Kawa – z języka arab. qahwa, tureckiego - kahve, włoskiego – caffe – jest napojem sporządzanym z palonych, a później zmielonych lub poddanych instantyzacji ziaren kawowca. Kawa jest zazwyczaj podawana na gorąco.
Kawa pochodzi z Etiopii, natomiast w Europie pojawiła się około XVI wieku. Jest to jedna z najpopularniejszych używek na ziemi. Tworzy podstawowe źródło kofeiny.
Pobudza i orzeźwia organizm oraz przyśpiesza przemianę materii. Wpływa również pozytywnie na sprawność myślenia.
Rocznie jest produkowane około 6,7 miliona ton kawy. Wciąż probuje się udowodnić negatywny wpływ kawy na organizm człowieka, jednak bez rezultatów.
Spożywanie kawy w nadmiernych ilościach może mieć niekorzystny wpływ na ludzki organizm.
Nazwa i pochodzenie kawy
Nazwa kawy wzięta jest z arabskiego kahwa. Kawa do języków europejskich dostała poprzez tureckie słowo kahve oraz stworzoną od niego włoską nazwę caffe. W Polsce kawa zaistniała dopiero po bitwie pod Wiedniem, która miała miejsce w 1683 roku w formie tureckiej. Kahva po arabsku może oznaczać zarówno kawę jak i wino ( te znaczenie jest o wiele starsze od pierwszego). Niektórzy przyjmują, że nazwa ta wywodzi się od dość znanego z uprawy kawy regionu Kaffa, który znajduje się w Etiopii. Słowo kawa może pochodzić także od słowa kohwet oznaczającego siłę.
Odkrycie kawy
Owoce kawowca znane były w Etiopii już w I tysiącleciu p.n.e. Ludność Etiopii spożywała je gotowane z dodatkiem masła i soli. Owoców nie uprawiano, ale zbierano ze stanowisk naturalnych. Przypuszcza się, że w XIII lub XIV wieku owoce kawowca przywiezione zostały przez kupców arabskich do Jemenu. Od tej pory, po dzień dzisiejszy Jemen stał się dostawcą najdroższej kawy na świecie. Istnieje prawdopodobieństwo, że to właśnie tam opracowano metodę preparowania nasion przez prażenie i wytwarzanie z nich napoju.
Napój z kawy był rozpowszechniany Beduini w całej Arabii. Z odkryciem kawy są związane dwie legendy. Pierwsza dotyczy zasług sufiego Shaikh ash-Shadhilla. Przypuszcza się, że podczas wędrówki po Afryce napotkał stado kóz, które były dość mocno pobudzone. Spróbował zjadanych przez kozy owoców i odkrył, że również na niego owe rośliny działają pobudzająco. Druga legenda jest podobna do historii Shaikha asha- Shadhilla. Jako odkrywcę uważa się pasterza o imieniu Kaldi, który pochodził z Etiopii.
Popularyzacja kawy w Arabii
Pod koniec XV wieku położony na południowym krańcu Morza Czerwonego arabski port Al-Mucha stał się ogromnym ośrodkiem handlu ziarnami rośliny zwanej kohwet.
Wraz z ekspansją arabską zwyczaj zaparzania i picia kawy został rozpowszechniony na całym Bliskim Wschodzie. Na początku ludzie byli pełni wątpliwości, czy też niechęci do nowo powstałego nawyku.
W roku 1511 w Mekce zabroniono spożywać kawy. Podobne nakazy wysunęły władze w Kairze w 1532. Jednak z powodu szybkiego wzrostu popularności napój powrócił do produktów dozwolonych.
W 1554 roku w Stambule doszło do otwarcia pierwszej kawiarni. W Arabii kontrowersje wokół nowej używki szybko ucichły, natomiast nad Bosforem kariera kawy przebiegała znacznie wolniej. Kawa jako środek pobudzający bywał obiektem krytyki religijnych ortodoksów. Pierwsze kawiarnie, które powstawały nad Bosforem stawały się wielokrotnie forami burzliwych dyskusji. Zaistniała sytuacja niepokoiła sułtanów. Restrykcje ucichły dopiero pod koniec XVI wieku.
Turcja stała się pośrednikiem w handlu i jednym z mocarstw kawowych.
Kawa w Europie i Ameryce
Kawa w Europie pojawiła się na początku XVII w. Można było ją dostać w niewielkich ilościach w miastach portowych takich jak: Amsterdam, Londyn czy Hamburg.
Oblężenie Wiednia przez Turków w 1683 roku i porzucenie zapasów kawy w tym mieście zapoczątkowało kulturę jej spożywania.
Pojawienie się kawy również i na starym kontynencie wzbudziło wiele kontrowersji religijnych. Przedstawiciele Kościoła byli przekonani, że jeśli kawa pochodzi od Arabów, to na pewno jest „dziełem szatana”.
Monopol rynku kawowego, który od lat był we władaniu Arabów został złamany. Przyczyną takiego stanu rzeczy było rozpoczęcie epoki kolonialnej. Ziarna zostały wykradzione i trafiły na plantacje do krajów Ameryki Południowej. W XVII w. prawie wszystkie mocarstwa kolonijne posiadały już plantacje kawy. Jedynym wyjątkiem była Francja.
Holendrzy stworzyli Kompanię Wschodnioindyjską, która regularnie wprowadzała i rozpowszechniała ziarenka kawy.
Na początku XIX w. kawa stała się towarem handlowym, który był pożądany przez rzesze konsumentów na świecie. Popularność kawy była wielkim darem dla biednych krajów, jednocześnie jednak podczas klęski nieurodzaju stawiała kraj na krawędzi bankructwa.
Nareszcie w latach 60 XX wieku doszło do podpisania deklaracji, która zapewniała państwom produkującym kawę, stałe ceny oraz określony udział w rynku.
Dzisiaj kawa jest(tuż po ropie naftowej) najlepiej sprzedającym się produktem, który przynosi kolosalne zyski.
Kawa jest jednym z najczęściej pitych napojów na świecie. Trudno jest określić kiedy dokładnie pojawiła się po raz pierwszy w Europie. W tej sprawie można oprzeć się na zapiskach Leonarda Rauwulfa z 1583 roku. Import używki był zasługą dwóch kompanii wschodnioindyjskich, czyli brytyjskiej i holenderskiej.
Pierwsza kawiarnia otwarta została w Anglii w Oksfordzie w roku 1650. Właścicielem kawiarni był turecki Żyd imieniem Jakub. W Londynie podobny lokal rozpoczął swoją działalność dwa lata później przy alei świętego Michała.
Kawa na kontynencie była rozpowszechniana z dość dużym opóźnieniem. Przypuszcza się, że pierwszy raz sprowadzono ją do Francji w roku 1644. ponad 20 lat później używka pojawiła się na stołach elity paryskiej na przyjęciu wydanym przez posła tureckiego Mustafę Paszę. Natomiast pierwszy lokal kafehauz w stolicy kraju powstał w 1671 roku. W tym czasie w Anglii istniało już około 3000 kawiarni.
Napój stawał się coraz bardziej popularny. Kawa swoją sławą dotarła nawet za ocean. W 1670 rozpoczęła swoją działalność pierwsza kawiarnia w Bostonie. Po zwycięstwie pod Wiedniem w 1683 Polak Franciszek Jerzy Kulczycki otworzył pierwszy kafehauz w stolicy Austrii. Według legendy Kulczycki korzystał z zapasów kawy, które zostały porzucone przez uciekających Turków. Pomógł on również spopularyzować zwyczaj dodawania do napoju cukru oraz mleka. W Wiedniu istniała tradycja wywieszania portretu Kulczyckiego (niem. Kolschitzky) w oknach wszystkich kawiarni.
Kawa na starym kontynencie była kontrowersyjnym produktem. Pochodziła z Arabii, więc niektórzy widzieli w niej „zło i dzieło szatana”.
Na początku XVII wieku papież Klemens VIII również podjął temat kawy. To właśnie za jego przyzwoleniem napój ten wkroczył do świata chrześcijańskiego. W XVII i XVIII w. wielkie potęgi kolonialne zaczęły uprawiać kawowiec w swoich koloniach. Holandia w 1658 roku założyła pierwsze plantacje na wyspie Cejlon, na Jawie, a następnie na zaczęła rozpowszechniać ziarna na całym Archipelagu Sundajskim.
Francja pierwsze plantacje zaczęła zakładać na Martynice. Niedługo potem, uprawę kawy rozpoczęto w Gujanie Francuskiej. W 1719 roku Portugalczycy ukradli z Gujany sadzonki i założyli swoje własne plantacje w Brazylii. Tym samym kawa zmieniła się z używki dla elit, w napój dostępny dla każdego. Przez cały wiek XIX i pierwsze dekady XX Brazylia dominowała jako producent i najefektywniejszy monopolista na całym rynku kawy.
Z czasem polityka utrzymywania wysokich cen udostępniła kawę dla kolejnych państw takich jak Kolumbia, Gwatemala i Indonezja. Obecnie kawa jest bardzo popularnym produktem. Według badań wypija się jej się około 400 mld filiżanek rocznie.
Kawa w Polsce
Kawa do Polski dostała się dopiero pod koniec XVII wieku. Została przywieziona z południa, od panujących nad Mołdawią Turków. Jej miłośnikami byli Jan III Sobieski oraz Bohdan Chmielnicki. Na początku napój uznawano za nie za smaczny, a nawet szkodliwy dla zdrowia. Przeciwnikami kawy byli Wacław Potocki i Jan Andrzej Morsztyn. W polskich miastach stała się bardziej popularna na przełomie XVII i XVIII wieku. Najpierw w Gdańsku stylowe i modne stało się picie kawy. Tam też zaczęły powstawać pierwsze kawiarnie zwane kafehauzami.
Na początku XVIII wieku kawa znalazła się w podręcznikach medycznych i była opisywana jako specyfik na schorzenia przewodu pokarmowego. Na początku kawa była napojem elitarnym, ale już od XVIII wieku stała się bardziej popularna i łatwo dostępna. Napój zyskał uznanie czasopism takich jak "Monitor" i "Patriota Polski". W czasopismach zapewniano, że nowa używka nie jest szkodliwa dla zdrowia i nie wpływa niekorzystnie na zdolności do pracy. W połowie stulecia poprzez działania Józefa Epifani Minasowicza opublikowano pierwszą monografię na temat kawy w języku polskim. Monografia została napisana przez jezuickiego misjonarza i orientalistę Tadeusza Krusińskiego. Nie obyło się bez protestów przeciwników używki. Jednak kawa zyskała większe większe grono zwolenników. Ignacy Krasicki był jednym z nich.
W 1779 roku Adam Kazimierz Czartoryski napisał komedię, którą nazwał tytułem "kawa". W 1795 pojawił się pierwszy w języku polskim podręcznik dla kawiarzy - "Krótka wiadomość o kawie i jej właściwościach i skutkach na zdrowie ludzi spływających.”. Najchętniej kupowaną kawą była sprowadzana z Turcji „de mocca”. Kiedy nie była dostępna, sięgano po ziarna z Lewantu, Martyniki oraz Indii Holenderskich. Wzrastająca popularność kawy wpłynęła na rozwój wytwórczości porcelany i fajansu w manufakturach w Białej Podlaskiej, Żółkwi czy Ćmielowie. Na początku kawę pito na wzór wschodni, czyli bez cukru, mleka lub innych dodatków. Z czasem zaczęto dodawać do niej mleko, słodką śmietanę, cukier, a nawet i sól. Pod koniec XVIII wieku mocną kawę "po polsku" pito z wyborową tłustą śmietanką, a wśród cudzoziemców jej sławę można było porównywać do sławy polskiego chleba. Żeby odróżnić kawy, kawa słaba była nazywana "niemiecką" lub "śląską". Czarną kawę pijano tylko w czasie postów. Miało to oznaczać umartwianie się. W drugiej połowie XVIII wieku z Prus dotarł zwyczaj mieszania kawy z cykorią. W 1818 roku Ferdynard Bohm otworzył we Włocławku pierwszą wytwórnię kawy zbożowej. W użyciu, zwłaszcza wśród ludzi niezamożnych były też inne jej substytuty, które były wytwarzane mi?dzy innymi z bobu, żołędzi lub też z palonego grochu. Ogromną popularnością cieszyły się kafehauzy, z czasem nazywane kawiarniami. Na początku XVIII wieku Antoni Momber otworzył sławną później kawiarnię w Gdańsku. Innym właścicielem kawiarni był Francuz Henri Duval, który w 1724 roku otworzył lokal w Warszawie. W 1822 roku w Warszawie działało już 122 kawiarnie. Natomiast w 1844 liczba ta wynosiła 180 kawiarń. W Krakowie w połowie stulecia pojawiło się 55 lokali, które konkurowały z zachowującymi odrębność cukierniami. W XIX wieku kawiarnie zaczęły przekształcać się w lokale o charakterze bardziej klubowym. Powstał nawet obyczaj wzmacniania kawy alkoholem. Bogata szlachta zaczęła zatrudniać wykwalifikowaną służbę, która miała za zadanie parzenie kawy. Idealny napój XIX wieku musiał mieć "czarność węgla, przejrzystość bursztynu, zapach mokki i gęstość miodowego płynu". Kawę najczęściej podawano rankiem do łóżka państwa , aby ich rozbudzić i dodać energii. Pijano ją również dla aromatu i smaku podczas podwieczorku.
Handl kawą na ziemiach polskich został zapoczątkowany przez kupców, którzy obracali wszelkimi towarami. Firmy uczestniczące w obrocie kawą pojawiły się około połowy XIX wieku na terenach Galicji. Do końca XIX wieku kawa była sprzedawana w postaci surowej, a palić trzeba było ją samemu. Do tych celów wykorzystywano skomplikowane maszynki do kawy, które były obowiązkowym wyposażeniem mieszczańskiego, bądź inteligenckiego domu. Efekty samodzielnego parzenia kawy nie zawsze były dobre, dlatego też, lepszym wyjściem było odwiedzenie kawiarni. W 1882 roku Tadeusz Tarasiewicz, który był właścicielem firmy "Pluton", zaproponował kawę paloną we własnej palarni. W odrodzonej Polsce do firm handlujących kawą o największym znaczeniu można zaliczyć Pluton, Spółdzielnia Spożywców Społem, Wielkopolski Skład Kawy, a także Julius Meinl, a także warszawskie przedsiębiorstwa Józefa Fettera i Alfreda Jurzykowskiego. Kiedy nastąpił kryzys gospodarczy, firmy powołały Zrzeszenie Importerów Kawy i Herbaty RP, a później Kompanię Handlu Zamorskiego. W czasach II wojny światowej powróciły dawne sposoby wytwarzania kawy domowymi sposobami. Kawę najczęściej otrzymywano z żołędzi palonych na płycie kuchennej. Niedobory kawy w okresie PRLu, stały się ważnym problemem społecznym. Dopiero w 1964 roku udało się przekroczyć wysokość jej przedwojennego importu. Kawa była niezbędnym elementem życia biurowego, zwłaszcza po wprowadzeniu do życia w latach 60. w Warszawie przepisu o rozpoczynaniu pracy o godzinie szóstej.
Importowane ziarna nadaremnie próbowano zastąpić kawą zbożową rodzimej produkcji (zwaną "Inką"). Po czasach PRL- pozostał zwyczaj podawania kawy w szklankach, a nie tylko w filiżankach. Obecnie wśród młodego pokolenia modne jest picie kawy z ceramicznych kubków. Z chwilą wprowadzenia gospodarki wolnorynkowej, problem niedoborów kawy zniknął. Kawa ponownie stała się napojem ogólnodostępnym.
Uprawa kawy
Kawa jest jednym z podstawowych artykułów spożywczych. To także najważniejszy towar handlowy na świecie. W skali globalnej 25 milionów drobnych producentów czerpie korzyści z jej wytwarzania. W samej Brazylii (1/3 światowego rynku) zatrudnia się 5 milionów osób przy uprawie 3 miliardów krzewów kawowca.
Uprawa kawowca wymaga olbrzymiego wkładu pracy, stałej uwagi i nie podlega automatyzacji. Największymi światowymi producentami kawy są Brazylia (2,18 mln ton rocznie), Wietnam (0,99 mln ton), Indonezja (0,76 mln ton) oraz Kolumbia (0,68 mln ton). Najważniejszą giełdą, na której odbywa się sprzedaż oraz kupno kawy jest Nowojorska Giełda Kawy i Cukru. Największy port przeładunkowy tego towaru mieści się w Hamburgu. Według danych, które zostały opublikowane w latach 70-tych i 80- tych przez Międzynarodową Organizację Kawy, ceny ziaren kawowca utrzymywane były na wysokim poziomie (powyżej 100UScents/funt) . Dopiero pod koniec lat 90. doszło do gwałtownego spadku cen - do minimalnego poziomu 41,17UScents/funt. Stało się to we wrześniu 2001. „Kryzys kawowy” trwał, aż do 2004 roku. Załamanie było spowodowane między innymi unieważnieniem Międzynarodowego Porozumienia w Sprawie Kawy( w latach 1975-1989 sztucznie wymuszało wysokie ceny).Innym czynnikiem było wejście na rynek Wietnamu. Stało się to za sprawą zniesienia w 1994 embarga nałożonego na ten kraj przez Stany Zjednoczone. Uprawy wietnamskie, który były najbardziej wydajne, były wypierane z rynku producentów z tradycyjnych "krajów kawowych", mi?dzy innymi Brazylii, Nikaragui oraz Etiopii. Skutkiem tego było obniżenie cen i bankructwa wielu amerykańskich, a także afrykańskich plantatorów. Ceny znowu zaczęły rosnąć w 2005 roku, we wrześniu dochodziły do 78,79 Uscents/funt. Natmiast w marcu 2006 było to już 101,44 UScents/funt. Głównym powodem wzrostu były prawdopodobnie nieurodzajne zbiory. Zwiększająca się konsumpcja kawy w Rosji i Chinach z biegiem lat nabierała znaczenia.
Zdaniem analityków ceny kawy od 2006 roku będą rosły.
Rodzaj rośliny, która posiada łacińską nazwę Coffea należy do rodziny roślin marzanowatych. Do tej rodziny zalicza się około 500 różnych rodzajów i ponad 6000 różnych gatunków. W grupie roślin z rodzaju Coffea istnieje duża liczba wieloletnich krzewów i drzew. Nie wszystkie magazynują w swoich nasionach kofeinę, ale poszczególne krzewy i drzewa wykazują bardzo małe podobieństwo do znanego kawowca.
Naukowcy wyodrębnili do tej pory około 60 gatunków kawy. Większość zaliczana jest do roślinności dziko żyjącej. Ekonomiczne znaczenie wiąże się z uprawą jedynie dwóch gatunków kawy: Coffea Arabica oraz Coffea Canephora. Kawa Arabika w przeciwieństwie do innych gatunków kawy zawiera podwójną ilość chromosomów (cztery zamiast dwóch).
Coffea Arabica zwana też kawą "arabską" była uprawiana w XV wieku na polach tarasowych w południowym Jemenie. Do najważniejszych rodzajów kawy zaliczamy "Coffea Arabica Typica" oraz "Coffea Arabica Bourbon". Kawy z rodzaju Arabika mają harmonijny i równomierny smak, ale przy małej zawartości kofeiny. Roślina jest bardzo wymagająca, gdyż do jej uprawiania potrzeba stabilnego klimatu, starannej pielęgnacji oraz umiejscowienia upraw na wysokości 600- 2000 m n.p.m. Arabikę wyżynną zalicza się do najbardziej znakomitych ziaren do przyrządzania kawy espresso. Arabika jest gatunkiem kawy, która występuje w 70% w światowej produkcji.
Działanie kawy i wpływ na zdrowie
Kawa poprzez to, iż zawiera kofeinę pełni rolę stymulującą. Ma właściwości pobudzające i zwiększa sprawność myślenia. Wpływa również na zmniejszanie zmęczenia psychicznego i fizycznego. Jest pita najczęściej rano. Bezpośredni wpływ kofeiny na nasz organizm zaczyna się odczuwać po około pół godzinie.
Badania przeprowadzane w XIX i XX wieku nie pomogły w ustaleniu do jakich chorób może doprowadzić picie kawy, jednak nigdy nie zaliczano jej do zdrowej żywności. Dopiero w ostatnich dekadach przeprowadzono określone testy na dostatecznie dużych grupach pacjentów. Naukowcy, wciąż nie są zgodni, co do kwestii wpływu kawy na zdrowie, ponieważ mają trudności w przeprowadzeniu pewnych badań. Badania wymagają nie tylko dużej liczby osób, ale także właściwego ujęcia niezależnych czynników takich jak zwyczajów żywieniowych, płci, masy, ogólnej kondycji, chorób, a także poziomu cholesterolu i wielu innych.
Według badań:
- spożycie kawy nie jest związane ze wzrostem ryzyka udaru mózgu i chorób serca
- nie ma związku między umiarkowanym spożywaniem kofeiny, czy też bardziej ogólnym poziomem cholesterolu u człowieka
- nie udowodniono związku między piciem kawy, a występowaniem chorób nowotworowych
- kawa zwiększa tętno, zwłaszcza w przypadkach, gdy jest bardzo rzadko pita. Częste dostarczanie dla organizmu kofeiny sprawia, iż efekt ten zanika. Nie udowodniono jednak związku pomiędzy nadciśnieniem, a spożyciem kawy.
- kawa powoduje wypłukiwanie wapnia z organizmu. Efekt ten nie jest taki duży, dlatego nawet spożywanie jej w dużych ilościach nie mogłoby zwiększać szans zachorowania na osteoporozę
- brak jest dowodów negatywnego wpływu kawy, która jest spożywana w umiarkowanej ilości na kobiety w ciąży i płód. Nie udało się udowodnić również związku, między piciem kawy przez matkę, a wcześniactwem.
Pozytywne właściwości
Według określonych badań kawa pita w dość umiarkowanych ilościach posiada pewne pozytywne, a czasami lecznicze właściwości. Funkcje:
- polepsza pamięć krótkotrwałą i chwilowo podwyższa poziom IQ
- zmniejsza ryzyko zachorowania na marskość wątroby
- właściwości dotleniające, przez co ułatwia koncentrację, jak również pozytywnie wpływa na krążenie i układ trawienny
- przyśpiesza przemianę materii, tym samym zwiększa się tempo przemiany lipidów i pomaga zapobiegać zmęczeniu mięśni
- zmniejsza ryzyko wystąpienia u mężczyzn kamicy żółciowe
- przyczynia się do zmniejszenia zachorowalności na nowotwory pęcherza wśród palaczy
- powoduje zmniejszanie się ryzyka zachorowania na chorobę Parkinsona
- nawet do 50% zmniejsza ryzyko zachorowania na cukrzycę typu II.
- zmniejsza ryzyko zachorowania na raka jelita i wątroby (hepatomę).
- zwiększa efektywność środków przeciwbólowych
- jest głównym przeciwutleniaczem w diecie osób, które spożywają niewiele owoców i warzyw
- poprawia perystaltykę jelit
Negatywne właściwości
Badania wykazują oprócz pozytywnych działań kawy, także niekorzystne skutki jej picia. Zazwyczaj wiążą się one ze spożywaniem kawy w zbyt dużych ilościach.
Spożycie kawy w zbyt dużej ilość wpływa na osobowość i powoduje nerwowość, niepokój oraz rozdrażnienie (tzw. "zdenerwowanie kofeinowe").
Kawa wpływa na żółknięcie zębów, a także prowadzi do próchnicy.
Ze względu na właściwości pobudzające, osoby które wypiją kawę pod wieczór mają problemy z zasypianiem (u nielicznych występuje efekt przeciwny).
Nieznacznie zmniejsza płodność zarówno u mężczyzn jak i u kobiet.
Spożycie dużej ilości kawy przez kobietę w ciąży może zaszkodzić dla płodu i istnieje większe prawdopodobieństwo urodzenia się martwego dziecka. W związku z tym zalecane jest, aby osoby, które są w ciąży piły maksymalnie dwie filiżanki kawy dziennie.
Gotowana kawa w dużym stopniu wpływa na podniesienie poziomu cholesterolu.
Kawa zwiększa prawdopodobieństwa ataku serca u osób, które mają wolniejszy metabolizm (osoby posiadające gen spowalniający detoksykację kofeiny w wątrobie) nawet o 133% w przypadku picia powyżej 4 filiżanek dziennie- gen posiadało 54% osób uczestniczących w badaniu).
Spożycie dużej ilości kawy zwiększa prawdopodobieństwo poszczególnych chorób serca.
Rodzaje kawy:
1. Kawa Americano - kawa z ekspresu, która smakiem przypomina kawę filtrowaną, do której dolewa się gorącej wody, aby rozcieńczyć porcję zachowując przy tym smak kawy z ekspresu.
2. Café Creme- jest to kawa normalnej mocy z warstewką śmietanki podobnie jak w espresso.
3.Cappuccino - 1/3 Esspresso z mlekiem gotowanym na parze (1/3 ) oraz z mlekiem spienionym (1/3).
4. Con Panna – określona porcja espresso z górką ubitej śmietanki.
5. Demi-tasse - jedna porcja espresso zaparzana w normalnej filiżance do kawy.
6. Espresso- kawa parzona metodą 'espresso' - porcja 40 - 50 mililitrów.
7. Erlängerter - kawa espresso, która parzona jest większą ilością wody (patrz Café Lungo).
8. Espresso Dopio - podwójna porcja kawy espresso.
9. Flavoured Latte - około 350 ml kawy latte z 30 ml aromatu (wiśni, wanilii itp.). Porcje mogą być różnej wielkości.
10. Kawa (Grosser)Brauner- z mlekiem, a większa filiżanka nazywana jest Grosser.
11. Kapuziner - czarna kawa z małą ilością spienionego mleka.
12. Latte macchiatto- porcja kawy espresso wlana jest do szklanki mleka zagotowanego na parze.
13. Latteccino- coś pośredniego między latte i cappuccino.
14. Macchiato- jedna porcja kawy espresso z plamkami jednej lub dwóch łyżek spienionego mleka.
15. Mocha- kawa espresso z dodatkiem mleka o smaku czekoladowym: kawa (1/3) parzona bezpośrednio do spienionego mleka (1/3), w którym rozpuszcza się kakao (1/3).
16. Café Frappé- to mocna kawa (½), która zmiksowana jest z lodami (1/2).
17. Caffe Latte, Café au lait- kawa o normalnej mocy (1/2) z ciepłym mlekiem (1/2)
18. Café Lungo- Espresso 'z długiego ciągnienia': przez zmieloną kawę przepływa więcej wody, jednak napar nie może być za bardzo rozcieńczony (porcja 100 ml - 120 ml).
19. Café Ristretto- Espresso 'z krótkiego ciągnienia' - zaparzane małą ilością wody: przepływ wody następuje przez głowicę zaparzającą i jest przerywany po przepuszczeniu około 25 ml.
Doskonałym sposobem na pyszną kawę jest jej spożywanie w lokalach typu bary lub kawiarnie, które posiadają specjalne ekspresy kawowe. Czynnikiem, który wydobywa kofeinę jest gorąca para wodna. Ta skuteczna metoda, w krótkim czasie parzenia kawy, wydobywa wszystkie jej walory smakowe, jak również chroni przed dostaniem się do napoju szkodliwego pyłu. Od pewnego czasu, w małych kawiarenkach spotyka się również eleganckie zaparzacze do kawy. Są one stawiane na palniku spirytusowym, na stole przed gościem i na jego oczach wykonuje się zaparzanie aromatycznej kawy.
Ciekawostki
Słowo kawa brzmi podobnie w prawie każdym języku świata. Dla Anglika "coffee", dla Francuza "cafe", Niemcy mówią "Kaffee", Holendrzy "koffie", włosi "cafe", Grecy "kafeo", natomiast Polacy "kawa".
Najważniejszą substancją, która odpowiedzialna jest za działanie kawy jest kofeina. Kofeina pobudza działanie kory mózgowej, a także całego centralnego układu nerwowego. W zależności od gatunku kawy, jedna filiżanka to 70-140 mg kofeiny.
Usuwanie kofeiny z organizmu kobiet jest szybsze (nawet o 30%) niż u mężczyzn.
Smak i aromat naparu całkowicie zależą od odmiany kawy, miejsca jej i uprawy, a także procesu palenia. Za jedną z najlepszych kaw uważa się kawę, którą otrzymuje się z gatunku Coffea Arabica uprawianego w Etiopii.
Amerykański naukowiec, Artur Klatsky po 10 latach pracy nad kofeiną , stwierdził, że picie kawy chroni przed myślami samobójczymi, a także odgania stres.
W Londynie do XVII wieku ziarna kawy były używane jako lekarstwa dla alkoholików i na inne dolegliwości. Kawę można było dostać tylko w aptekach.
W XVII wieku w Anglii kawiarnie stały się tak popularne, że król Karol II próbował je zamknąć. Prestiż króla ucierpiał, a po jedenastu dniach, kawiarnie znowu otworzyły swoje podwoje.
Ekspres ciśnieniowy wynalazł Włoch Achille Gaggia, Achilles. Papierowy filtr do kawy z kolei wynalazła niemiecka gospodyni domowa Melitta Bentz.
Z kawą kojarzono największe koncerny motoryzacyjne. Przez ponad 130 lat Peugeot oprócz samochodów, produkował młynki do kawy.
Jan Sebastian Bach uwielbiał kawę. Dla swego trudno skomponował "Kantatę o Kawie".
Wykazano, że przeciętny mieszkaniec Finlandii spożywa rocznie 12 kg kawy, podczas gdy statystyczny Polak 2,5 kg.
Kawa, podobnie jak wino ma swoich kiperów komponujących kawowe mieszanki.
Zielone kawowe ziarna mogłyby być przechowywane nawet przez 10 lat. Niektóre gatunki kawy stają się przez to lepsze.
75% kawy sprzedanej w Polsce to kawa mielona, a w Wielkiej Brytanii jedynie 10%.
Każdego roku mieszkańcy Ziemi piją około 400 miliardów filiżanek.
Tradycyjne worki jutowe są używane, by przechowywać zieloną kawę i mieszczą około 600 000 ziaren.
Przy ocenie kawy zmysł węchu posiada dużo większe znaczenie niż zmysł smaku.
Zapach kawy jest najlepiej rozpoznawalnym zapachem na świecie.
Skandynawowie piją bardzo dużą ilość kawy - spożycie sięga 12-13 kg na mieszkańca rocznie.
Palone ziarna kawy zachowują swój aromat przez 2 tygodnie. Natomiast zmielona kawa traci aromat po godzinie, a napar kawowy w ciągu kilkunastu minut.
W samym Tokio istnieje 10.000 kawiarni.
Kawa - informacje ogólne
Strona 1 z 1
#0 Doradca KFD
W tym przypadku polecam Ci (dodam miniaturki zdjęć aby łatwiej było wybrać):
Vitalmax - Creatin mikro 250 mesh (300g.) (akurat w wyprzedaży, tylko - 31,00 zł)
Tested Burner - 68kap. (akurat w wyprzedaży, tylko - 62,00 zł)
Multipower Guarana - 1 ampułka - 25 ml (akurat w wyprzedaży, tylko - 4,85 zł)
Muscle Meds Creatine Decanate 300 g (akurat w wyprzedaży, tylko - 49,00 zł)
ActivLab BCAA 1000 XXL Tabs - 120 kaps. (akurat w wyprzedaży, tylko - 31,00 zł)
--------------------------------------
Vitalmax - Creatin mikro 250 mesh (300g.) (akurat w wyprzedaży, tylko - 31,00 zł)
Tested Burner - 68kap. (akurat w wyprzedaży, tylko - 62,00 zł)
Multipower Guarana - 1 ampułka - 25 ml (akurat w wyprzedaży, tylko - 4,85 zł)
Muscle Meds Creatine Decanate 300 g (akurat w wyprzedaży, tylko - 49,00 zł)
ActivLab BCAA 1000 XXL Tabs - 120 kaps. (akurat w wyprzedaży, tylko - 31,00 zł)--------------------------------------
Poniżej kilka linków do tematów podobnych do Twojego:
kawa | tak czy nie?? , Sklepowy Spam post i pytania ogólne | rozmowy o dupie marynie przy kubku białka %) , Koci Pazur (Cat's Claw) | Informacje , Ogólne osłabienie - jak zwiększyć? | ogólne osłabienie , kawasaki ZX6R | POKAŻ JAK SIĘ CIESZYSZ!
kawa | tak czy nie?? , Sklepowy Spam post i pytania ogólne | rozmowy o dupie marynie przy kubku białka %) , Koci Pazur (Cat's Claw) | Informacje , Ogólne osłabienie - jak zwiększyć? | ogólne osłabienie , kawasaki ZX6R | POKAŻ JAK SIĘ CIESZYSZ!
Udostępnij ten temat:
Strona 1 z 1
Losowe tematy: Pneumokoki szczepionka kiedy | Lactulose-MIP | System Protein 80 efekty uboczne | Metajodobenzyloguanidyna- 123I (MIBG-123 | Roztwór glukozy 10% Baxter | Leczenie niedoczynności tarczycy | Kaizen Xtreme BCAA L glutamine
Pomoc












