KFD.PL: Grypa od A do Z. - Forum KFD.pl

Grypa jest ostrą chorobą zakaźną wywoływaną przez wirusy grypy. Wiele osób lekceważy tę chorobę uważając ją za „zwykłą infekcję”. Tymczasem skutki zachorowania na grypę mogą być bardzo poważne z uwagi na liczne powikłania, na które pacjent może być narażony. Jest to choroba, która w pewnych sytuacjach może doprowadzić nawet do śmierci. Na szczęście grypa jest chorobą przed którą możemy się bronić, głównie stosując szczepienia profilaktyczne. Dlatego o chorobie należy pomyśleć wcześniej (zanim się na nią zachorowało) i najlepiej podzielić się swoimi obawami i wątpliwościami z lekarzem rodzinnym. On to dokładnie wyjaśni nam na czym polega niebezpieczeństwo grypy, zaleci działania profilaktyczne, określi czy powinniśmy się szczepić i pomoże w wyborze szczepionki.

Grypa jako chorobą wirusowa

Grypa jest chorobą powodowaną przez wirusy grypy. Wirusy nie potrafią żyć samodzielnie. Dlatego niezbędne dla ich aktywności jest obecność żywego organizmu, którym w przypadku grypy jest człowiek. Wirusy grypy przenoszą się od chorego człowieka do drugiego człowieka, atakując głównie drogi oddechowe. Wirusy wnikają do komórek naszego organizmu, tam się rozmnażają a następnie opuszczają zaatakowane komórki, wcześniej je niszcząc. Na straży zdrowia naszego organizmu stoi system immunologiczny (odpornościowy), który po pewnym czasie eliminuje wirusy grypy z naszego organizmu. Organizm nasz sam więc zwalcza chorobę pod warunkiem, że jego system odpornościowy „pracuje prawidłowo”. Istnieją bowiem choroby, które powodują jego osłabienie np. AIDS oraz wiele innych przewlekłych chorób. Również osoby starsze mogą mieć osłabiony system immunologiczny. W tych przypadkach organizm często nie radzi sobie z wirusem grypy, co może wówczas doprowadzić do wielu groźnych w skutkach powikłań będących zagrożeniem dla naszego zdrowia a nawet życia.


Drogi szerzenia się grypy.

Grypa
jest chorobą bardzo rozpowszechnioną, bardzo zaraźliwą – praktycznie każdy może na grypę zachorować. Zarażenie grypą następuje od chorego na grypę człowieka i odbywa się ono dwoma sposobami: albo przez kontakt bezpośredni albo drogą kropelkową. Oznacza to, iż osoba chora może mieć na rękach cząsteczki śluzu razem z wirusami, które mogą być przeniesione na dłonie osoby zdrowej, a stamtąd mogą zostać przeniesione w okolicę ust i nosa. Podobnie wygląda sytuacja z zarażeniem drogą kropelkową. Chora osoba kicha, kaszle wydalając do powietrza drobinki śluzu wraz z wirusem, które osiadać mogą w okolicy ust i nosa osoby zdrowej. Wirus atakuje drogi oddechowe, więc z okolicy ust łatwo może dotrzeć do miejsca, które „lubi”.

Należy pamiętać, że nie tylko zarażamy się grypą od innych osób, ale również możemy stanowić źródło zarażenia dla kolejnych zdrowych osób.
Objawy grypy mogą pojawić się bardzo szybko i mają charakter nieswoisty. Oznacza to, że nie są charakterystyczne dla tej jednej choroby i mogą pojawiać się również w innych chorobach.

Objawy grypy nie pojawiają się od razu po kontakcie z osobą chorą. Zanim rozwiną się objawy choroby musi upłynąć około jeden do sześciu od kontaktu z osobą chorą na grypę.



Do głównych objawów ogólnych grypy należą:

- wysoka gorączka (powyżej 37,8°C)
- dreszcze
- złe samopoczucie
- uczucie rozbicia i krańcowego wyczerpania
- bóle głowy
- bóle mięśni



Do objawów miejscowych należą m.in.:

- suchy (tzn. bez odpluwania plwociny) i męczący kaszel
- katar (mogą wystąpić krwawienia z nosa)


Nie wszystkie objawy muszą wystąpić aby lekarz mógł stwierdzić grypę.


Przebieg grypy

Przebieg grypy może być bardzo różny, niektóre osoby mogą grypę przechorować nic o tym nie wiedząc (przebieg bezobjawowy), u innych osób przebieg może być łagodny lub objawy mogą występować w bardzo dużym nasileniu.

U osób wyjściowo zdrowych objawy grypy ustępują po około tygodniu. Jednak u niektórych osób przez pewien czas po przechorowaniu mogą się utrzymywać kaszel oraz uczucie zmęczenia.

Osoby chore na grypę powinni pamiętać o tym, że mogą zarażać swoje otoczenie.

Wiele infekcji wirusowych ma bardzo podobne objawy kliniczne. Ważne jest aby odróżnić od siebie te „niewinne” przeziębienia od grypy, której konsekwencje mogą być poważne.

Różnicowanie: [G]-grypa [P]-przeziebienie

początek objawów:
[G] nagły
[P] powolny

wysoka gorączka
[G] często
[P] rzadko

bóle głowy, mięśni i stawów
[G] silne
[P] mniej nasilone

krańcowe wyczerpanie
[G] często
[P] rzadko

suchy kaszel
[G] często
[P] rzadko

kichanie
[G] rzadko
[P]często

chrypka
[G] rzadko
[P] często

powikłania
[G] często
[P] rzadko

szczepionka
[G] dostępna
[P] brak

Grypa jest poważną chorobą (często wbrew powszechnej opinii) i nie należy jej lekceważyć. Niebezpieczeństwo grypy polega głównie na możliwości wystąpienia licznych powikłań pogrypowych. Powikłania te mogą przyczynić się do pogorszenia stanu zdrowia pacjenta, zaostrzają przebieg chorób na które choruje, a także mogą doprowadzić do śmierci.

Powikłania pojawiają się najczęściej w ciągu pierwszych dwóch tygodni trwania grypy i należą do nich:

- zapalenie płuc
- zapalenie oskrzeli
- zapalenie ucha
- zaostrzenie chorób przewlekłych (już wcześniej istniejących, głównie dotyczy to chorób serca i płuc)



Grypa również może spowodować wystąpienie następujących chorób:

- zapalenie mięśnia sercowego
- zapalenie nerwów
- zapalenie opon mózgowo rdzeniowych
- wstrząs toksyczny

Leczenie

Grypa jest chorobą, z którą układ odpornościowy u zdrowych osób sobie sam poradzi. W większości przypadków nie stosuje się leczenia przyczynowego tj. nie podaje się środków zwalczających wirusy grypy. Istnieją leki zwalczające wirusy grypy, ale stosuje się je według wskazań lekarza i w ściśle określonych przypadkach.

Większość chorych leczona jest objawowo tzn. środkami, które nie zabijają wirusów grypy, lecz jedynie łagodzą jej objawy. Chory powinien pozostać w domu. „Przechodzenie” grypy może skończyć się wystąpieniem powikłań pogrypowych. Lekarz może zalecić leki, które obniżą gorączkę, pomogą zlikwidować ból głowy, czy udrożnią nos.



Zabezpieczenie przed zachorowaniem na grypę



Zachowania ogólne

Należy zminimalizować szansę zarażenia się grypą. Można to uczynić poprzez unikanie miejsc publicznych podczas epidemii grypy, unikanie kontaktów z osobą chorą, częste mycie rąk i nie dotykanie okolicy ust i nosa brudnymi rękoma przebywając poza domem może częściowo uchronić przed zachorowaniem. Nie są to jednak najskuteczniejsze metody walki z grypą.


Najlepsze zabezpieczenie przed grypą - szczepionki przeciwko grypie

Grypa jest chorobą, przed która łatwo można się uchronić stosując szczepionkę przeciwko grypie. Można ją zastosować u każdej osoby, która wyrazi chęć zaszczepienia się. Osoba taka powinna udać się do swojego lekarza rodzinnego i z nim przedyskutować tę kwestię. Nie można samowolnie kupić sobie szczepionki i jej zastosować. Pomimo faktu, iż szczepionki przeciwko grypie są w większości przypadków bezpieczne w użyciu zawsze lekarz decyduje kto powinien być zaszczepiony. Istnieją pewne przeciwwskazania i niektóre osoby ze względu na swoje inne choroby nie powinny być szczepione.

Należy pamiętać również o tym, iż szczepienie powinno odbywać się w obecności lekarza, ponieważ mogą wystąpić pewne groźne alergiczne powikłania w wyniku szczepienia. Powikłania te zdarzają się niezwykle rzadko, ale dla bezpieczeństwa pacjenta taką procedurę powinien zawsze monitorować lekarz.

Istnieją grupy ludzi, które ze wskazań medycznych powinny zostać poddane szczepieniu przeciwko grypie, głównie ze względu na ich stan zdrowia. W przypadkach tych częściej bowiem dochodzi do groźnych w skutkach powikłań w wyniku zachorowania na grypę. Do osób tych zaliczamy:

- osoby powyżej 50 roku życia
- osoby, które chorują na przewlekłe choroby układu oddechowego i układu krążenia
- osoby, które chorują na choroby nerek, cukrzycę
- osoby z obniżoną odpornością
- osoby przebywające w bliskim kontakcie z osobami podlegającymi szczepieniom ze wskazań medycznych
- osoby przebywające w skupiskach (domy dziecka, internaty, domy pomocy społecznej)



Ponadto szczepieniu powinny się poddać osoby, których praca zawodowa wymaga kontaktów z ludźmi, a więc:

- pracownicy służby zdrowia
- pracownicy handlu itp.

Wirusy grypy co jakiś czas zmienia swoją budowę, dlatego naukowcy muszą co rok tworzyć nową szczepionkę przeciwko grypie. Dla zabezpieczenia przeciwko grypie należy każdego roku w okresie od końca lata do początku listopada szczepić się szczepionką przeciwko grypie.

Sczepienie jest bardzo skuteczne, jednak niektóre osoby nie zareagują na szczepionkę wytworzeniem odporności przeciwko grypie. Pomimo to osoby te gdy zachorują na grypę, będą miały łagodniejszy przebieg choroby i z mniejszym prawdopodobieństwem niż u osób nie szczepionych rozwiną się u nich powikłania choroby.


Objawy niepożądane po szczepieniu

Po szczepieniu przeciwko grypie mogą pojawić się drobna objawy niepożądane. Nie są one niebezpieczne dla zdrowia i mijają z reguły w przeciągu dwóch dni. Do objawów tych zaliczamy:

- złe samopoczucie
- wzrost temperatury ciała
- bolesność, zaczerwienienie w miejscu wkłucia



Niektóre osoby mogą zareagować wstrząsem spowodowanym uczuleniem na pewne składniki szczepionki. Zdarza się to bardzo rzadko, jednak by zapewnić odpowiednia pomoc w razie wystąpienia tego powikłania należy się szczepić pod kontrolą lekarza.

Czy wiesz, że?

- Małe dzieci można szczepić przeciwko grypie już od szóstego miesiąca życia.
- Nie można zachorować na grypę z powodu szczepienia przeciwko grypie, gdyż zawiera ono jedynie fragmenty wirusa.
- Dzieciom i młodzieży nie wolno podawać salicylanów (np. aspiryny) gdy chorują na grypę, ponieważ może to doprowadzić do bardzo ciężkich powikłań.
- Grypy nie leczy się antybiotykami, gdyż antybiotyki są o leki zwalczające bakterie, a grypa jest chorobą wirusową.
- Na grypę chorujemy nieograniczoną ilość razy w życiu. Po przechorowaniu odporność trwa bardzo krótko. Wirus grypy ciągle się zmienia - dlatego organizm ma do czynienia za każdym razem z nowym, trochę innym wirusem i za każdym razem musi się uczyć od nowa jak go pokonać.

Opracowanie: lek. med. Ewa Lipiec, lek. med. Piotr Lipiec

AUTOR POSTU: PIKADOR25