Miedź ? pierwiastek chemiczny; z grupy metali przejściowych układu okresowego; nazwa w języku angielskim pochodzi od Cypru; nazwa wcześniejsza metal cypryjskim (łac. cyprum aes), a także cuprum; posiada 26 izotopów z przedziału mas 55-80; trwałe są tylko dwa: 63 i 65; pierwiastek śladowy; występuje w całym organizmie; około 100 miligramów, ponad połowa znajduje się w mięśniach i kośćcu; najwięcej koncentruje się w wątrobie, mózgu, sercu i w nerkach.

Występowanie miedzi
Występuje w skorupie ziemskiej w ilości 55 ppm. W naturze natomiast miedź spotykamy w postaci rud oraz w postaci czystej jako minerał - miedź rodzima. Miedź rodzima jest dość rzadko spotykana.
Do źródeł miedzi w pokarmach zaliczamy:
- nasiona słonecznika
- nasiona soi
- orzechy
- płatki owsiane
- wątrobę
- suche nasiona roślin strączkowych,
- pieczywo ciemne
- kaszę
- ryby
- podroby
- warzywa (dynię i cykorię)
- owoce ( takie jak cytryny, agrest, maliny, morele)
Spośród ziół, które zawierają dużo miedzi wymieniamy aloes, babka, głóg, krwawnik, kozieradka, siemię lniane, lubczyk, łopian, mniszek, orzech włoski, świetlik, szałwia, jarzębina, mięta, pomidor, morszczyn, spirulina, krasnorosty, płucnica islandzka.

Znaczenie miedzi dla funkcjonowania organizmu
Miedź jest jednym ze stałych składników krwi u człowieka. Jej stężenie w surowicy mieści się w granicach 100 - 130 mg/100 ml i jest znacznie większe u kobiet niż u mężczyzn. Miedź, aktywuje enzym, który jest niezbędny do budowy erytrocytów. Tym samym wpływa na odpowiednie funkcjonowanie układu krwiotwórczego.
Istotny jest również wpływ miedzi na rozwój układu nerwowego oraz na regenerowanie tkanki łącznej.
Miedź wraz z cynkiem przeciwdziałają uszkodzeniom, które są wywołane przez wolne rodniki tlenowe.
Inne funkcje miedzi to:
- składnik i aktywator enzymów w licznych reakcjach
- konieczna jest dla absorpcji oraz metabolizowania żelaza
- odgrywa rolę przy utlenianiu witaminy C
- u organizmów zwierzęcych wiąże się z występowaniem w różnych enzymach biorących udział w procesach oksydacyjno-redukcyjnych takich jak oksydaza cytochromowa zwierząt wyższych
- działa stymulująco na ilość i aktywność hemoglobiny
- reguluje metabolizm oraz transport żelaza
- wpływa na metabolizm lipidów (np. cholesterolu) oraz właściwości mielinowej osłonki włókien nerwowych
- potrzebna do prawidłowego metabolizmu tkanki łącznej, jak i do funkcjonowania komórek mózgu
- jest składnikiem metaloenzymów, niezbędnych do przemiany pirogronianu w szczawiooctan (karboksylaza pirogronianowa); dekompozycji wolnych rodników (dysmutaza ponadtlenkowa); syntezy mocznika (arginaza)
- jest aktywatorem wielu enzymów takich jak glikozylotransferazy, syn-tetazy glutamimanowej( tworzenie tkanki łącznej i kości, funkcje mózgu i trzustki)

Niedobór i nadmiar miedzi
Niedobór miedzi powoduje u większości ludzi niedokrwistość, granulocytopenie, osteoporoze, obniżenie odporności organizmu, wypadanie włosów, wypryski, zapalenie błon śluzowych, wysięki, zwiększony poziom cholesterolu we krwi, wzrost stężenia LDL, a także obniżenie stężenia HDL.
Zmniejszone stężenie miedzi w surowicy krwi może być rezultatem:
- niedostatecznej podażą miedzi w pokarmach
- upośledzonym wchłanianiem miedzi w przewodzie pokarmowym (przewlekłe stany zapalne, zespoły wadliwego trawienia, długo trwające biegunki)
- utratą miedzi z moczem ( tzw. zespół nerczycowy)
- zwiększonym zapotrzebowaniem miedzi w okresie odpowiedniego leczenia niedokrwistości megaloblastycznej
- kwashiork ? czyli zahamowanie syntezy białek, które wywołane jest nadmiarem w pożywieniu węglowodanów oraz niedoborem w pożywieniu białek
- zbyt dużym spożywaniem preparatów cynku
- nadmiernym zażywaniem witaminy C i fruktozy
- nadużywaniem środków zobojętniających sok żołądkowy
Długotrwałe spożywanie żywności o dużej(chociaż nietoksycznej) zawartości miedzi jest związane z ryzykiem zatruć chronicznych, na co są szczególnie podatne są dzieci i niemowlęta. Nadmiar miedzi w diecie człowieka jest wywołany przez różne zmiany metaboliczne. Natomiast skutki wiążą się ze zmianami w wątrobie. W następnej kolejności nadmiar miedzi powoduje uszkodzenie nerek, tkanki mózgowej oraz naczyń wieńcowych, jak i mięśnia sercowego. Miedź wykazuje większą toksyczność przy działaniu na komórki, które jest bezpośrednie, a zwłaszcza w młodym stadium rozwojowym.
Najczęstszymi skutkami nadmiaru miedzi w organizmie są:
- zaburzenia psychiki
- uszkodzenia nerek
- nadciśnienie tętnicze

Ciekawostki
- niewielka ilość miedzi jest uzyskiwana ze złóż tak bogatych w ten metal, że czystość wydobytej z ziemi miedzi przekracza 95%. Głównie ilość miedzi pochodzi jednak ze złóż jej związków, w których zawartość Cu wynosi od 10 do 80%.

Zestawy witamin godne polecenia:
Vitamin Health Care
VITA-MIN Multiple Sport
VITA-MIN PLUS