera olejek aromatyczny, flawonoidy, kumaryny, triterpeny, witaminę C, karoten, a także pektyny. Flawonoidy mają kilka pożytecznych właściwości, a są to np. właściwości przeciwzapalne, przeciwbakteryjne oraz przeciwgrzybiczne. Skład chemiczny olejków aromatycznych w liściach, kwiatach czy skórce pomarańczowej znacznie się różni. Linalyl acetate (50%) jest podstawowym składnikiem w olejku z liści (petit grain), i linalool (35%) w olejku z kwiatów pomarańczy (neroli). Niedojrzały owoc pomarańczy zawiera cirantin, który prawdopodobnie jest środkiem antykoncepcyjnym.

Obecnie olejek pomarańczy jest jednym z najpopularniejszych olejków eterycznych na świecie. Ma szerokie zastosowanie w sztuce kulinarnej, kosmetyce i medycynie.
Olejek eteryczny „JUST Pomarańcza” wykazuje silne działanie uspokajające. Polecany jest w stanach depresyjnych, w stanach lękowych i napięcia nerwowego. Olejek pomarańczy wykazuje także działanie rozkurczowe i uspokajające, a także obniżające ciśnienie tętnicze. Likwiduje również pobudzenie nerwowe na tle psychiczno -emocjonalnym.
Zastosowanie olejku w lampach aromatycznych ma korzystny wpływ na system nerwowy dzieci. Pomaga w skupieniu, podwyższa zdolność do pracy oraz podnosi koncentrację uwagi.

Kąpiele aromatyczne z olejkiem pomarańczy są skuteczne w przypadku bezsenności (można łączyć z olejkiem lawendy), w pobudzeniu nerwowym, jak również w cellulicie.
Olejek z pomarańczy można również stosować wewnętrznie. Sprzyja to pozbywaniu się złogów z organizmu, normalizuje pracę jelit i przemianę węglowodanowo- tłuszczową. Wykazuje także działanie żółciopędne, zapobiega tworzeniu się kamieni woreczka żółciowego, oczyszcza krew, sprzyja także redukcji wagi oraz zmniejsza objawy cellulitu.
Olejek pomarańczowy ma właściwości oczyszczające skórę, rozjaśnia plamy pigmentowe, sprzyja odnowie komórek, poprawia koloryt cery twarzy. Dlatego olejek dodawany jest do kosmetyków – kremów, balsamów oraz lotionów.
Olejek z pomarańczy ma działanie bioenergetyczne, ponieważ zwiększa optymizm, wiarę w swe siły i czar. Odnawia aurę po ciężkiej chorobie lub stresach emocjonalnych. Jest zalecany w potrzebie współczucia i ciepła duchowego.

Produkty z pomarańczy oraz skojarzenia
- sok pomarańczowy – jest najbardziej znanym z naturalnych soków owocowych
- olejek pomarańczowy - stosowany do perfum, wypieków, w aromaterapii
- herbata pomarańczowa
- miód z kwiatów pomarańczy
- marmolada z gorzkich pomarańczy jest niezbędny element śniadania w Anglii
- kwiat pomarańczy, czyli symbol stanu Floryda
- barwa pomarańczowa, czyli oranż
- skórka pomarańczowa, kandyzowana jako dodatek do ciast
- skórka pomarańczowa, czyli celulitis

Ciekawostki
Przepis na pomarańczowo – karmelowy krem z szałwią ananasową.
Jest to deser bardzo łatwy do zrobienia. Aby rozpuścić karmel, wystarczy napełnić garnek wodą i zagotować. Do deseru będzie potrzeba:
- 3/4 szklanki plus 2 łyżki stołowe cukru
- 2 łyżki stołowe wody
- 2 duże jajka
- 2 żółtka
- 1 1/2 szklanki mleka
- 2 łyżki stołowe startej skórki pomarańczowej
- 2 łyżki stołowe posiekanej szałwi ananasowej
- 1/2 łyżeczki wanili

W małym rondlu, na średnim ogniu należy ugotować wodę z 1/2 szklanki cukru. Miesza się do czasu, aż cukier się rozpuści. Pędzlem kucharskim, który jest zmoczony wodą, ściąga się wszystkie kryształki cukru utworzone na bokach rondla. Następnie doprowadza się do wrzenia i gotuje wolno. Zamiast mieszania należy kręcić rondlem do czasu, aż cukier nabierze karmelowego koloru. Wlać gorący karmel do 4 szklanych i żaroodpornych salaterek. Następnie schłodzić.
Piekarnik rozgrzewa się do 175˚C. Ubija się razem jajka, żółtka oraz pozostały cukier. Podgrzewa się mleko i dodaje ciągle mieszając jajka z cukrem. Do mleka dodać skórkę pomarańczową, szałwię ananasową oraz wanilię. Następnie wypełnia się tą masą każdą salaterkę. Ustawia się salaterki w formie do pieczenia i wypełnia ją wodą, po to, aby sięgała do połowy każdej salaterki.
Piecze się przez 30 minut lub do czasu, gdy nóż umieszczony w środku kremu wyciągniemy czysty. Ochłodzić krem i wsadzić do lodówki na minimum 60 minut. Używając noża obkrajamy krem dookoła salaterki, umieszczamy go na talerzu deserowym. Przed podaniem, deser ozdabiamy liśćmi szałwi ananasowej.