KFD.PL: Marzana barwierska (łac. Rubia tinctorum) - Forum KFD.pl

Nazewnictwo międzynarodowe - Rubia tinctorum (łac.), Madder (ang.)

Marzana barwierska inaczej nazywana marzaną farbiarską jest to bylina, która należy do rodziny marzanowatych. Jej ojczyzną są kraje śródziemnomorskie i Bliski Wschód, a obecnie rośnie również w Indiach, Azji Środkowej i Europie. Najczęściej uprawiana jest na plantacjach i wykorzystywana w celach leczniczych. Dziko występuje w zaroślach i suchych lasach.

Surowiec stanowi kłącze i korzeń, które wykopuje się wczesną wiosną lub jesienią. Najlepiej jeżeli roślina jest 2-3 letnia. Po dokładnym oczyszczeniu i umyciu suszy się go w temperaturze nie przekraczającej 40 stopni C. Roślina ma charakterystyczny zapach i lekko gorzki smak.

W skład marzany barwierskiej wchodzą mi?dzy innymi pomarańczowo – czerwone barwniki, które rozpuszczają się w wodzie, glikozydy flawonoidowe, garbniki, pektyny, węglowodan, kwasy organiczne i sole mineralne.
Marzana ma właściwości dezynfekujące i moczopędne, dzięki czemu zapobiega tworzeniu się kamieni w nerkach i w płucach. Poza tym działa ona rozkurczowo i osłabia napięcie w obrębie mięśni gładkich dróg moczowych. Roślina jest żółciopędna i zwiększa ona łaknienie. Należy jednak ostrożnie stosować tę roślinę, ponieważ może ona mieć niekorzystny wpływ na wątrobę.
Roślina ta jest składnikiem wielu leków i mieszanek. Robi się z niej maści, syropy, napary i odwary.

Oprócz właściwości leczniczych marzana używana jest tako jako barwnik. Z jej kłącza otrzymuje się alizarynę, która barwi tkaniny na brązowo, czerwono i fioletowo. Dawnej we Francji barwiono nią spodnie piechoty francuskiej, a w Turcji czapki tzw. fezy. Barwnik ten jest również składnikiem farb raficznych, olejnych i akwareli.