Nazewnictwo międzynarodowe - Valeriana officinalis (łac.), Valerian (ang.)

Kozłek lekarski jest to wieloletnie popularne zioło. Ma wiele nazw ludowych mi?dzy innymi walerian, baldrian, biedrzan, sto niebo czy kocia trawa. Występuje w całej Europie, Azji, a także w Stanach Zjednoczonych. Kozłek zazwyczaj rośnie pojedynczo na mokrych łąkach, w rowach, zaroślach oraz nad brzegami rzek i stawów. Znanych jest wiele gatunków, w tym wyhodowana w Polsce odmiana nazywana „Polką”. Charakteryzuje się ona dużą zawartością związków aktywnych.
Surowiec kozłka lekarskiego otrzymywany jest tylko i wyłącznie z uprawy.

Łacińska nazwa „valeriana” oznacza „dobrze się czuć, dobrze się miewać”. Związane jest z właściwościami kozłka lekarskiego. W jego skład wchodzą olejki lotne, kwasy organiczne, kwas izowalerianowy, a także inne substancje. Nadają one tej roślinie swoisty zapach, a także przydatne są w lecznictwie. Kozłek poprawia samopoczucie oraz łagodzi bóle głowy. Ma działanie uspokajające cały układ nerwowy. Poza tym działa rozkurczowo, zapobiega wzdęciom, nadmiernej fermentacji i innym objawom żołądkowym wywołanym na tle nerwowym. Pomaga przy zdenerwowaniach i bezsenności. Dodawany jest także do kąpieli, a kompresy z kozłka używane są do łagodzenia skurczów mięśni.
Kozłek lekarski można spotkać pod wieloma postaciami, np. jako tabletki, kapsułki, wyciągi, herbatki, a nawet nalewki. Wchodzi on skład wielu mieszanek ziołowych, a także przetworów i wyciągów mi?dzy innymi Nerwosanu,, Nerwosolu, Cardiolu i Passispazminy. Medykamenty te najczęściej nazywane są walerianą.
Trzeba pamiętać, iż nie poleca się używania kozłka lekarskiego w połączeniu z alkoholem.

Roślina charakteryzuje się słodkim i miodowym zapachem.

Ciekawe przepisy

Napar:
Należy moczyć w szklance zimnej wody dwie łyżeczki świeżego i posiekanego korzenia kozłka lekarskiego przez około 8-10 godzin. Po upływie tego czasu napar można pić, a aby zabić nieprzyjemny smak można dodać 2-3 krople wody miętowej.

Lek na nerwowość:
Trzeba zgnieść 50 g świeżego, umytego i wysuszonego korzenia kozłka lekarskiego, a następnie wymieszać to z 200 ml kwaskowatego, białego wina. Odstawić na miesiąc i odcedzić. W sytuacjach nerwowych brać 10 kropli, najlepiej rano na pusty żołądek.

Nalewka na bezsenność:
Dwie łyżki posiekanego korzenia i ziela kozłka lekarskiego należy zalać szklanką spirytusu i odstawić na dwa tygodnie. Całość odcedzić. Pić w zależności od potrzeb po 10 – 20 kropli.