Nazwa produktu leczniczego: Leponex

Skład: Clozapinum
Postać farmaceutyczna: tabletki
Dawka: 100 mg
Wielkość opakowania: 50 tabl.
Podmiot odpowiedzialny: Novartis Pharma GmbH
Wytwórca: Novartis Pharma GmbH
Kraj wytwórcy (kod kraju): D



Działanie
Lek przeciwpsychotyczny. Charakteryzuje się słabym działaniem blokującym receptory dopaminowe D1, D2, D3 i D5, wykazuje silne działanie na receptor D4 oraz silne działanie anty-α-adrenergiczne, antycholinergiczne, antyhistaminowe, antyserotoninergiczne oraz działanie hamujące reakcję pobudzenia. Powoduje szybkie i znaczne uspokojenie oraz ma działanie przeciwpsychotyczne u pacjentów ze schizofrenią oporną na leczenie innymi lekami. W porównaniu z klasycznymi lekami przeciwpsychotycznymi powoduje mniej głównych objawów pozapiramidowych oraz nie powoduje lub powoduje niewielkie zwiększenie stężenia prolaktyny. Po podaniu doustnym wchłania się w 90-95%. Podlega umiarkowanemu metabolizmowi pierwszego przejścia; bezwzględna biodostępność wynosi 50-60%. Z białkami osocza wiąże się w 95%. T0,5 w fazie końcowej wynosi 12 h (zakres 6-26 h). Przed wydaleniem klozapina jest niemal całkowicie metabolizowana. Z głównych metabolitów czynny jest jedynie metabolit demetylowy. Około 50% dawki jest wydalane w postaci metabolitów z moczem, a 30% z kałem.

Wskazania
Leczenie pacjentów, którzy nie reagują na inne leki stosowane w leczeniu schizofrenii tj. klasyczne neuroleptyki (brak reakcji na stosowanie właściwych dawek, przez odpowiedni okres przynajmniej dwóch dostępnych klasycznych neuroleptyków) bądź ich nie tolerują (brak możliwości osiągnięcia istotnej poprawy klinicznej po zastosowaniu leczenia klasycznymi neuroleptykami, z powodu ciężkich i nie poddających się leczeniu neurologicznych objawów niepożądanych - objawy pozapiramidowe lub późna dyskineza).

Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na klozapinę lub pozostałe składniki preparatu. Brak możliwości wykonania regularnych badań krwi. Wywołana przez czynniki toksyczne lub przez reakcję idiosynkrazji granulocytopenia/agranulocytoza w wywiadzie (z wyjątkiem granulocytopenii/agranulocytozy związanej z wcześniej prowadzoną chemioterapią). Agranulocytoza wywołana stosowaniem klozapiny w wywiadzie. Zaburzenia czynności szpiku kostnego. Padaczka lekooporna. Psychozy alkoholowe lub inne psychozy wywołane przez czynniki toksyczne, zatrucie lekami, stany śpiączki. Zapaść krążeniowa i/lub zahamowanie czynności OUN niezależnie od przyczyny. Ciężkie zaburzenia czynności nerek lub serca (np. zapalenie mięśnia sercowego). Czynna choroba wątroby, związana z występowaniem nudności, jadłowstrętu lub żółtaczki; postępująca choroba wątroby, niewydolność wątroby. Porażenna niedrożność jelita. Przyjmowanie leków mogących wywołać agranulocytozę, leków przeciwpsychotycznych w postaci depot.

Środki ostrożności
Stosowanie leku należy ograniczyć do pacjentów, u których klozapina jest wskazana oraz pacjentów, u których na początku terapii liczba leukocytów jest prawidłowa (WBC≥ 3500/mm3 (3,5x109/l), a liczba ANC≥ 2000/mm3 (2,0x109/l)) oraz pacjentów, u których regularnych pomiarów liczby białych krwinek (WBC) i całkowitej liczby neutrofili (ANC) we krwi można dokonywać co tydzień w pierwszych 18 tygodniach leczenia i co najmniej raz na 4 tygodnie w późniejszym okresie. W przypadku obniżenia wartości WBC poniżej 3000/mm3 (3,0x109/l) lub ANC poniżej 1500/mm3 (1,5x109/l) leczenie należy natychmiast przerwać. Stosowanie klozapiny wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zapalenia mięśnia sercowego, które w niektórych przypadkach zakończyło się zgonem. Donoszono także o przypadkach zapalenia wsierdzia/wysięku osierdziowego i kardiomiopatii. W sytuacji podejrzewanego zapalenia mięśnia sercowego lub kardiomiopatii, należy niezwłocznie przerwać terapię lekiem, a pacjenta skierować do kardiologa. Pacjenci, u których wystąpiło zapalenie mięśnia sercowego lub kardiomiopatia wywołana klozapiną, nie powinni ponownie przyjmować leku. W przypadku stwierdzenia początków infekcji (np. gorączki, bólu gardła oraz innych objawów mogących wskazywać na neutropenię) pacjent powinien natychmiast zgłosić się na badanie krwi i skontaktować się z lekarzem. Pacjenci z pierwotnymi zaburzeniami czynności szpiku kostnego, w wywiadzie mogą przyjmować lek wyłącznie gdy korzyści z leczenia przewyższają ryzyko. Leczenie należy szczególnie ostrożnie rozpoczynać u pacjentów z małą liczbą krwinek białych, wynikającą z łagodnej neutropenii uwarunkowanej etnicznie. Pacjenci z padaczką w wywiadzie wymagają ścisłej obserwacji podczas leczenia. Ze względu na możliwość wystąpienia zakrzepu z zatorami należy unikać unieruchamiania pacjentów. Lek nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. W przypadku powiększenia gruczołu krokowego oraz jaskry z wąskim kątem przesączania wskazana jest uważna obserwacja. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów przyjmujących jednocześnie leki wywołujące zaparcia (zwłaszcza o właściwościach antycholinergicznych np. niektóre leki przeciwpsychotyczne, przeciwdepresyjne i leki stosowane w chorobie Parkinsona), u osób z chorobami okrężnicy w wywiadzie lub u chorych poddanych w przeszłości zabiegom chirurgicznym w dolnej części brzucha, ponieważ mogą one pogorszyć stan kliniczny pacjenta.

Ciąża i laktacja
Należy zachować ostrożność w przypadku przepisywania leku kobietom w ciąży. Lek przenika do mleka kobiecego i ma wpływ na niemowlę karmione piersią, dlatego kobiety przyjmujące klozapinę nie powinny karmić piersią.

Działania niepożądane
Bardzo często: Senność, uspokojenie, zawroty głowy; częstoskurcz; zaparcie, nadmierne wydzielanie śliny. Często: Leukopenia, neutropenia, eozynofilia, leukocytoza; zwiększenie masy ciała; nieostre widzenie, ból głowy, drżenie, sztywność, akatyzja, objawy pozapiramidowe, napady padaczkowe, drgawki miokloniczne; zmiany w EKG; niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, omdlenia; nudności, wymioty, jadłowstręt, suchość błony śluzowej jamy ustnej; zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych; nietrzymanie moczu, zatrzymanie moczu; uczucie zmęczenia, gorączka, łagodna hipertermia, zaburzenia wydzielania potu lub regulacji temperatury ciała. Niezbyt często: agranulocytoza; złośliwy zespół neuroleptyczny. Rzadko: niedokrwistość; zaburzenia tolerancji glukozy, cukrzyca; niepokój ruchowy, pobudzenie; splątanie, majaczenie; zapaść krążeniowa, arytmie, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia/wysięk osierdziowy; powstawanie zakrzepów z zatorami; aspiracja połkniętego pokarmu; dysfagia; zapalenie wątroby, żółtaczka cholestatyczna, zapalenie trzustki; zwiększenie wartości enzymu kinazy fosfokreatynowej CPK. Bardzo rzadko: trombocytopenia, trombocytoza; kwasica ketonowa, śpiączka hiperosmolarna, ciężka hiperglikemia, hipertriglicerydemia, hipercholesterolemia; późne dyskinezy; kardiomiopatia, zatrzymanie akcji serca; depresja oddechowa/zatrzymanie czynności oddechowej; powiększenie ślinianek przyusznych, niedrożność jelit/porażenna niedrożność jelit/wklinowanie kałowe; piorunująca martwica wątroby; odczyny skórne; śródmiąższowe zapalenie nerek; priaprizm; nagła niewyjaśniona śmierć.

Interakcje
Nie należy podawać klozapiny z lekami o działaniu hamującym na szpik kostny (np. karbamazepina, chloramfenikol, sulfonamidy, leki przeciwbólowe pochodne pyrazolonu, penicylamina, środki cytostatyczne i długo działające leki przeciwpsychotyczną depot w postaci iniekcji). Ze względu na możliwy efekt addycyjny podczas leczenia należy oraz zachować ostrożność podczas przyjmowania leku z alkoholem, inhibitorami MAO, lekami o działaniu hamującym czynność OUN (w tym opioidowymi lekami przeciwbólowymi i benzodiazepinami) oraz lekami o działaniu antycholinergicznym, hipotensyjnym lub hamującym czynność układu oddechowego. Klozapina może zmniejszać efekt podnoszenia ciśnienia krwi wywołany przez noradrenalinę lub inne środki o właściwościach α-adrenergicznych oraz odwracać efekt presyjny adrenaliny. Jednoczesne podawanie leków hamujących działanie niektórych izoenzymów cytochromu P450 (kofeina, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny - fluwoksamina, paroksetyna i citalopram) może zwiększać stężenia klozapiny. Jednoczesne przyjmowanie leków pobudzających działanie enzymów cytochromu P450 (np. karbamazepina, fenytoina, rifampicyna, omeprazol) może zmniejszać osoczowe stężenie klozapiny, co obniża skuteczność leku. Jednoczesne stosowanie litu i innych środków aktywnych wobec o.u.n. może zwiększać ryzyko rozwoju złośliwego zespołu neuroleptycznego. Ze względu na wypieranie leków wiążących się w dużym stopniu z białkami (np. warfaryna, digoksyna) z ich miejsc wiązania, klozapina może spowodować zwiększenie osoczowego stężenia tych leków. Znane są rzadko występujące poważne przypadki napadów padaczkowych, w tym napadów u pacjentów bez padaczki oraz pojedyncze przypadki majaczenia podczas podawania klozapiny z kwasem walproinowym.

Dawkowanie
Doustnie. Dawkę należy indywidualnie dostosowywać do stanu pacjenta, należy stosować najmniejsze dawki skuteczne: w 1. dniu podaje się 12,5 mg 1-2 razy na dobę, w 2. dniu 25 mg 1-2 razy na dobę. W przypadku dobrej tolerancji leku, dawkę dobową można zwiększać stopniowo o 25-50 mg, aż do uzyskania w ciągu 2-3 tyg. dawki do 300 mg na dobę. W razie potrzeby dawkę dobową można nadal zwiększać o 50-100 mg co 3-7 dni. Maksymalna dawka dobowa wynosi 900 mg. Po uzyskaniu optymalnego efektu terapeutycznego u wielu pacjentów można prowadzić leczenie podtrzymujące mniejszymi dawkami. Zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki. Leczenie podtrzymujące należy kontynuować przez co najmniej 6 miesięcy. Jeżeli przerwa w stosowaniu leku jest dłuższa niż 2 dni, leczenie należy wznowić od dawki 12,5 mg 1-2 razy na dobę w pierwszym dniu. W przypadku dobrej tolerancji leku zwiększanie dawek może odbywać się szybciej niż jest to zalecane u osób przyjmujących lek po raz pierwszy. U osób w podeszłym wieku 1. dnia podaje się 12,5 mg klozapiny, następnie dawkę dobową zwiększa się nie więcej niż o 25 mg/dobę. Przed planowanym zakończeniem leczenia zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki przez 1-2 tygodnie. Leku nie należy stosować u osób poniżej 16 lat.

Uwagi
Ze względu na działanie uspokajające i obniżające próg drgawkowy podczas leczenia (szczególnie w pierwszych tygodniach przyjmowania leku) pacjenci powinni unikać prowadzenia pojazdów lub obsługi maszyn. W trakcie leczenia nie należy spożywać alkoholu.