Nazewnictwo międzynarodowe – Satureja (łac.), Savory (ang.)

Cząber znali już starożytni Rzymianie. Jest to roślina jednoroczna z rodziny jasnowatych. Często używa się nazwy Pieprzyk, ponieważ w smaku przypomina nieco pieprz. Roślina uprawiana jest na całym świecie w ciepłych strefach klimatycznych. Znanych jest ponad 30 gatubków cząbru, np. cząber dalmatyński, górski czy ogrodowy. Można go hodować w doniczce.
W skład cząbru wchodzi wiele składników, a najważniejsze z nich to olejki lotne, śluzy, garbniki i sole mineralne.
Charakterystyczny dla cząbru jest jego silny korzenny zapach. Najlepiej jest zbierać go przed zakwitaniem lub w początkach kwitnienia. Dzięki zapachowi wykorzystuje się go w kuchni, jako przyprawę mi?dzy innymi do dań ze strączków, ziemniaków, ryb czy mięsa. Doskonale nadaje się do kwaszenia i konserwowania ogórków. Należy dodawać go jednak na kilka chwil przed końcem gotowania. W innym przypadku potrawy nabiorą gorzkiego smaku. Cząber można znaleźć w ziołach prowansalskich, pieprzu ziołowym czy „czubricy” – znanej bułgarskiej mieszance przyprawowej.

Cząber ma także zastosowanie lecznicze. Łagodzi on skurcze, pomaga regulować perystaltykę jelit i ma działanie przeciwrobacze. Używa się go także przy zmniejszonym łaknieniu i złym trawieniu, a także przy długich biegunkach czy nieżycie żołądka i jelit. Działa przeciwzapalnie i wiatropędnie.

Ciekawe przepisy

Napar na pobudzenie apetytu, podwyższenie ciśnienia i wzmocnienie żołądka:
Należy przyrządzić mieszankę z cząbru, bazylii, rozmarynu oraz kminu – wszystko po 5 dag. Następnie 2 łyżki tej mieszkanki zalewa się 500 ml wody i doprowadza się do wrzenia. Po odstawieniu z ognia i odczekaniu kilku minut – odcedzamy. Napar pije się rano i wieczorem.

Sos z cząbru:
Należy zmieszać 1/4 łyżeczki pieprzu, 3 łyżki białego wytrawnego wina, 3 łyżki mąki ziemniaczanej, 1/2 łyżeczki soli, 1/2 łyżeczki cząbru, po 4 łyżki wody i śmietany oraz 2 łyżki soku z cytryny. Całość dokładnie rozprowadzić. Jeżeli będzie za gęste można dodać więcej wody. Podaje się z mięsem.