Nazwa produktu leczniczego: Atorvasterol

Skład: Atorvastatinum
Postać farmaceutyczna: tabletki powlekane
Dawka: 20 mg
Wielkość opakowania: 10 tabl. w blistrze 10 tabl. w pojemniku 20 tabl. 30 tabl. w blistrach 30 tabl. w pojemniku 50 tabl. 100 tabl. w blistrach 100 tabl. w pojemniku
Podmiot odpowiedzialny: Zakłady Farmaceutyczne POLPHARMA S.A.
Wytwórca: Actavis hf. Zakłady Farmaceutyczne POLPHARMA S.A.
Kraj wytwórcy (kod kraju): IS, PL



Działanie
Selektywny, kompetycyjny inhibitor reduktazy HMG-CoA, enzymu odpowiedzialnego za przekształcenie 3-hydroksy-3-metyloglutarylo-koenzymu A do mewalonianu, prekursora steroli, w tym cholesterolu. Atorwastatyna zmniejsza stężenie cholesterolu i lipoprotein w osoczu krwi przez hamowanie aktywności reduktazy HMG-CoA i syntezy cholesterolu w wątrobie oraz zwiększa liczbę receptorów wątrobowych dla LDL na powierzchni błony komórkowej hepatocytów, co prowadzi do zwiększenia wychwytu i katabolizmu LDL. Zmniejsza powstawanie LDL i ilość cząsteczek LDL, wywołuje znaczne i utrzymujące się zwiększenie aktywności receptora LDL oraz korzystnie zmienia jakość krążących cząsteczek LDL. Zmniejsza stężenie cholesterolu LDL u pacjentów z homozygotyczną rodzinną hipercholesterolemią, którzy nie reagowali z reguły na leki hipolipemizujące. Atorwastatyna zmniejsza stężenie cholesterolu całkowitego (o 30-46%), cholesterolu-LDL (o 41-61%), apolipoproteiny B (o 34-50%) i triglicerydów (o 14-33%) oraz zwiększa stężenie cholesterolu HDL i apolipoproteiny A1. Po podaniu doustnym atorwastatyna wchłania się szybko z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie we krwi po 1-2 h. Bezwzględna biodostępność wynosi ok. 12%, a układowa dostępność aktywności hamującej reduktazę HMG-CoA wynosi 30%. Z białkami osocza wiąże się w ponad 98%. Jest metabolizowana w wątrobie przez cytochrom P-450 3A4 do pochodnych orto- i parahydroksylowych i różnych produktów beta-oksydacji. Około 70% działania hamującego na reduktazę HMG-CoA przypisuje się aktywnym metabolitom. Lek wydalany jest głównie z żółcią. Średni T0,5 fazy eliminacji wynosi ok. 14 h. Okres półtrwania działania hamującego reduktazę HMG-CoA wynosi 20-30 h. Niewydolność nerek nie wpływa na stężenie atorwastatyny i jej aktywnych metabolitów we krwi ani na jej skuteczność. Stężenie atorwastatyny i jej aktywnych metabolitów we krwi jest znacznie zwiększone (Cmax ok. 16 razy i AUC ok. 11 razy) u pacjentów z przewlekłym poalkoholowym uszkodzeniem wątroby (Childs-Pugh B).

Wskazania
Jednocześnie z zalecaną dietą w celu obniżenia podwyższonego stężenia cholesterolu całkowitego, cholesterolu LDL, apolipoproteiny B lub triglicerydów u pacjentów z pierwotną hipercholesterolemią, heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną lub hiperlipidemią mieszaną (odpowiadającą typowi II a lub typowi II b wg Fredericksona), jeżeli dieta oraz inne środki niefarmakologiczne były niewystarczająco skuteczne. U pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną jako leczenie wspomagające z innymi lekami obniżającymi poziom cholesterolu (LDL) lub w przypadkach, gdy inne metody terapeutyczne nie są wystarczająco skuteczne.

Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na atorwastatynę lub którąkolwiek substancję pomocniczą. Czynna choroba wątroby lub utrzymująca się zwiększona aktywność aminotransferaz w surowicy krwi, przekraczająca 3-krotnie górną granicę wartości uznanej za prawidłową. Miopatia. Ciąża i okres karmienia piersią. Kobiety w wieku rozrodczym, które nie stosują odpowiednich środków antykoncepcyjnych.

Środki ostrożności
Należy zachować ostrożność podczas stosowania leku u pacjentów spożywających znaczne ilości alkoholu i (lub) z chorobami wątroby w wywiadzie. W przypadku utrzymującego się ponad 3-krotnego zwiększenia aktywności aminotransferaz zaleca się zmniejszenie dawki leku lub jego odstawienie. Należy zachować ostrożność u pacjentów predysponowanych do wystąpienia rabdomiolizy: z zaburzeniami czynności nerek, z niedoczynnością tarczycy, z miopatią uwarunkowaną genetycznie w wywiadzie, z miopatią związaną z przyjmowaniem statyn lub fibratów w wywiadzie, z zaburzeniami czynności wątroby i (lub) nadużywający alkoholu oraz u pacjentów w podeszłym wieku (powyżej 70 lat). W tych grupach pacjentów należy oznaczać aktywność CK przed rozpoczęciem leczenia - jeżeli aktywność CK jest wyższa niż 5-krotność górnej granicy normy nie należy rozpoczynać leczenia. Podawanie leku musi być przerwane, jeśli nastąpi znaczne zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (>10 razy powyżej górnej granicy normy), a także w przypadku wystąpienia objawów ze strony mięśni i zwiększeniu aktywności CK powyżej 5-krotności górnej granicy normy; jeżeli objawy ze strony mięśni są znacznie nasilone należy rozważyć przerwanie terapii nawet gdy aktywność CK jest niższa niż 5-krotność górnej granicy normy. Ryzyko wystąpienia rabdomiolizy wzrasta podczas stosowania atorwastatyny w skojarzeniu z takimi lekami jak cyklosporyna, erytromycyna, klarytromycyna, itrakonazol, ketokonazol, nefazodon, niacyna, gemfibrozyl i inne fibraty oraz inhibitory proteazy wirusa HIV. Doświadczenie dotyczące leczenia dzieci jest ograniczone do małej grupy pacjentów (w wieku 4-17 lat) z ciężką hiperlipidemią, taką jak homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna. Dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania w tej grupie pacjentów nie zostały ocenione.

Ciąża i laktacja
Podawanie preparatu w ciąży i okresie karmienia piersią jest przeciwwskazane. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczne metody antykoncepcji w trakcie stosowania leku.

Działania niepożądane
Często: zaparcia, wzdęcia, dyspepsja, nudności, biegunka, reakcje uczuleniowe, bezsenność, ból i zawroty głowy, parestezje, nadwrażliwość na dotyk, wysypka skórna, świąd, bóle mięśniowe, bóle stawów, osłabienie, ból w klatce piersiowej, ból pleców, obrzęki obwodowe. Niezbyt często: jadłowstręt, wymioty, trombocytopenia, łysienie, hiperglikemia lub hipoglikemia, zapalenie trzustki, amnezja, neuropatia obwodowa, szum w uszach, pokrzywka, miopatia, impotencja, zmęczenie, zwiększenie masy ciała. Rzadko: zapalenie wątroby, żółtaczka zastoinowa, zapalenie mięśni, rabdomioliza. Bardzo rzadko: anafilaksja, obrzęk naczynioruchowy, wysypka pęcherzowa (w tym rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona oraz martwica toksyczno-rozpływna naskórka). W trakcie stosowania leku obserwowano zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy krwi. Zmiany te były przeważnie łagodne, przemijające i niewymagające przerwania terapii. Istotne klinicznie zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy krwi (ponad 3-krotnie powyżej wartości prawidłowych) występowało u 0,8% pacjentów (było ono zależne od dawki leku i odwracalne u wszystkich pacjentów). Zwiększenie aktywności CK w surowicy (ponad 3 razy powyżej górnej granicy normy) zanotowano u 2,5% pacjentów. Ponad 10-krotne zwiększenie aktywności CK wystąpiło u 0,4% pacjentów.

Interakcje
Należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania atorwastatyny z inhibitorami cytochromu P450 3A4 (np.: cyklosporyna, antybiotyki makrolidowe w tym erytromycyna i klarytromycyna, nefazodon, leki przeciwgrzybicze z grupy azoli w tym itrakonazol, inhibitory proteazy wirusa HIV), ze względu na możliwość zwiększenia stężenia atorwastatyny w osoczu. Inhibitory glikoproteiny P (np. cyklosporyna) mogą zwiększać biodostępność atorwastatyny. Nie zaleca się spożywania dużych ilości soku grejpfrutowego podczas terapii atorwastatyną. Nie jest znany wpływ induktorów cytochromu P-450 3A4 (np. ryfampicyna, fenytoina) na działanie atorwastatyny. Możliwe interakcje z innymi substratami tego izoenzymu, choć nie są znane, należy brać pod uwagę w przypadku stosowania innych leków o wąskim indeksie terapeutycznym, np. leków przeciwarytmicznych klasy III (np. amiodaron). Podczas jednoczesnego stosowania z fibratami może zwiększać się ryzyko miopatii. Jednoczesne podawanie digoksyny z atorwastatyną w dawce 80 mg raz na dobę zwiększa stężenie digoksyny we krwi o ok. 20% - pacjenci przyjmujący digoksynę powinni być uważnie monitorowani. Jednoczesne stosowanie atorwastatyny i doustnych środków antykoncepcyjnych powoduje zwiększenie stężenia noretysteronu i etinyloestradiolu, co należy uwzględnić podczas ustalania dawek doustnych środków antykoncepcyjnych. U pacjentów otrzymujących atorwastatynę jednocześnie z kolestypolem występuje zmniejszenie (o ok. 25%) stężenia atorwastatyny i jej aktywnych metabolitów w osoczu, przy czym działanie hipolipemizujące było większe, kiedy leki te podawane były jednocześnie, niż kiedy stosowano je osobno. Leki zobojętniające kwas żołądkowy (zawierające wodorotlenki glinu i magnezu) zmniejszają stężenie atorwastatyny o ok. 35%, przy czym nie ma to wpływu na obniżenie stężenia LDL-cholesterolu. Jednoczesne przyjmowanie atorwastatyny i warfaryny powoduje niewielkie skrócenie czasu protrombinowego podczas pierwszych dni przyjmowania obu tych leków, wskaźnik ten powraca do normy w ciągu 15 dni stosowania atorwastatyny (należy jednak uważnie obserwować pacjentów przyjmujących warfarynę podczas włączania atorwastatyny do ich leczenia). Nie wykazano klinicznie istotnych interakcji atorwastatyny z: fenazonem, cymetydyną, amlodypiną, lekami hipotensyjnymi i hipoglikemizującymi.

Dawkowanie
Doustnie. Dawka początkowa wynosi zazwyczaj 10 mg na dobę. Dawki należy ustalać indywidualnie na podstawie wartości wyjściowych stężenia cholesterolu LDL, celu leczenia i odpowiedzi pacjenta. Modyfikacji dawek należy dokonywać w odstępach co najmniej 4 tyg. Maksymalna dawka dobowa wynosi 80 mg. Dawka dobowa powinna być przyjmowana w całości raz dziennie, o dowolnej porze dnia, niezależnie od posiłków. U pacjentów z chorobą niedokrwienną serca lub u pacjentów ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia epizodów niedokrwiennych celem terapii jest uzyskanie stężenia cholesterolu LDL <3 mmol/l (lub <115 mg/dl) i cholesterolu całkowitego <5 mmol/l (lub <190 mg/dl). Pierwotna hipercholesterolemia i hiperlipidemia mieszana: u większości pacjentów wystarcza dawka 10 mg na dobę; skuteczność obserwuje się w ciągu 2 tyg. a maksymalne działanie występuje po 4 tyg. Heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna: dawka początkowa wynosi 10 mg na dobę; dawka powinna być ustalana indywidualnie, a zmiany dawki dokonywać co 4 tyg., aż do osiągnięcia dawki 40 mg na dobę; następnie można zwiększyć dawkę do maksymalnej - 80 mg na dobę lub podawać atorwastatynę w dawce 40 mg na dobę jednocześnie z lekiem wiążącym kwasy żółciowe. Homozygotyczna rodzinna hipercholesterolemia: 10-80 mg na dobę, jednocześnie z innym leczeniem obniżającym stężenie lipidów we krwi (np. inne leki obniżające stężenie cholesterolu LDL) jeśli leczenie innymi metodami nie przyniosło oczekiwanych efektów. Stosowanie u dzieci musi być prowadzone przez lekarza specjalistę. Doświadczenie dotyczące leczenia dzieci jest ograniczone do małej grupy pacjentów (w wieku 4-17 lat) z ciężkimi dyslipidemiami, takimi jak homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna. Zalecaną dawką początkową jest 10 mg na dobę, dawka może być zwiększona do 80 mg na dobę w zależności od odpowiedzi i tolerancji leku. Dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania w tej grupie pacjentów nie zostały ocenione. W niewydolności nerek oraz u osób w podeszłym wieku nie jest konieczna zmiana dawkowania.

Uwagi
Przed rozpoczęciem oraz w trakcie leczenia pacjent powinien stosować standardową dietę ubogocholesterolową. Przed rozpoczęciem leczenia należy przeprowadzić badania kontrolne czynności wątroby oraz monitorować czynność wątroby w trakcie terapii.