Nazwa produktu leczniczego: Durogesic

Skład: Fentanylum
Postać farmaceutyczna: system transdermalny
Dawka: 25 mcg/h
Wielkość opakowania: 5 szt.
Podmiot odpowiedzialny: Janssen-Cilag International N.V.
Wytwórca: Janssen Pharmaceutica N.V.
Kraj wytwórcy (kod kraju): B



Działanie
Silny lek przeciwbólowy z grupy czystych agonistów receptora opioidowego mi. Główne działanie terapeutyczne to analgezja i uspokojenie. Za minimalne efektywne stężenie analgetyczne (MAC) przyjmuje się 0,3-1,5 ng/ml (u osób nieleczonych wcześniej opioidami). Wykazuje typowe dla opioidów działania ośrodkowe, w tym zwolnienie częstości oddechów, zmniejszenie wrażliwości ośrodka oddechowego na CO2 (klinicznie istotne zmniejszenie pojemności oddechowej pojawia się rzadko przy stężeniu fentanylu w surowicy < 3 ng/ml), zwężenie źrenic, nudności i wymioty. Ponadto spowolnienie motoryki przewodu pokarmowego, zmniejszone wydzielanie i zwiększone napięcie mięśniowe w obrębie zwieraczy przewodu pokarmowego. Działania niepożądane są częstsze po przekroczeniu stężenia 2 ng/ml fentanylu w surowicy. Plaster zbudowany jest z warstwy ochronnej (na zewnątrz) i dwóch warstw czynnościowych: poliestrowej warstwy zewnętrznej i zawierającej fentanyl, poliakrylowej warstwy przylepnej. Preparat zapewnia po naklejeniu na skórę pierwszego plastra stopniowe narastanie stężenia fentanylu we krwi aż do osiągnięcia stanu równowagi między 12 a 24 h. Dalej stężenie fentanylu we krwi utrzymuje się na względnie stałym poziomie przez 72 h i zależy od powierzchni zastosowanego plastra. Zmiana plastra po 72 h powoduje utrzymanie stałego stężenia leku we krwi. Po usunięciu plastra stężenie fentanylu we krwi zmniejsza się stopniowo o około 50% w ciągu 17 h (zakres 13-22 h), jeśli plaster był stosowany przez 24 h. Po usunięciu plastra preparatu po jego 72-godzinnej aplikacji, stężenie fentanylu zmniejsza się stopniowo, a średni końcowy okres półtrwania utrzymuje się w zakresie 20-25 h. Pacjenci w podeszłym wieku lub wyniszczeni mogą mieć wydłużony okres półtrwania leku. W około 84% lek wiąże się z białkami osocza (frakcja niezwiązana we krwi: 13-21%). Metabolizowany jest głównie w wątrobie przy udziale cytochromu P-450 3A4 (około 90% N-dealkilacja, utlenianie). Główny metabolit - norfentanyl jest nieaktywny. Około 75% dawki jest wydalane z moczem w większości w postaci metabolitów, mniej niż 10% wydalane jest w postaci niezmienionej. Około 9% dawki jest wydalane z kałem, przede wszystkim w postaci metabolitów.

Wskazania
Leczenie bólu przewlekłego oraz bólu opornego na leczenie, wymagającego podawania leków opioidowych.

Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na fentanyl lub pozostałe substancje zastosowane w plastrze. Nie stosować w leczeniu bólu ostrego lub pooperacyjnego.

Środki ostrożności
Należy zachować ostrożność (monitorować stan pacjenta ewentualnie zmniejszyć dawkę) u chorych z chorobami płuc (np. z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc), depresją oddechową, stwierdzonym lub zagrażającym nadciśnieniem śródczaszkowym, zaburzeniami świadomości, śpiączką, hiperkapnią, stanem po urazie czaszkowo-mózgowym, bradyarytmią, zaburzeniami czynności wątroby lub nerek, w wieku podeszłym, wyniszczonych, z wysoką gorączką (przyspiesza wchłanianie), niedoczynnością tarczycy, niewydolnością kory nadnerczy, rakiem prostaty, alkoholizmem, bólami brzucha o nieustalonej etiologii. Podczas stosowania u dzieci, ze względu na ryzyko wystąpienia hipowentylacji, zaleca się obserwację pacjenta przez co najmniej 48 h od rozpoczęcia leczenia lub zwiększenia dawki. Stężenie fentanylu w surowicy krwi po usunięciu plastra preparatu zmniejsza się stopniowo, dlatego pacjenci, u których wystąpiły ciężkie zdarzenia niepożądane (szczególnie depresja ośrodka oddechowego) powinni być monitorowani przez następne 24 h po usunięciu plastra. Nie należy podawać preparatu dzieciom poniżej 2 lat i dzieciom, które dotychczas nie otrzymywały opioidów.

Ciąża i laktacja
Nie ustalono bezpieczeństwa stosowania fentanylu podczas ciąży - lek może być stosowany w ciąży i wieku rozrodczym jedynie w przypadku, gdy korzyści z leczenia przewyższają ryzyko dla płodu. Fentanyl jest wydzielany do mleka matki - nie stosować w okresie karmienia piersią.

Działania niepożądane
Notowano działania niepożądane: wymioty (4,3%), reakcje miejscowe (ropień), zawroty głowy, krwotoki, bóle brzucha, żółtaczkę (2,1%), oraz bardzo rzadko (<0,01%): wstrząs anafilaktyczny, reakcje anafilaktyczne lub rzekomoanafilaktyczne, jadłowstręt, depresję, splątanie, halucynacje, niepokój, euforię, pobudzenie, bezsenność, drgawki (w tym drgawki kloniczne i drgawki typu grand mal), amnezję, senność, ból i zawroty głowy, drżenie, parestezje, tachykardię lub bradykardię, retencję moczu, niedociśnienie lub nadciśnienie, depresję ośrodka oddechowego (w tym zaburzenia oddechu, zatrzymanie oddechu i zwolnienie rytmu oddychania, hipowentylację, duszność), nudności, wymioty, zaparcia, biegunkę, dyspepsję, suchość błony śluzowej jamy ustnej, wysypkę, rumień, świąd, nasilone pocenie, zaburzenia seksualne, zespół odstawienny, ogólne osłabienie, reakcje miejscowe. Przy stosowaniu przewlekłym może rozwinąć się tolerancja na lek oraz uzależnienie fizyczne i psychiczne. U niektórych pacjentów po zamianie dotychczas stosowanych opioidów na Durogesic lub w przypadku nagłego odstawienia leczenia mogą wystąpić objawy odstawienia (takie jak nudności, wymioty, biegunka, niepokój i dreszcze). W przypadku przedawkowania fentanylu należy szybko usunąć plaster, fizycznie i słownie stymulować pacjenta a następnie podać antagonistę receptorów mi (nalokson 0,4 mg w razie konieczności co 2-3 minuty). U dzieci najczęściej obserwowano gorączkę, wymioty, nudności.

Interakcje
Nasila działanie leków wpływających depresyjnie na o.u.n. (opioidów, leków uspokajających, nasennych, anestetyków, fenotiazyn, trankwilizerów, leków przeciwhistaminowych o działaniu ośrodkowym, alkoholu), leków zwiotczających, ketaminy, co może objawić się hipowentylacją, hipotensją, nasiloną sedacją lub śpiączką. Notowano działania niepożądane u pacjentów leczonych inhibitorami MAO - ocena tej interakcji nie jest jednoznaczna, w związku z tym pacjentów takich należy traktować jako grupę zwiększonego ryzyka. Silne inhibitory cytochromu CYP3A4 (np. podawany doustnie rytonawir) mogą powodować zwiększenie stężenia fentanylu we krwi, wydłużyć działanie terapeutyczne, nasilić działania niepożądane lub depresję ośrodka oddechowego - jednoczesne stosowanie obu leków nie jest wskazane, z wyjątkiem pacjentów pozostających pod dokładną obserwacją. Wykazano, że itrakonazol w dawce 200 mg/dobę stosowany przez 4 dni nie wpływa istotnie na farmakokinetykę fentanylu (stosowanego dożylnie).