Nazwa produktu leczniczego: Methadone Hydrochloride Molteni

Skład: Methadoni hydrochloridum
Postać farmaceutyczna: syrop
Dawka: 1 mg/ml
Wielkość opakowania: 1 butelka 5 ml 1 butelka 10 ml 1 butelka 20 ml
Podmiot odpowiedzialny: L.Molteni

Działanie
Opioidowy lek przeciwbólowy - agonista receptora opioidowego. Działa na o.u.n. i na mięśnie gładkie jelit w sposób podobny do morfiny. Powoduje zespół abstynencyjny podobny jak w przypadku morfiny, jednak z bardziej stopniowanym stadium wstępnym, umiarkowanie dłuższym przebiegiem i łagodniejszymi objawami. Lek szybko wchłania się z przewodu pokarmowego, osiągając Cmax po 3-4 h. W ok. 85% wiąże się z białkami osocza. Jest metabolizowany w wątrobie, wydalany z moczem i żółcią. Pozorny średni T0,5 po pojedynczej dawce wynosi około 15 h, w przypadku długotrwałego stosowania - 22 h.

Wskazania
Leczenie opioidowego zespołu abstynencyjnego. Leczenie substytucyjne uzależnień od heroiny i morfiny (w ramach specjalnych programów leczenia substytucyjnego). Jako lek drugiego rzutu w zwalczaniu silnych bólów, zwłaszcza w chorobach nowotworowych i po operacjach chirurgicznych.

Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na metadon lub substancje pomocnicze preparatu. Organiczne choroby serca. Ciężkie zaburzenia czynności wątroby lub nerek. Niewyrównana cukrzyca. Porfiria. Niedociśnienie. Uszkodzenie o.u.n. i zwiększenie ciśnienia wewnątrzczaszkowego. Nasilone napady astmy oskrzelowej. Niewydolność oddechowa i przewlekła obturacyjna choroba płuc. Serce płucne. Oligemia. Ciąża i okres karmienia piersią. Nie zaleca się stosowania metadonu jako leku przeciwbólowego u dzieci.

Środki ostrożności
Ostrożnie stosować u pacjentów ze zmniejszoną rezerwą oddechową, niedoczynnością tarczycy, chorobą Addisona, przerostem gruczołu krokowego, zwężeniem cewki moczowej, ciężkimi zaparciami, u osób osłabionych i w podeszłym wieku oraz u pacjentów przyjmujących jednocześnie inne leki hamujące czynność o.u.n. lub alkohol. Pochodne fenotiazyny i niektóre anestetyki mogą nasilać działanie hipotensyjne metadonu - należy zachować ostrożność. W trakcie stosowania metadonu może rozwinąć się tolerancja na lek i wystąpić uzależnienie psychiczne i fizyczne. Preparat zawiera sacharozę - nie stosować u pacjentów z dziedziczną nietolerancją fruktozy, niedoborem sacharazy-izomaltazy lub zaburzeniami wchłaniania glukozy-galaktozy.

Ciąża i laktacja
Lek przenika barierę łożyska i może powodować zaburzenia rozwojowe płodu. Jest wydzielany do mleka kobiecego i może wywołać uzależnienie u dziecka. Stosowanie metadonu w ciąży i okresie karmienia piersią jest przeciwwskazane. Metadon nie jest wskazany jako środek znieczulający w położnictwie, gdyż może hamować czynność oddechową u noworodka.

Działania niepożądane
Najpoważniejsze działania niepożądane metadonu to: depresja oddechowa, zatrzymanie oddechu, zapaść krążeniowa, wstrząs i zatrzymanie serca. Najczęściej obserwowanymi niepożądanymi reakcjami są: uczucie pustki w głowie, zawroty głowy, sedacja, nudności, wymioty, nadmierna potliwość i niedociśnienie ortostatyczne. Ponadto mogą wystąpić: euforia, dysforia, bezsenność, pobudzenie, dezorientacja, ból głowy, osłabienie, zwężenie źrenic, zaburzenia widzenia, suchość błony śluzowej jamy ustnej, anoreksja, zaparcie, skurcze dróg żółciowych, reakcje nadwrażliwości (świąd, pokrzywka, inne reakcje skórne, obrzęk i rzadziej pokrzywka krwotoczna), zatrzymanie moczu i trudności w oddawaniu moczu, działanie antydiuretyczne, zmniejszenie libido i (lub) impotencja, zmniejszenie ciśnienia krwi, tachykardia lub bradykardia, skurcze dodatkowe, krótkotrwała utrata przytomności i zaburzenia rytmu; po dużych dawkach mogą wystąpić częstoskurcze typu torsade de pointes.

Interakcje
Inhibitory glikoproteiny P (np. chinidyna, werapamil) mogą zwiększać stężenie metadonu we krwi. Substancje indukujące aktywność CYP3A4 (np. barbiturany, karbamazepina, fenytoina, newirapina, ryfampicyna) mogą przyspieszać metabolizm wątrobowy metadonu - może zaistnieć konieczność zwiększenia dawki metadonu, aby uniknąć objawów zespołu abstynencyjnego. Po zaprzestaniu podawania induktorów CYP3A4 dawkę metadonu należy odpowiednio zmniejszyć. Substancje hamujące aktywność CYP3A4 (np. kannabinoid, klarytromycyna, delawirdyna, erytromycyna, flukonazol, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, itrakonazol, ketokonazol, nefazodon i sok grejpfrutowy) mogą zwiększać stężenie metadonu we krwi. Metadon zmniejsza biodostępność (AUC i Cmax) dydanozyny i stawudyny. Zwiększa stężenie zydowudyny (zarówno podawanej p.o. jak i i.v.) - pacjentów należy monitorować pod kątem objawów toksyczności zydowudyny; może być konieczne zmniejszenie jej dawki. Jednoczesne stosowanie metadonu i zydowudyny może wywoływać objawy opioidowego zespołu odstawiennego. Inhibitory proteazy HIV spowalniają metabolizm metadonu na kilku etapach. Najsilniejsze interakcje obserwowano w przypadku rytonawiru. Natomiast interakcje metadonu i abakawiru są w większości przypadków niewielkie i nie wymagają zmian dawkowania. Efawirenz przyspiesza metabolizm metadonu, zmniejszając jego AUC i Cmax - może zaistnieć konieczność dostosowania dawki metadonu, aby uniknąć objawów zespołu abstynencyjnego. Leki zmniejszające pH moczu (np. chlorek amonu) mogą nasilać wydalanie metadonu z moczem - w przypadku terapii skojarzonej wskazane jest zwiększenie dawki metadonu. Antagoniści receptora opioidowego (np. nalokson, naltrekson) znoszą działanie metadonu i mogą wywołać objawy zespołu odstawiennego. Leki o mieszanym działaniu agonistyczno-antagonistycznym (np. butorfanol, nalbufina, pentazocyna) mogą częściowo znosić działanie metadonu - efekt przeciwbólowy, hamowanie czynności ośrodka oddechowego i zaburzenia czynności o.u.n.; jednoczesne stosowanie metadonu i leków tej grupy może również potęgować działanie na o.u.n. i układ oddechowy oraz nasilać efekt hipotensyjny. Wystąpienie działania addytywnego lub antagonistycznego zależy od dawkowania i jest najsilniej wyrażone w przypadku małych lub umiarkowanych dawek metadonu. U osób stosujących długotrwałe leczenie lekami tej grupy może wystąpić zespół odstawienny. Leki działające hamująco na czynność o.u.n. (np. inne opioidowe leki przeciwbólowe, anestetyki do znieczulenia ogólnego, pochodne fenotiazyny, leki nasenne, uspokajające, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne) mogą potęgować depresję ośrodka oddechowego, wywołać głęboką sedację lub śpiączkę - w trakcie terapii skojarzonej z metadonem konieczne może być zmniejszenie dawki jednego lub obu leków. Pochodne fenotiazyny i niektóre anestetyki mogą nasilać działanie hipotensyjne metadonu. Alkohol spożywany w trakcie leczenia metadonem może wywoływać poważną depresję oddechową i niedociśnienie. Jednoczesne stosowanie metadonu i leków przeciwbiegunkowych (np. difenoksylatu lub loperamidu) może powodować silne zaparcia i jednocześnie potęgować hamujący wpływ na o.u.n. Stosowanie z lekami o działaniu przeciwmuskarynowym może wywoływać silne zaparcia lub nawet niedrożność porażenną jelit, zwłaszcza, jeśli leczenie jest prowadzone przez dłuższy okres. Oktreotyd może zmniejszać działanie przeciwbólowe metadonu.

Dawkowanie
Doustnie. Uzależnienie - dawka początkowa 15-20 mg jest zazwyczaj wystarczająca dla zniesienia objawów abstynencyjnych. W przypadku pacjentów uzależnianych od dużych dawek narkotyków, konieczne mogą okazać się większe dawki. W leczeniu uzależnień od heroiny i morfiny, dawkowanie należy skorelować z programem detoksykacji oraz dostosować do stopnia uzależnienia pacjenta. Ból - zwykle stosowana dawka u osoby dorosłej wynosi 2,5-10 mg, powtarzana w razie potrzeby co 3-8 h. Dawkowanie metadonu jako leku przeciwbólowego należy regulować w zależności od nasilenia bólu i od reakcji organizmu pacjenta.


Uwagi
Preparat może upośledzać sprawność psychofizyczną, zdolność do prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.